نقش و نگرش انسان در مشکلات و بلایا (در چارچوب آیات و روایات)
| عنوان | نقش و نگرش انسان در مشکلات و بلایا (در چارچوب آیات و روایات) |
|---|---|
| نویسنده | ŞEN، Mesut، ÇELİK، نظامتین |
| محل انتشار | دانشگاه فیرات - دانشگاه فیرات |
| موضوع | مجله Fırat Faculty of Theology, 2023-2012, Vol.28 (2), p.119-135 |
| نوع | كتاب |
| زبان | ara,tur |
| دیجیتال | بله |
| نسخه خطی | خیر |
| کتابخانه: | کتابخانه لیتیر |
| شناسه دارایی کتابخانه | ISSN: 1304-639X, DOI: 10.58568/firatilahiyat.1337176 |
| شماره ثبت | cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_19d9a8b31b2f4078b2c83342b797dd3a |
| محل کتابخانه | DOAJ (دایرکتوری مجلات دسترسی آزاد) |
| یادداشتها | خداوند متعال فرموده است که جهان به ترتیبی آفریده شده است و می فرماید: «در زمین بعد از سامان یافتن فساد نکنید». او به بشریت هشدار داد که این نظم را بر هم نزند. بلایای طبیعی مانند بیماری های همه گیر، زلزله، سیل و رانش زمین که در قرن بیست و یکم با آن ها مواجه می شویم، لزوم توجه مجدد به اقدامات مردم را ضروری می کند. انسان با مداخله غیرمسئولانه در طبیعت و خلقت، تعادل های جهان را به هم می زند و این تعادل های به هم ریخته می تواند به مرور زمان به عنوان یک فاجعه به بشریت بازگردد. خداوند متعال در آیات بسیاری می فرماید که این بلاها نتیجه اعمال خود مردم است. وی با عبارات «بیما کسیب»، «بیمه کسیبت عیدیناس»، «فبیما کسیبت یدیکوم»، «بیما کادمت عیدیهیم»، «بیما زالمو» تأکید میکند، آنچه از این عبارات فهمیده میشود این است که بخش قابل توجهی از بلایا ناشی از اشتباه، سهلانگاری و دخالتهای ناعادلانه انسانها است، در حالی که مصیبتها و اعمال ناعادلانه انسانها را نیز مجازات میکند. این واقعه می تواند یک امتحان یا عبرت باشد در قرآن آمده است که بسیاری از مصیبت ها و مصیبت ها در گذشته مانند طوفان حضرت نوح (ع) برای همه بشریت عبرت شده است: «ما قوم نوح را در آب غرق کردیم، زیرا پیامبران خود را انکار کردند. ما برای ستمکاران عذابی دردناک آماده کرده ایم.» همان گونه که ملاحظه می شود آیه از یک سو دلیل عذاب را تکذیب مردم از پیامبران خود می داند و از سوی دیگر تأکید می کند که این واقعه درسی است برای همه بشریت. اما در آیه بعد آمده است که کسانی که از این وقایع و هشدارها عبرت نگیرند و بر هوسهای خود اصرار کنند مستحق مجازات هستند: «ما قوم عاد و قوم ثمود و اصحاب رص (شعیب) و بسیاری از امتهای دیگر را هلاک کردیم. ما به هر یک از آنها (در مورد هلاکت پیشینیان) مثالهای زیادی آوردیم. ولى همه آنها را به كلى هلاك كرديم (چون ايمان نداشتند). با این حال، سخنان پیامبر (ص) نیز ما را در برخورد با بیماریهای همهگیر، گرفتاریها و گرفتاریهایی که برایمان پیش میآید راهنمایی میکند. آن حضرت (علیه السلام) به جای هلاکت کامل، آرزوی مرگ امت خود را به طاعون/ طاعون و تن، یعنی مجروح شدن در راه جهاد در راه خدا کرد و فرمود: طاعون نوعی عذاب است که خداوند عده ای را به آن عذاب می کند، ولی برای مؤمنان رحمت است. وی همچنین اظهار داشت: حال مؤمن بسیار خوشایند است، آنچه را که خداوند مقدر می کند قطعاً به نفع اوست و هر بلایی که به مؤمن می رسد، اگر چه خار گزنده باشد، کفاره گناهان اوست. هرتز پیامبر(ص) با این احادیث اشاره کرد که بلاهایی که بر مومنان می آمد همیشه برای مؤمنان منفی نبود. در راستای آیاتی که ذکر کردیم، اگرچه بسیاری از گرفتاری ها ناشی از اعمال انسان است، اما نمی توان هر مصیبتی را عذاب الهی نامید. زیرا انبیا بیشترین مصائب را متحمل شدند. این موضوع بیش از حد گسترده است که نمی توان از یک منظر به آن پرداخت. ابعاد فردی، اجتماعی، انسانی، الهی و آزمایشی موضوع را باید در مجموع ارزیابی کرد. بنابراین، برجسته کردن تنها بخشی از چنین موضوع حساسی که نیاز به ارزیابی از منظرهای متعدد دارد، مانند «مشکل مساوی عذاب الهی»، موضوع را از هدف خود منحرف میکند. در این بررسی، در چارچوب متون، ابعاد فردی، اجتماعی و الهی مصیبت ها و بلاها، این است که این مصیبت ها ممکن است دلایل معنوی