MAHMÛDİYYE FÎ-MENÂKIBI RİCÂLİ’L-BİLÂD (RIZÂYÎ)

Name: MAHMÛDİYYE FÎ-MENÂKIBI RİCÂLİ’L-BİLÂD (RIZÂYÎ)
Author: Rızâyî, Hasan Rızâyî-i Aksarayî (d. 1007/1598-99 - ö. ?/?)

İsim	MAHMÛDİYYE FÎ-MENÂKIBI RİCÂLİ’L-BİLÂD (RIZÂYÎ)
Yazar	Rızâyî, Hasan Rızâyî-i Aksarayî (d. 1007/1598-99 - ö. ?/?)
Basım Tarihi:	07/04/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - Azîz Mahmûd Hüdâyî’ye ve Celvetî mensuplarına manevî bir hediye olarak kaleme alınmış Arapça menkıbevî bir eser
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	mahmudiyye-fi-menakibi-ricali-l-bilad-rizayi
Tarih	1063/1652 yılından sonra
Notlar	Celvetî sûfîsi Aksaraylı Seyyid Hasan Rızâyî tarafından yazılmış bu eser, Aziz Mahmûd Hüdâyî’ye duyulan derin ve içten sevginin bir tezahürü olarak yazılmış ve onun nezdinde bütün Celvetî sûfîlerine armağan edilmiştir. Menâkıb-nâme hüviyeti taşıyan eser, Arapça olarak kaleme alınmıştır. Yüksek lisans tezine konu olan ve tercümesi yapılan eser (Çağırıcı 2006) hakkında biyografik ve bibliyografik kaynaklarda herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Eserin şu ana kadar tek nüshası tespit edilebilmiştir. İbrahim Hakkı Konyalı Kütüphanesi 66 numarada Rızâyî külliyatı içerisinde 177a-198b varakları arasında bulunmaktadır. Tercümesinden anladığımız kadarıyla eser içerisinde Türkçe manzumeler de vardır. Müellif hattı olduğu belirtilmekte ve müellifin ifadeleri dikkate alındığında 1063/1652 yılından sonra bitirildiği anlaşılmaktadır. Rızâyî,Tezkiretü’s-Sâlikînadlı eserinde (22a)Mahmûdiyye’den bahsetmekte, Zâkir Mahmûd Efendi aracılığıyla Hüdâyî’nin torunu Şeyh Mes’ûd Efendi’ye takdim ettiğini söylemektedir. Sözü edilen ziyaret ve takdimMahmûdiyye’de de anlatılmıştır. (Çağırıcı 2006: 39-42/65/79/81; Cankurt 2014: 109/111; Cankurt 2015: 130; Cankurt 2021: 173)Müellif, eserine dönemin sultanı I. İbrahim’e dua ederek başlamaktadır. Daha önce memleketi Aksaray’da görüşüp tanıştığı ya da karşılaştığı âlimlerin, kadıların, gazilerin, sâliklerin ve evliyanın isimlerini tahrir ettiğini söyleyen şair, diğer beldelerde gördüğü mühim şahsiyetlerden söz etmenin ve onların adlarını eserlerinde zikretmenin manevî bir borç ya da bir vefa göstergesi olduğunu söylemektedir. Kadılık yaptığı ve çeşitli vesilelerle bulunduğu İstanbul, Aksaray, Koçhisar, Denizli, Aydın, Nazilli, Tire, Hama, Humus, Sermin, Halep, Antep, Diyarbakır, Amasya, Zile, Niksar, Kars, Çorum, Kırşehir, Niğde-Bor, Kayseri, Karaman (Larende), Konya-Ereğli, Antalya, Ankara-Ayaş, Konya-Akşehir, Afyon, Malatya ve Sivas gibi muhtelif bölgelerde görüştüğü dinî, tasavvufî ve siyasî kişiliklere eserinde yer veren müellif, söz ettiği şahıslarla kurduğu diyalogları ve bir kısım anekdotları sıralamaktadır. Anlatıların merkezinde kendisi olduğu için eser otobiyografi ve hatırat niteliği taşımakla beraber devrin sosyal ve siyasal hayatına dair veriler sunduğundan tarihî hüviyete de haizdir. (Çağırıcı 2006: 39-42; Cankurt 2014: 110-119; Cankurt 2015: 131-139)Şairin biyografisi için bk. “Rızâî, Hasan Rızâî-i Aksarâyî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Öğretmen Muhammet H. Cankurt
Alfabesi	Arap
Yapısı	Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Cankurt, Hasan (2014).Seyyid Hasan Rızâyî El-Aksarâyî Hayatı, Sanatı, Eserleri ve ‘Miftâhu’s-Sa‘âde’ Adlı Manzûm Kasîde-i Bürde Şerhi.Yüksek Lisans Tezi. Manisa: Celal Bayar Üniversitesi. Cankurt, Hasan (2015).Seyyid Hasan Rızâyî El-Aksarâyî Hayatı, Sanatı, Eserleri ve ‘Miftâhu’s-Sa‘âde’ Adlı Manzûm Kasîde-i Bürde Şerhi. Ankara: Akçağ Yay. Cankurt, Muhammet H. (2021).Tezkiretü’s-Sâlikîn ve Risâletü’n-Nâdimîn (Azîz Mahmûd Hüdâyî Menâkıbnâmesi) Metin-İnceleme-Sözlük-Dizin.Ankara: Berikan Ofset Matbaa. Çağırıcı, Mustafa (2006).Hasan Rızâyî Ve Tezkiretü’s-Sâlikîn İle Mahmûdiyye Adlı Eserleri Tahkîk Ve Değerlendirilmesi.Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.
Atıf Bilgileri	Cankurt, Muhammet H.. "MAHMÛDİYYE FÎ-MENÂKIBI RİCÂLİ’L-BİLÂD (RIZÂYÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/mahmudiyye-fi-menakibi-ricali-l-bilad-rizayi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

