İbn Haldûn’un Habitusu’na İbn Haldûncu Bir Ziyaret: Et-Ta‘rîf’teki Sosyal, Siyasî ve Fikrî Koşullar

Name: İbn Haldûn’un Habitusu’na İbn Haldûncu Bir Ziyaret: Et-Ta‘rîf’teki Sosyal, Siyasî ve Fikrî Koşullar
Author: Kamuran Gökdağ

İsim	İbn Haldûn’un Habitusu’na İbn Haldûncu Bir Ziyaret: Et-Ta‘rîf’teki Sosyal, Siyasî ve Fikrî Koşullar
Yazar	Kamuran Gökdağ
Basım Yeri	Mardin Artuklu University - Mardin Artuklu University
Konu	Mukaddime, 2021-05, Vol.12 (1), p.140-171
Tür	Kitap
Dil	ara,eng,tur
Dijital	Evet
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Mektup Kütüphanesi
Demirbaş Numarası	ISSN: 1309-6087, EISSN: 2459-0711, DOI: 10.19059/mukaddime.894778
Kayıt Numarası	cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_a45fb2e38f104cdd8791888b09d87b53
Lokasyon	DOAJ Directory of Open Access Journals
Notlar	İbn Haldûn’un “insan alışkanlıklarının çocuğudur” ilkesi tek bir kavram halinde yeniden ifade edilirse eğer, muhtemelen bunun en güçlü adayı habitus kavramı olacaktır. Habitus, öznenin varoluşuna dâhil olan sosyal, siyasî, fikrî ve ekonomik arkaplanların pratik ilişkilerde belli bir yatkınlığa dönüşen toplamını tarif etmek için Pierre Bourdieu’nun kullandığı bir kavramdır. Bu kavrayış, İbn Haldûn’un, öznenin alışkanlıklarını, pratik ilişkilerin içinden geçen ama onları hem aşan hem de önceleyen kökleşmiş tarihsel yatkınlıklar bütünlüğü olarak geniş ve ilişkisel bir bağlamdaki kavrayışıyla büyük oranda örtüşür. Daha özet bir biçimde yeniden ifade edilirse, bu perspektiflerin ortak noktası, onların, özneye nesne payı nesneye de özne payı vermeleridir. Yine de bu bakışın sözkonusu kavram ve ilke aracılığıyla özellikle öne çıkarmak istediği pay, öznedeki nesne veya koşul payıdır. Peki, böyle bir kavrayışa sahip bir düşünür olarak İbn Haldûn’un bizatihî kendi yatkınlıklarındaki nesne veya koşul payı nedir? Onun pratik ve teorik yatkınlıklarındaki özne payı ile nesne payı arasındaki ilişkiler hangi ölçüde işlevseldir? İşte bu sorulara, özellikle de ilk soruya bir cevap arayışında olan bu makale, İbn Haldûn’un ait olduğu sosyal, siyasî ve fikrî koşulların, yani kökleşmiş tarihsel sermayelerin onun yatkınlıklarındaki payını araştırmaktadır. Bununla birlikte makale, daha ikincil bir kaygı olarak, ikinci soruya da bir cevap oluşturmaya çalışmaktadır. Böylece, bir taraftan daha çok et-Ta‘rîf’teki bilgiler aracılığıyla sözkonusu koşulların İbn Haldûn’un alışkanlıklarında veya habitusundaki izlerini ortaya çıkarmaya çalışırken, diğer taraftan onun bu şekilde açıklanan yatkınlıkları ile asabiyet, mülk, hasep, nesep ve kuşaklar gibi Mukaddime’de geliştirilen teoriler arasındaki ilişkiyi kaba haliyle görünür kılmaya çalışmaktadır.
Detaylı Başlık	İbn Haldûn’un Habitusu’na İbn Haldûncu Bir Ziyaret: Et-Ta‘rîf’teki Sosyal, Siyasî ve Fikrî Koşullar

Kaynağa git Mektup Kütüphanesi Leitir Library

Aramaya Dön

Mektup Kütüphanesi

Kaynağa git

İbn Haldûn’un Habitusu’na İbn Haldûncu Bir Ziyaret: Et-Ta‘rîf’teki Sosyal, Siyasî ve Fikrî Koşullar

Yazar Kamuran Gökdağ

Basım Yeri Mardin Artuklu University - Mardin Artuklu University

Konu Mukaddime, 2021-05, Vol.12 (1), p.140-171

Tür Kitap

Dil ara,eng,tur

Dijital Evet

Yazma Hayır

Kütüphane Mektup Kütüphanesi

Demirbaş Numarası ISSN: 1309-6087, EISSN: 2459-0711, DOI: 10.19059/mukaddime.894778

Kayıt Numarası cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_a45fb2e38f104cdd8791888b09d87b53

Lokasyon DOAJ Directory of Open Access Journals

Notlar İbn Haldûn’un “insan alışkanlıklarının çocuğudur” ilkesi tek bir kavram halinde yeniden ifade edilirse eğer, muhtemelen bunun en güçlü adayı habitus kavramı olacaktır. Habitus, öznenin varoluşuna dâhil olan sosyal, siyasî, fikrî ve ekonomik arkaplanların pratik ilişkilerde belli bir yatkınlığa dönüşen toplamını tarif etmek için Pierre Bourdieu’nun kullandığı bir kavramdır. Bu kavrayış, İbn Haldûn’un, öznenin alışkanlıklarını, pratik ilişkilerin içinden geçen ama onları hem aşan hem de önceleyen kökleşmiş tarihsel yatkınlıklar bütünlüğü olarak geniş ve ilişkisel bir bağlamdaki kavrayışıyla büyük oranda örtüşür. Daha özet bir biçimde yeniden ifade edilirse, bu perspektiflerin ortak noktası, onların, özneye nesne payı nesneye de özne payı vermeleridir. Yine de bu bakışın sözkonusu kavram ve ilke aracılığıyla özellikle öne çıkarmak istediği pay, öznedeki nesne veya koşul payıdır. Peki, böyle bir kavrayışa sahip bir düşünür olarak İbn Haldûn’un bizatihî kendi yatkınlıklarındaki nesne veya koşul payı nedir? Onun pratik ve teorik yatkınlıklarındaki özne payı ile nesne payı arasındaki ilişkiler hangi ölçüde işlevseldir? İşte bu sorulara, özellikle de ilk soruya bir cevap arayışında olan bu makale, İbn Haldûn’un ait olduğu sosyal, siyasî ve fikrî koşulların, yani kökleşmiş tarihsel sermayelerin onun yatkınlıklarındaki payını araştırmaktadır. Bununla birlikte makale, daha ikincil bir kaygı olarak, ikinci soruya da bir cevap oluşturmaya çalışmaktadır. Böylece, bir taraftan daha çok et-Ta‘rîf’teki bilgiler aracılığıyla sözkonusu koşulların İbn Haldûn’un alışkanlıklarında veya habitusundaki izlerini ortaya çıkarmaya çalışırken, diğer taraftan onun bu şekilde açıklanan yatkınlıkları ile asabiyet, mülk, hasep, nesep ve kuşaklar gibi Mukaddime’de geliştirilen teoriler arasındaki ilişkiyi kaba haliyle görünür kılmaya çalışmaktadır.

Detaylı Başlık İbn Haldûn’un Habitusu’na İbn Haldûncu Bir Ziyaret: Et-Ta‘rîf’teki Sosyal, Siyasî ve Fikrî Koşullar