ŞERHU ERBA'ÎNE HADÎSEN HÂŞİYESİ (HAKÎKÎ)

Name: ŞERHU ERBA'ÎNE HADÎSEN HÂŞİYESİ (HAKÎKÎ)
Author: Hakîkî, Yûsuf-ı Hakîkî Baba, Şeyh Yûsuf , Gül Baba (d. ?/? - ö. 893/1487-1488)

İsim	ŞERHU ERBA'ÎNE HADÎSEN HÂŞİYESİ (HAKÎKÎ)
Yazar	Hakîkî, Yûsuf-ı Hakîkî Baba, Şeyh Yûsuf , Gül Baba (d. ?/? - ö. 893/1487-1488)
Basım Tarihi:	30/03/2022
Konu	Divan-Tekke Edebiyatı - kırk hadis şerhi
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	serhu-erba-ine-hadisen-hasiyesi-hakiki
Tarih	?/?
Notlar	Yûsuf-ı Hakîkî’nin, babası Hamîdüddin-i Aksarayî’nin (ö. 815/1412)Şerhu Hadîsi Erba‘în Şerhu Erba‘îne Hadîsenadlı eserine hâşiyesi. Somuncu Baba’nın kırk hadis derlemesi ve şerhi, kırk hadisin bir araya getirildiği ve Arapça olarak kısaca şerh edildiği bir eserdir. Her hadisin ardından “Hisse” başlığının altında özlü bir şerh yazılmıştır. Yûsuf-ı Hakîkî de babasının bu çalışmasını şerh ederek genişletmiş; ona bir hâşiye yazmıştır.Şerhu Erba‘îne Hadîsen Hâşiyesi’nin 969/1561-62’de istinsah edilmiş nüshası, Süleymaniye Kütüphanesi Esad Efendi Koleksiyonu 11441/3 numarada bulunmaktadır. 23 varaktır. Milli Kütüphane 06 Mil Yz A 7479/3 numarada Yûsuf-ı Hakîkî’ye nispet edilerek kaydedilen nüsha, Hamîdüddin-i Aksarayî’nin eserinin bir nüshasıdır.Hâşiyede kırk hadis ve hisseler kaynaktaki gibi yazılmıştır. Hisseler, “Şerhu’l-Hisse” başlığı altında şerh edilmiştir. Hisse kısımlarındaki ibareler, hâşiye üslubuna uygun olarak “Kavlühû” ifadesiyle bölüm bölüm açıklanmıştır. Hakîkî, şerhinde âyet iktibaslarına sıkça başvurmuş, zaman zaman da manzumeler kullanmıştır.Yûsuf-ı Hakîkî, hâşiyede dinî kavramların açıklanmasına özen göstermiştir. Sözgelimi ikinci hadisin şerhinde Hamîdüddin-i Aksarayî, hadiste geçen şirk kavramını eş-şirkü’l-celî ve eş-şirkü’l-hafî kavramlarıyla açmış; Yûsuf-ı Hakîkî de bu kavramları tanımlayarak açıklamıştır.Yûsuf-ı Hakîkî’nin açıklamaları genellikle tasavvufî bir anlayışı yansıtmaktadır. Sözgelimi on dokuzuncu sıradaki “Kim Allah’a kavuşmayı severse Allah da ona kavuşmayı sever...” hadisini Hamîdüddin-i Aksarayî, Hz. Peygamberin ümmetini ölüme hazırlaması olarak değerlendirmiş; Hakîkî ise bu ölümü, tabiî ölümden önceki iradî ölüm olarak şerh etmiştir.Şarihin biyografisi için bk. "Hakîkî, Yûsuf-ı Hakîkî Baba, Şeyh Yûsuf , Gül Baba",Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Araş. Gör. Cihat Ekiz
Alfabesi	Arap
Yapısı	Mensur
Niteliği	Derleme
Kaynakça	Ebû Hâmid el-Kayserî.Şerhu Hadîsi Şerîfi Erba‘în. Süleymaniye Ktp. Hacı Mahmud Efendi 569/1. vr.1-12. Hamîdüddîn-i Aksarayî. Şerhu’l-Ehâdîs. Süleymaniye Ktp. Bağdatlı Vehbi Efendi. 2047/7. vr. 235-242. Karahan, Abdülkadir (1954).İslamî Türk Edebiyatında Kırk Hadis: Toplama, Tercüme ve Şerhleri.Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi. Yûsuf-ı Hakîkî.Şerhu Erba‘îne Hadîsen. Milli Kütüphane. 06 Mil Yz A 7479/3. 35a-38b. Yûsuf-ı Hakîkî.Şerhu Erba‘îne Hadîsen.Süleymaniye Ktp. Esad Efendi 11441/3. vr.14a-37a.
Atıf Bilgileri	Ekiz, Cihat. "ŞERHU ERBA'ÎNE HADÎSEN HÂŞİYESİ (HAKÎKÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/serhu-erba-ine-hadisen-hasiyesi-hakiki. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

