Yazar
Yûsuf, Devletoğlu Fakîh Yûsuf Çelebi (d. 798/1395-96 ? - ö. 906/1500-01)
Basım Tarihi
11/05/2022
Konu
Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - şerh ve belâgat konulu eser
Tür
Kitap
Dil
Arapça
Dijital
Hayır
Yazma
Hayır
Kütüphane
Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası
hasiye-i-serh-i-mutavvel-yusuf
Tarih
857/1453 yılından sonra ve 917-918/1511-1512 ? arasında
Notlar
Asıl ismi Yûsuf bin Hüseyin el-Kirmastî olan Balıkesirli Devletoğlu Yûsuf tarafından yazılmış eser. Kaynaklarınel-Hâşiye ale’l-MutavvelveHâşiyetu’ş-Şerhi’l Mutavvel li’t-Telhîsolarak söz ettikleri eser için Devletoğlu Yûsuf bir isim zikretmemiştir (Aktaş 2019: 24).Metin, el-Kazvînî (ö. 739/1338)’ye aitet-Telhîsadlı belâgat kitabına Taftazânî (ö. 792/1390)’nin şerh olarak kaleme aldığıel-Mutavvel’in, Seyyid Şerîf Cürcânî (ö. 816/1413) tarafından yazılanHâşiye’sine Devletoğlu Yûsuf’un yazdığı hâşiyedir (Balcı 2014: 414; Tanyıldız 2020). Farklı zaman dilimlerinde kaleme alınan bu eser,el-Mutavvel’in me‘âni ve beyân kısımlarının şerhinden oluşmaktadır. Müellif, risalenin beyân kısmını 857/1453 yılından sonra yazıp Fâtih Sultan Mehmed’e, me’ânî kısmını ise 917-918/1511-1512 ? yıllarında yazarak II. Bâyezîd’in oğlu şehzade Ahmed’e ithaf etmiştir (Aktaş 2019: 18, 24).Arapça olarak kaleme alınan eserin iki nüshası tespit edilebilmiştir: Süleymaniye Kütüphanesi, Süleymaniye, Nu. 00888, vr. 11b-133a; Süleymaniye Kütüphanesi, Turhan V. Sultan, Nu. 00283, vr. 1b-142a, 143b-238a (Aktaş 2019: 24). Sahip Aktaş ayrıca Edirne Selimiye Yazma Eser Kütüphanesi, Nu. 00039, vr. 1b-39b künyeli nüshada,Haşiye-i Kirmâstî Ale't-Telhîsadıyla Kirmâstî adına bir eser bulunduğunu ve bu eserin Kirmâstî’ninel-Hâşiye Ale’l-Mutavveladlı eserinin me‘ânî kısmına dair yazmış olduğu şerhle karşılaştırıldığında iki metinde yer alan ilgili bölümlerin aynı olduğunu belirtmiştir (2019: 24).Müellifin biyografisi için bk. “Yûsuf, Devletoğlu Fakîh Yûsuf Çelebi”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Doç. Dr. Özkan Ciğa
Alfabesi
Arap
Yapısı
Mensur
Niteliği
Telif
Kaynakça
Aktaş, Sahip (2019).Yûsuf b. Hüseyin El-Kirmâstî’nin Hayatı, Eserleri ve El-Muntehab Adlı Eserinin Tahkik ve Tahlili. Doktora Tezi. Bingöl: Bingöl Üniversitesi.
Balcı, Rüştü (2014).Kâtib Çelebi, Keşfü’z-Zunûn. C. 2. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.
Özkan, Mustafa (1994). “Devletoğlu Yûsuf”.İslâm Ansiklopedisi. C.9. İstanbul: TDV Yay. 243-244.ttps://islamansiklopedisi.org.tr/devletoglu-yusuf[Erişim tarihi: 10.05.2022]
Tanyıldız, Ahmet (2020). “Yûsuf, Devletoğlu Fakîh Yûsuf Çelebi”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/yusuf-devletoglu-fakih-yusuf-celebi[Erişim tarihi: 10.05.2022]
Yazar, Sadık (2022). “Vikâye Tercümesi / Vikâye / Vikâye-Nâme (Yûsuf)”.Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü.http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/vikaye-tercumesi-vikaye-vikaye-name-yusuf[Erişim tarihi: 10.05.2022]
Atıf Bilgileri
Ciğa, Özkan. "HÂŞİYE-İ ŞERH-İ MUTAVVEL (YÛSUF)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/hasiye-i-serh-i-mutavvel-yusuf. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
