BEDÂYİ‘Ü’S-SİHR FÎ SANÂYİ‘İ’Ş-Şİ’R (AHMEDÎ)

Name: BEDÂYİ‘Ü’S-SİHR FÎ SANÂYİ‘İ’Ş-Şİ’R (AHMEDÎ)
Author: Ahmedî, Tâceddîn İbrâhîm bin Hızır (d. 735/1334-35 ? - ö. 812/1410’den sonra)

İsim	BEDÂYİ‘Ü’S-SİHR FÎ SANÂYİ‘İ’Ş-Şİ’R (AHMEDÎ)
Yazar	Ahmedî, Tâceddîn İbrâhîm bin Hızır (d. 735/1334-35 ? - ö. 812/1410’den sonra)
Basım Tarihi:	02/08/2021
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - edebî sanatlar kitabı
Tür	Kitap
Dil	Farsça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	bedayi-u-s-sihr-fi-sanayi-i-s-si-r-ahmedi
Tarih	?
Notlar	Ahmedî’nin edebî sanatlara dair Farsça eseri. 72 varaktan meydana gelen manzum-mensur karışık olarak kaleme alınmış risalede, edebî sanatlara ilişkin açıklamalar ve bu sanatlarla ilgili Arapça, Farsça ve Türkçe örnekler mevcuttur. Bunun yanı sıra Ahmedî, eserin adı, kaynağı ve kime ithaf edildiğiyle ilgili ayrıntılı bilgiler de vermiştir. Buna göre risalenin tam adıBedâyi’ü’s-Sihr fî Sanâyi’i’ş-Şi’r’dir. Yazar bu eseri, Reşîdüddîn-i Vatvât (d.481/1082 - ö.578/1176)’ınHadâyıku’s-Sihr fî Dekâyıkı’ş-Şi’radlı edebî sanatları anlattığı kitabını özetleyerek ve tadil ederek kaleme almıştır. Risalenin kime ithaf edildiği hususu net bir şekilde belli değildir. Ancak Ahmed Ateş, nüshalardaki bilgilerden yola çıkarak Aydınoğullarından Îsâ Bey (d.749/1348 - ö. 793/1391) adına yazıldığı sonucuna varmıştır (Temizel 2018: 116).Bedâyi’ü’s-Sihr fî- anâyi’i’ş-Şi’r’in "Konya Mevlâna Müzesi Kütüphanesi, İhtisas Bölümü, Nu. 2524/1" ve "Tahran Milli Kütüphanesi, Nu. 173 F (ف)"de kayıtlı iki yazma nüshası tespit edilmiştir.Eserin Konya nüshası,Mirkâtü’l-Edeb,Mîzânü’l-EdebveMi'yârü’l-Edeb’in de içinde bulunduğu, Ahmed b. Hâcî Mahmûd el-Aksarâyî tarafından 22 Ramazan 835/24 Mayıs 1432’de istinsah edilen (Temizel 2018: 127) mecmuada yer almaktadır.Risalenin başında Allah’a hamd u sena ve Hz. Peygamber’e salat ve selamı içeren üç varaklık Arapça mukaddime mevcuttur. Daha sonra belagat, fesahat, meani ve beyan konularının Farsça olarak anlatıldığı üç varaklık bir giriş kısmı bulunmaktadır. Metinde önce konu başlıkları verilmiş, ardından Farsça olarak açıklamaları yapılmıştır. Takiben varsa konunun diğer bölümleri anlatılmıştır. Her konu için seçilen örnekler sırasıyla ayetlerden, hadislerden, Arapça beliğ ve fasih sözlerden, Arapça beyitlerden ve Farsça mensur parçalardan veya beyitlerden oluşmaktadır (Kartal 2015: 3). Edebî sanatlarla ilgili örnekler toplam 107 ayet, 27 hadis, 420 Arapça beyit ve mısra, 331 Farsça beyit ve mısra ve ayrıca çok sayıda Arapça ve Farsça fasih ve beliğ cümleden ibarettir (Temizel 2018: 116).Ali Temizel,Bedâyî‘ü’s-Sihr fî Sanâyî‘i’ş-Şî’r'e de yer verdiği bir bir doktora çalışması yapmıştır (2002).Şairin biyografisi için bk. “Ahmedî, Tâceddîn İbrâhîm bin Hızır”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Dr. Emrah Gülüm
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum-Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Kartal, Ahmet (2015). “Ahmedî, Tâceddîn İbrâhîm bin Hızır”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/ahmedi-taceddin-ibrahim-bin-hizir[Erişim tarihi: 10.06.2021] Temizel, Ali (2002).Ahmedî'nin Farsça Eserleri - Tenkitli Metin-İnceleme-Tercüme ve İndeks. Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi. Temizel, Ali (2018). “Ahmedî'nin Farsça Eserleri”.Ahmedî Sempozyumu Bildirileri Kitabı.Sivas: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yay. 111-134.
Atıf Bilgileri	Gülüm, Emrah. "BEDÂYİ‘Ü’S-SİHR FÎ SANÂYİ‘İ’Ş-Şİ’R (AHMEDÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/bedayi-u-s-sihr-fi-sanayi-i-s-si-r-ahmedi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