و مادی داشته باشد. بررسی می شود که همه مصیبت ها ناشی از خطای مردم نیست، بلکه برخی از آنها متاثر از اعمال مردم است. ضمناً خاطرنشان می شود که گرفتاری ها و بلاها را باید از منظرهای متعدد در چارچوب عناصر اصلی مانند ایمان، امتحان، امید، احتیاط، توکل، صبر، نماز و مشیت الهی ارزیابی کرد. علاوه بر این، آشکار خواهد شد که ارتباط الهی با ابزارهایی مانند استغفار، ذکر و دعا، مستقیماً بر شادی تأثیر می گذارد. همانطور که در مطالعه به برخی از آنها اشاره خواهد شد، مطالعات گسترده ای در مورد مشکلات/فاجعه، علل و پیامدهای آنها انجام شده است که به جنبه های مختلف موضوع پرداخته است. با این حال، در این پژوهش بر آن است تا بدون پرداختن به جزئیات، تمامی ابعاد موضوع را در قالب آیات و روایات به طور کلی ترسیم کند. در این زمینه، موضوع در دو بخش برنامه ریزی شده است. در بخش اول، نقش انسان در مصیبت ها و بلایا از حیث علل آن بررسی می شود و در بخش دوم سعی می شود که نگرش انسان/مومن پس از این حوادث چگونه باشد. خداوند متعال با بیان اینکه جهان به ترتیبی آفریده شده است، می فرماید: «در زمین بعد از نظم یافتن فساد نکنید». او با این بیانیه به بشریت هشدار داد که نظم مستقر را بر هم نزند. بلایای طبیعی مانند اپیدمی ها، زلزله، سیل و رانش زمین که در قرن بیست و یکم با آن مواجه هستیم، توجه مجدد به اقدامات مردم را ضروری می کند. انسانهایی که بیمسئولانه در طبیعت دخالت میکنند، تعادلها را در هستی بر هم میزنند و این تعادلهای به همخورده به مرور زمان به عنوان یک بلا به بشریت بازمیگردد. خداوند متعال در بسیاری از آیات می داند که این بلاها نتیجه اعمال خود مردم است. به این وضعیت؛ وی با عبارات «بیما کَسْبَت»، «بیمه کَسْبِت عیدیناس»، «فبیما کسیبت یدیکوم»، «بیما کادمت عیدیهیم»، «بیما زالمو» تأکید می کند.از این عبارات فهمیده می شود که بخش قابل توجهی از بلاها ناشی از خطای انسانی، سهل انگاری و برخی مداخلات ناعادلانه است. در این زمینه در قرآن آمده است که بسیاری از مصیبت ها و بلاهایی که در گذشته وارد شده است، مانند طوفان نوح، برای همه بشریت عبرت شده است: «اما قوم نوح را غرق کردیم چون پیامبرشان را تکذیب کردند و آنها را نشانه ای برای مردم قرار دادیم. ما برای ستمکاران عذابی دردناک آماده کرده ایم.» همانطور که ملاحظه می شود، در حالی که در آیه آمده است که علت عذاب، انکار پیامبران از سوی مردم است، از سوی دیگر تأکید می شود که این واقعه درس عبرتی برای همه بشریت است. اما در آیه بعد آمده است که کسانی که از این حوادث و هشدارها عبرت نمی گیرند و بر انجام آنچه که نفسشان می خواهد اصرار می ورزند. با این حال، سخنان پیامبر ما را در مورد بیماری همه گیر و نحوه برخورد ما با مشکلات راهنمایی می کند. حضرت (علیه السلام) از خدا خواست تا امتش به کلی هلاک نشود. فرمود: «طعون» نوعی عذاب است که خداوند عدهای را عذاب میکند، اما برای مؤمنان رحمت است. در راستای آیاتی که ذکر کردیم، گرچه بیشتر مصیبت ها ناشی از اعمال انسان است، اما این که هر مصیبتی را عذاب الهی بنامیم دور از ذهن است. زیرا انبیا بیشترین مصیبت را متحمل شدند. این موضوع بسیار گسترده است که نمی توان از یک دیدگاه به آن پرداخت. ابعاد فردی، اجتماعی، انسانی، الهی و آزمونی موضوع را باید در مجموع ارزیابی کرد. بنابراین، چنین موضوع حساسی که نیاز به ارزیابی از منظرهای متعدد دارد; به منصه ظهور رساندن تنها بخشی از آن به عنوان «مشکل مساوی عذاب الهی» به معنای انحراف موضوع از هدف است. در این پژوهش، در چارچوب کتب آسمانی، ابعاد فردی، اجتماعی و الهی مصیبت ها و بلاها، این بلاها ممکن است علل معنوی و مادی داشته باشند. بررسی می شود که هر مصیبتی ناشی از خطای مردم نیست، بلکه برخی از آنها ناشی از کارهایی است که مردم انجام می دهند. ضمناً خاطرنشان می شود که گرفتاری ها و بلاها باید در چهارچوب عناصر اصلی مانند ایمان، امتحان، امید، احتیاط، توکل، صبر، نماز و مشیت الهی به صورت چند بعدی ارزیابی شود. |
| Detaylı Başlık | Belâ ve Musibetlerde İnsanın Rolü ve Tavrı (Âyet ve Hadisler Çerçevesinde) |
