MECMA'Ü'L-LETÂYİF (MAHREMÎ)

Name: MECMA'Ü'L-LETÂYİF (MAHREMÎ)
Author: Mahremî, Ahmed (d. ?/? - ö. 942/1535)

İsim	MECMA'Ü'L-LETÂYİF (MAHREMÎ)
Yazar	Mahremî, Ahmed (d. ?/? - ö. 942/1535)
Basım Tarihi:	24/10/2021
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - letâyif-nâme
Tür	Kitap
Dil	Farsça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	mecma-u-l-letayif-mahremi
Tarih	?/?
Notlar	Mahremî’nin letâyif-nâme türündeki Farsça eseri. Mahremî bu eserini Âcem sultanlarının meclislerinde anlatılan, Sa‘dî-i Şîrâzî ve bazı Acem nüktedanların naklettiği latifeleri toplayarak hazırlamıştır. Mensur-manzum karışık bir tarzda yazılan bu eserde toplam 50 latife yer almaktadır. Kendisi hakkında az bilgi bulunan Mahremî, bu eserindeki latife sayısını, adını, mahlasını ve babasının adını zikretmiştir. 56 beyit ve 6 mısranın bulunduğu bu eserde latifler Sa’dî-i Şîrâzî, Humâm-i Tebrîzî, Şeyh Necm, Sultan Yakub Mîrzâ, Hâce Lütfullâh-i Nîşâbûrî, Fettâhî-i Nîşâbûrî, Mîrzâ Baysungûr, Mevlânâ Câmî, Sultan Hüseyin Baykarâ, Kalâvî Bîg, Hasan Alî Mîrzâ, Mevlânâ Sevdâî, Sultân Bâbür Mîrzâ, Kadı İsa, Mevlânâ Tûsî, Hâce Cihân Mahmûd-i Gâvân, Alî Şîr Nevâî, Hâfız-i Şîrâzî, Şeyh Rûşenî, Şâh Mahmûd Hân, Mîr Şükrüllâh, Ubeyd-i Zâkânî, Sultân Ebû İshâk, Selmân-i Sâvecî, Muhammed Assâr-i Pîrherî, Mevlânâ Tûsî, Mevlânâ Âzerî, Sultân Şahruh Mîrzâ, Mevlânâ Kâtibî, Mevlânâ Bedrî, Mollâ Şerafüddîn Moşkî-i Hatât, İbrahim-i Deylemî, Sadrî, Hâkânî-i Şirvânî, Mevlânâ Selmân, Dâî-i Müneccim, Ni‘metullâh Velî, Hâce Bushâk-i Et‘ime, Mîr Hüsrev, Âkâ Âvâze Hasan, Hasan-i Dihlevî, Tîmûrlenk, Mollâ Celâl-i Devânî, Mahestî, Sûzenî ve Cihân Hâtûn hakkındadır.Mahremî bu eserini, Ubeyd-i Zâkânî’nin latifelerinin ve Câmî’ninBahâristân’ındaki eğlendirici hikâyelerin okunduğu bir gece meclisinde hazırlamaya karar vermiştir. Mahremî, bu eseri meclislerde okunması, kendisinin hatırlanması, gönüllerin mutlu olması, zamanın şairleri ve dönemin nüktedanlarının meclislerde latife söylemek için zorlanmamaları gibi nedenlerden dolayı kaleme almıştır. Eser Câmî’ninBahâristân’ı örnek alınarak hazırlanmıştır. Mahremî eserinde ayet ve hadislerden istifade etmiş, latifenin mubah olduğunu göstermek için Hz. Muhammed'in yaptığı latifeleri dile getirmiştir. Mahremî’ninMecma‘ü'l-Letâyif’inin yer aldığı yazma mecmuada, ondan sonra ikisi Türkçe olmak üzere 34 latifenin yer aldığı birMecma‘ü'l-Letâyifdaha bulunmaktadır. Daha çok kısa latifelerin yer aldığı bu eserin Mahremî’ye ait olup olmadığı belli değildir.Mecma‘ü'l-Letâyif’in bilinen tek nüshası Süleymaniye Kütüphanesi’ndedir (Esad Efendi, nr. 1755/11, vr.85a-101a).Şairin biyografisi için bk. “Mahremî, Ahmed”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Doç. Dr. Çetin Kaska
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum-Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Aynur, Hatice (2003). “Mahremî.”İslâm Ansiklopedisi. C. 27. İstanbul: TDV Yay. 390-391. Aynur, Hatice (1993).Mahremî ve Şeh-nâmesi I. Kısım Yavuz Sultan Selim Dönemi: İnceleme-Metin-Sözlük-Dizin. Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi. Kaska, Çetin (2021). “Mahremî’nin (ö.942/1535) Mecma‘ü'l-Letâyif Adlı Farsça Eseri.”Tahkik İslami İlimler Araştırma ve Neşir Dergisi4 (1): 427-474.
Atıf Bilgileri	Kaska, Çetin. "MECMA'Ü'L-LETÂYİF (MAHREMÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/mecma-u-l-letayif-mahremi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

MECMA'Ü'L-LETÂYİF (MAHREMÎ)

Yazar Mahremî, Ahmed (d. ?/? - ö. 942/1535)

Basım Tarihi 24/10/2021

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - letâyif-nâme

Tür Kitap

Dil Farsça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası mecma-u-l-letayif-mahremi

Tarih ?/?