ŞERHU ERBA'ÎNE HADÎSEN HÂŞİYESİ (HAKÎKÎ)

Yazar Hakîkî, Yûsuf-ı Hakîkî Baba, Şeyh Yûsuf , Gül Baba (d. ?/? - ö. 893/1487-1488)

Basım Tarihi 30/03/2022

Konu Divan-Tekke Edebiyatı - kırk hadis şerhi

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası serhu-erba-ine-hadisen-hasiyesi-hakiki

Tarih ?/?

Notlar Yûsuf-ı Hakîkî’nin, babası Hamîdüddin-i Aksarayî’nin (ö. 815/1412)Şerhu Hadîsi Erba‘în Şerhu Erba‘îne Hadîsenadlı eserine hâşiyesi. Somuncu Baba’nın kırk hadis derlemesi ve şerhi, kırk hadisin bir araya getirildiği ve Arapça olarak kısaca şerh edildiği bir eserdir. Her hadisin ardından “Hisse” başlığının altında özlü bir şerh yazılmıştır. Yûsuf-ı Hakîkî de babasının bu çalışmasını şerh ederek genişletmiş; ona bir hâşiye yazmıştır.Şerhu Erba‘îne Hadîsen Hâşiyesi’nin 969/1561-62’de istinsah edilmiş nüshası, Süleymaniye Kütüphanesi Esad Efendi Koleksiyonu 11441/3 numarada bulunmaktadır. 23 varaktır. Milli Kütüphane 06 Mil Yz A 7479/3 numarada Yûsuf-ı Hakîkî’ye nispet edilerek kaydedilen nüsha, Hamîdüddin-i Aksarayî’nin eserinin bir nüshasıdır.Hâşiyede kırk hadis ve hisseler kaynaktaki gibi yazılmıştır. Hisseler, “Şerhu’l-Hisse” başlığı altında şerh edilmiştir. Hisse kısımlarındaki ibareler, hâşiye üslubuna uygun olarak “Kavlühû” ifadesiyle bölüm bölüm açıklanmıştır. Hakîkî, şerhinde âyet iktibaslarına sıkça başvurmuş, zaman zaman da manzumeler kullanmıştır.Yûsuf-ı Hakîkî, hâşiyede dinî kavramların açıklanmasına özen göstermiştir. Sözgelimi ikinci hadisin şerhinde Hamîdüddin-i Aksarayî, hadiste geçen şirk kavramını eş-şirkü’l-celî ve eş-şirkü’l-hafî kavramlarıyla açmış; Yûsuf-ı Hakîkî de bu kavramları tanımlayarak açıklamıştır.Yûsuf-ı Hakîkî’nin açıklamaları genellikle tasavvufî bir anlayışı yansıtmaktadır. Sözgelimi on dokuzuncu sıradaki “Kim Allah’a kavuşmayı severse Allah da ona kavuşmayı sever...” hadisini Hamîdüddin-i Aksarayî, Hz. Peygamberin ümmetini ölüme hazırlaması olarak değerlendirmiş; Hakîkî ise bu ölümü, tabiî ölümden önceki iradî ölüm olarak şerh etmiştir.Şarihin biyografisi için bk. "Hakîkî, Yûsuf-ı Hakîkî Baba, Şeyh Yûsuf , Gül Baba",Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Araş. Gör. Cihat Ekiz

Alfabesi Arap

Yapısı Mensur

Niteliği Derleme

Kaynakça Ebû Hâmid el-Kayserî.Şerhu Hadîsi Şerîfi Erba‘în. Süleymaniye Ktp. Hacı Mahmud Efendi 569/1. vr.1-12. Hamîdüddîn-i Aksarayî. Şerhu’l-Ehâdîs. Süleymaniye Ktp. Bağdatlı Vehbi Efendi. 2047/7. vr. 235-242. Karahan, Abdülkadir (1954).İslamî Türk Edebiyatında Kırk Hadis: Toplama, Tercüme ve Şerhleri.Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi. Yûsuf-ı Hakîkî.Şerhu Erba‘îne Hadîsen. Milli Kütüphane. 06 Mil Yz A 7479/3. 35a-38b. Yûsuf-ı Hakîkî.Şerhu Erba‘îne Hadîsen.Süleymaniye Ktp. Esad Efendi 11441/3. vr.14a-37a.

Atıf Bilgileri Ekiz, Cihat. "ŞERHU ERBA'ÎNE HADÎSEN HÂŞİYESİ (HAKÎKÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/serhu-erba-ine-hadisen-hasiyesi-hakiki. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].