Yazar
Hatîbü Dımaşk
Yazar Orijinal
خطيب دمشق، أبو المعالي جلال الدين محمد بن عبد الرحمن بن عمر القزويني
Konu
Afro-Asyatik (Hami-Sami) diller / Diğer diller / Dil ve dilbilim.
Tür
Kitap
Dil
Arapça
Dijital
Evet
Yazma
Evet
Fiziksel Boyutlar
284x138-106x077 mm.
Kütüphane
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası
1466
Kayıt Numarası
1466
Lokasyon
Ragıp Paşa Kütüphanesi/Ragıp Paşa
Tarih
16 Rabiülevvel 770.
Notlar
Orjinal yazmanın başından dört varak (kopuk, düşme, yeniden notlarıyla birlikte istinsah vs.) daha sonra ilavedir. Bu ilave bölümlerin hattı taliktir. Reddadelidir. Memlükler dönemine ait bir yazmadır. Eserde rutubet izleri görülmektedir. Eserin başında Kazvînî'den alınmış icazetin bir sureti vardır. Bu icazet sureti musannifin hattında menkul bir suretten menkuldur. Eserin çoğunluğu harekelidir. Sayfa kenarlarında ve satır aralarında açıklama ve tashih kayıtları bulunmaktadır. Eserin bazı ibareleri kırmızı üst çizgiyle gösterilmiştir. Eserin ikinci adının musannifin icazet kaydında işaret ettiği üzere “el-Îzâh fî İlmi'l-Belâgati ve Tevâ'ıbi'ıha“ şeklinde olması daha doğrudur. Îzâh, musannifin önceki muhtasar eseri olan Telhîsi’l-Miftâh'daki bazı yerlerin açıklaması veya şerhi niteliğindedir.
Örnek Metin
(1b)
Hamd, Alemlerin Rabbi olan Allah'a mahsustur... Bundan sonrası ise, bu, belâgat ilmi ve imaları üzerine bir kitaptır. Açıklamalı olarak tercüme ettim ve Anahtarın Özeti adını verdiğim kısa bir düzende yaptım ve içindeki ifadeyi de onun açıklaması gibi olacak şekilde basitleştirdim... (287b)
Sûrelerin bütün açılışları ve sonları belâgatin en güzel ve eksiksiz şekliyle zikredilmiştir. Bu, yukarıda belirtilen ilkeleri hatırlayarak bunları düşünmekle açıkça görülür. Tamamlamak.
Eserin diğer adları
el-Îzâh fî İlmi'l-Belâgati ve Tevâ'ıbi'ıha, الإيضاح في علم البلاغة وتوابعهاŞerhu Telhîsi’l-Miftâh, شرح تلخيص المفتاح
Eser türü
Şerh.
Tasnif numarası/Konu
492.7 / Arap dili
Koleksiyon no.
01224
Yaprak, satır, sütun sayısı
II+288 yk., 13 st. ;
Yazım şekli (Mensur/Manzum)
Mensur.
Alfabe ve yazı türü
Arap harfli-Nesih (Memlûk Neshi-Kalın).
Kaynak/Referans
Katip Çelebi, Keşfü'z-Zunûn, I, 210. Zirikli, el-A‘lâm, 6/192.
Temellük ve Vakıf kayıtları
Vakıf kaydı, Ragıp Paşa.Temellük kaydı, Ebu Bekir b. Mustafa (مما عند عبد الله حسبه وكفا ...عنهما عفا)
İstinsah kaydı (Arap harfli)
(288a)
الحمد لله على التمام، وللرسول أفضل السلام، فحمداً له؛ ثم حمداً له، على ما كسانا رداء الكرم، وشكراً له؛ ثم شكراً له على ما هدانا لشكر النعم.
قد وقع الفراغ من تنميقه بعون الله وحسن توفيقه على يد... عماد بن قلاوون بن يوسف.. في ست عشر من شهر ربيع الأول المبارك وقت العصر في خانقاه الأمير الأجل الكبير شيخو... تاريخ سنة سبعين وسبعمائة.