Yazar
Aynî
Yazar Orijinal
العيني، أبو محمد بدر الدين محمود بن أحمد بن موسى العينتابي
Konu
Dünya tarihiİslam dini tarihi ve SiyerAbbâsîlerEyyûbîlerMemlükler.
Tür
Kitap
Dil
Arapça
Dijital
Evet
Yazma
Evet
Fiziksel Boyutlar
312x206-231x143 mm.
Kütüphane
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası
248164
Kayıt Numarası
248164
Lokasyon
Süleymaniye Kütüphanesi/Gülnuş Valide Sultan
Tarih
19 Cemaziyelevvel 893.
Notlar
Hakkında çalışmalar yapılmış olan eserin çeşitli kütüphanelerde nüshaları ve çeşitli neşirleri mevcuttur.Cilt kendi içerisinde cilt ve cüzlere ayrılmıştır. Bu kısımların bazıları için ferağ kaydı da düşülmüştür. 208b’de hicri altı yüz seksen dokuzdan yedi yüz sekize kadar olan kısmın geleceği bilgisi (Türkçe); 278b’de otuz birinci cüzün tamamlandığı, hicri yedi yüz on üç yılı olayları ile başlayan otuz ikinci cüzün geleceği bilgisi; 442a’da cüzün tamamlandığı, hicri yedi yüz otuz altı yılı olayları ile başlayan faslın geleceği bilgisi (443a’da Türkçe olarak) yer almaktadır. Bazı bölüm sonlarında asıl nüshadaki noksanlıklar Türkçe olarak belirtilmiştir.630b’de yer alan ferağ kaydında müstensih, müellifin kendi hattı olan, Kahire’de, Ezher Camii’ne yakın Bedriyyetü’l-Ayniyye Medresesi’ne (Müellifin eserini tamamladığı 851 yılında, burada vefat ettiği) vakfettiği nüshadan istinsah ettiği, o nüshanın da burada sona erdiği bilgisini, istinsah tarihi ile beraber kaydetmiştir.Nüshada, bazı sayfa kenarlarında, Arapça ve Türkçe tashih notları, açıklamalar bulunmaktadır.
1a’da eser, müellif adı ve cüz bilgisi kaydedilmiştir.Nüshada bazı söz başlarının üzeri kırmızı ile çizilidir. Sayfalarda müşirler bulunmaktadır. 279b’de ve 443a’da yazı değişmiştir. 349-372 varakları eksiktir. 209a, 279a, 373a, 442b, 443b sayfaları boştur. Dünyanın yaratılışından itibaren, 850 (1446) yılına kadar gelen hadiselerin anlatıldığı umumi tarih eseridir. İki bölüm olarak değerlendirilebilecek olan eserin birinci bölümde dünyanın yaratılışı, coğrafyası, peygamberler tarihi, eski Mısır, İran, Yunan ve Arap tarihiyle hicrete kadar gelen İslâm tarihinden bahsedilmiştir. Hicretten itibaren kronolojik olarak düzenlenen ikinci bölümde Hz. Peygamber’in hayatı, Hulefâ-yı Râşidîn, Emevîler ve Abbâsîler dönemi anlatılmış; Mısır, Suriye, İran ve Mâverâünnehir’de kurulan İslâm devletleri hakkında bilgi verilmiştir. Eserin en önemli kısmı sayılabilecek olan son ciltlerde ise Memlük tarihi ele alınmıştır. Hicretten itibaren her yıl meydana gelen hadiselerin ayrı başlık altında anlatıldığı eserde siyasi olayların yanında ekonomik, sosyal ve kültürel konulara da yer verilmiş; Nil nehri ve taşkınları, güneş ve ay tutulması, veba, kıtlık ve deprem gibi tarihte iz bırakan hadiseler ayrıntılı biçimde anlatılmıştır. O yıl vefat eden meşhur şahısların biyografileri de ayrı başlık altında aktarılmıştır.
Koleksiyonda dört cilt halinde bulunan eserin dördüncü cildini oluşturan nüshada hicri altı yüz yirmi bir yılında meydana gelen hadiseler faslından sekiz yüz kırk üç yılında meydana gelen hadiseler faslının sonuna kadar olan kısım yer almaktadır.
Eserin diğer adları
Târîhu’l-Bedrî, تاريخ البدريTârîhu’l-Aynî, تاريخ العيني
Tasnif numarası/Konu
909 / Dünya tarihi
Koleksiyon no.
00064
Yaprak, satır, sütun sayısı
630 yk., 31 st.
Cilt numarası
4/4
Yazım şekli (Mensur/Manzum)
Mensur
Alfabe ve yazı türü
Arap harfli-Talik/Nesih.
Kaynak/Referans
DİA, XXII, 25-26
Diğer kayıtlar
Vakıf kaydı, el-Hâc Muhammed b. Veliyyüddin Kethüdâ-yı Hazret-i Vâlide Sultân, 1a
Mühürler
Vakıf mührü, el-Hâc Muhammed b. Veliyyüddin Kethüdâ-yı Hazret-i Vâlide Sultân, 1a, 305a, 630b