BEDÂYİ‘Ü’S-SİHR FÎ SANÂYİ‘İ’Ş-Şİ’R (AHMEDÎ)

Yazar Ahmedî, Tâceddîn İbrâhîm bin Hızır (d. 735/1334-35 ? - ö. 812/1410’den sonra)

Basım Tarihi 02/08/2021

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - edebî sanatlar kitabı

Tür Kitap

Dil Farsça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası bedayi-u-s-sihr-fi-sanayi-i-s-si-r-ahmedi

Tarih ?

Notlar Ahmedî’nin edebî sanatlara dair Farsça eseri. 72 varaktan meydana gelen manzum-mensur karışık olarak kaleme alınmış risalede, edebî sanatlara ilişkin açıklamalar ve bu sanatlarla ilgili Arapça, Farsça ve Türkçe örnekler mevcuttur. Bunun yanı sıra Ahmedî, eserin adı, kaynağı ve kime ithaf edildiğiyle ilgili ayrıntılı bilgiler de vermiştir. Buna göre risalenin tam adıBedâyi’ü’s-Sihr fî Sanâyi’i’ş-Şi’r’dir. Yazar bu eseri, Reşîdüddîn-i Vatvât (d.481/1082 - ö.578/1176)’ınHadâyıku’s-Sihr fî Dekâyıkı’ş-Şi’radlı edebî sanatları anlattığı kitabını özetleyerek ve tadil ederek kaleme almıştır. Risalenin kime ithaf edildiği hususu net bir şekilde belli değildir. Ancak Ahmed Ateş, nüshalardaki bilgilerden yola çıkarak Aydınoğullarından Îsâ Bey (d.749/1348 - ö. 793/1391) adına yazıldığı sonucuna varmıştır (Temizel 2018: 116).Bedâyi’ü’s-Sihr fî- anâyi’i’ş-Şi’r’in "Konya Mevlâna Müzesi Kütüphanesi, İhtisas Bölümü, Nu. 2524/1" ve "Tahran Milli Kütüphanesi, Nu. 173 F (ف)"de kayıtlı iki yazma nüshası tespit edilmiştir.Eserin Konya nüshası,Mirkâtü’l-Edeb,Mîzânü’l-EdebveMi'yârü’l-Edeb’in de içinde bulunduğu, Ahmed b. Hâcî Mahmûd el-Aksarâyî tarafından 22 Ramazan 835/24 Mayıs 1432’de istinsah edilen (Temizel 2018: 127) mecmuada yer almaktadır.Risalenin başında Allah’a hamd u sena ve Hz. Peygamber’e salat ve selamı içeren üç varaklık Arapça mukaddime mevcuttur. Daha sonra belagat, fesahat, meani ve beyan konularının Farsça olarak anlatıldığı üç varaklık bir giriş kısmı bulunmaktadır. Metinde önce konu başlıkları verilmiş, ardından Farsça olarak açıklamaları yapılmıştır. Takiben varsa konunun diğer bölümleri anlatılmıştır. Her konu için seçilen örnekler sırasıyla ayetlerden, hadislerden, Arapça beliğ ve fasih sözlerden, Arapça beyitlerden ve Farsça mensur parçalardan veya beyitlerden oluşmaktadır (Kartal 2015: 3). Edebî sanatlarla ilgili örnekler toplam 107 ayet, 27 hadis, 420 Arapça beyit ve mısra, 331 Farsça beyit ve mısra ve ayrıca çok sayıda Arapça ve Farsça fasih ve beliğ cümleden ibarettir (Temizel 2018: 116).Ali Temizel,Bedâyî‘ü’s-Sihr fî Sanâyî‘i’ş-Şî’r'e de yer verdiği bir bir doktora çalışması yapmıştır (2002).Şairin biyografisi için bk. “Ahmedî, Tâceddîn İbrâhîm bin Hızır”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Dr. Emrah Gülüm

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum-Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Kartal, Ahmet (2015). “Ahmedî, Tâceddîn İbrâhîm bin Hızır”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/ahmedi-taceddin-ibrahim-bin-hizir[Erişim tarihi: 10.06.2021] Temizel, Ali (2002).Ahmedî'nin Farsça Eserleri - Tenkitli Metin-İnceleme-Tercüme ve İndeks. Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi. Temizel, Ali (2018). “Ahmedî'nin Farsça Eserleri”.Ahmedî Sempozyumu Bildirileri Kitabı.Sivas: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yay. 111-134.

Atıf Bilgileri Gülüm, Emrah. "BEDÂYİ‘Ü’S-SİHR FÎ SANÂYİ‘İ’Ş-Şİ’R (AHMEDÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/bedayi-u-s-sihr-fi-sanayi-i-s-si-r-ahmedi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].