Notlar Mahremî’nin letâyif-nâme türündeki Farsça eseri. Mahremî bu eserini Âcem sultanlarının meclislerinde anlatılan, Sa‘dî-i Şîrâzî ve bazı Acem nüktedanların naklettiği latifeleri toplayarak hazırlamıştır. Mensur-manzum karışık bir tarzda yazılan bu eserde toplam 50 latife yer almaktadır. Kendisi hakkında az bilgi bulunan Mahremî, bu eserindeki latife sayısını, adını, mahlasını ve babasının adını zikretmiştir. 56 beyit ve 6 mısranın bulunduğu bu eserde latifler Sa’dî-i Şîrâzî, Humâm-i Tebrîzî, Şeyh Necm, Sultan Yakub Mîrzâ, Hâce Lütfullâh-i Nîşâbûrî, Fettâhî-i Nîşâbûrî, Mîrzâ Baysungûr, Mevlânâ Câmî, Sultan Hüseyin Baykarâ, Kalâvî Bîg, Hasan Alî Mîrzâ, Mevlânâ Sevdâî, Sultân Bâbür Mîrzâ, Kadı İsa, Mevlânâ Tûsî, Hâce Cihân Mahmûd-i Gâvân, Alî Şîr Nevâî, Hâfız-i Şîrâzî, Şeyh Rûşenî, Şâh Mahmûd Hân, Mîr Şükrüllâh, Ubeyd-i Zâkânî, Sultân Ebû İshâk, Selmân-i Sâvecî, Muhammed Assâr-i Pîrherî, Mevlânâ Tûsî, Mevlânâ Âzerî, Sultân Şahruh Mîrzâ, Mevlânâ Kâtibî, Mevlânâ Bedrî, Mollâ Şerafüddîn Moşkî-i Hatât, İbrahim-i Deylemî, Sadrî, Hâkânî-i Şirvânî, Mevlânâ Selmân, Dâî-i Müneccim, Ni‘metullâh Velî, Hâce Bushâk-i Et‘ime, Mîr Hüsrev, Âkâ Âvâze Hasan, Hasan-i Dihlevî, Tîmûrlenk, Mollâ Celâl-i Devânî, Mahestî, Sûzenî ve Cihân Hâtûn hakkındadır.Mahremî bu eserini, Ubeyd-i Zâkânî’nin latifelerinin ve Câmî’ninBahâristân’ındaki eğlendirici hikâyelerin okunduğu bir gece meclisinde hazırlamaya karar vermiştir. Mahremî, bu eseri meclislerde okunması, kendisinin hatırlanması, gönüllerin mutlu olması, zamanın şairleri ve dönemin nüktedanlarının meclislerde latife söylemek için zorlanmamaları gibi nedenlerden dolayı kaleme almıştır. Eser Câmî’ninBahâristân’ı örnek alınarak hazırlanmıştır. Mahremî eserinde ayet ve hadislerden istifade etmiş, latifenin mubah olduğunu göstermek için Hz. Muhammed'in yaptığı latifeleri dile getirmiştir. Mahremî’ninMecma‘ü'l-Letâyif’inin yer aldığı yazma mecmuada, ondan sonra ikisi Türkçe olmak üzere 34 latifenin yer aldığı birMecma‘ü'l-Letâyifdaha bulunmaktadır. Daha çok kısa latifelerin yer aldığı bu eserin Mahremî’ye ait olup olmadığı belli değildir.Mecma‘ü'l-Letâyif’in bilinen tek nüshası Süleymaniye Kütüphanesi’ndedir (Esad Efendi, nr. 1755/11, vr.85a-101a).Şairin biyografisi için bk. “Mahremî, Ahmed”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Doç. Dr. Çetin Kaska

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum-Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Aynur, Hatice (2003). “Mahremî.”İslâm Ansiklopedisi. C. 27. İstanbul: TDV Yay. 390-391. Aynur, Hatice (1993).Mahremî ve Şeh-nâmesi I. Kısım Yavuz Sultan Selim Dönemi: İnceleme-Metin-Sözlük-Dizin. Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi. Kaska, Çetin (2021). “Mahremî’nin (ö.942/1535) Mecma‘ü'l-Letâyif Adlı Farsça Eseri.”Tahkik İslami İlimler Araştırma ve Neşir Dergisi4 (1): 427-474.

Atıf Bilgileri Kaska, Çetin. "MECMA'Ü'L-LETÂYİF (MAHREMÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/mecma-u-l-letayif-mahremi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].