MAHMÛDİYYE FÎ-MENÂKIBI RİCÂLİ’L-BİLÂD (RIZÂYÎ)

Yazar Rızâyî, Hasan Rızâyî-i Aksarayî (d. 1007/1598-99 - ö. ?/?)

Basım Tarihi 07/04/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - Azîz Mahmûd Hüdâyî’ye ve Celvetî mensuplarına manevî bir hediye olarak kaleme alınmış Arapça menkıbevî bir eser

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası mahmudiyye-fi-menakibi-ricali-l-bilad-rizayi

Tarih 1063/1652 yılından sonra

Notlar Celvetî sûfîsi Aksaraylı Seyyid Hasan Rızâyî tarafından yazılmış bu eser, Aziz Mahmûd Hüdâyî’ye duyulan derin ve içten sevginin bir tezahürü olarak yazılmış ve onun nezdinde bütün Celvetî sûfîlerine armağan edilmiştir. Menâkıb-nâme hüviyeti taşıyan eser, Arapça olarak kaleme alınmıştır. Yüksek lisans tezine konu olan ve tercümesi yapılan eser (Çağırıcı 2006) hakkında biyografik ve bibliyografik kaynaklarda herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Eserin şu ana kadar tek nüshası tespit edilebilmiştir. İbrahim Hakkı Konyalı Kütüphanesi 66 numarada Rızâyî külliyatı içerisinde 177a-198b varakları arasında bulunmaktadır. Tercümesinden anladığımız kadarıyla eser içerisinde Türkçe manzumeler de vardır. Müellif hattı olduğu belirtilmekte ve müellifin ifadeleri dikkate alındığında 1063/1652 yılından sonra bitirildiği anlaşılmaktadır. Rızâyî,Tezkiretü’s-Sâlikînadlı eserinde (22a)Mahmûdiyye’den bahsetmekte, Zâkir Mahmûd Efendi aracılığıyla Hüdâyî’nin torunu Şeyh Mes’ûd Efendi’ye takdim ettiğini söylemektedir. Sözü edilen ziyaret ve takdimMahmûdiyye’de de anlatılmıştır. (Çağırıcı 2006: 39-42/65/79/81; Cankurt 2014: 109/111; Cankurt 2015: 130; Cankurt 2021: 173)Müellif, eserine dönemin sultanı I. İbrahim’e dua ederek başlamaktadır. Daha önce memleketi Aksaray’da görüşüp tanıştığı ya da karşılaştığı âlimlerin, kadıların, gazilerin, sâliklerin ve evliyanın isimlerini tahrir ettiğini söyleyen şair, diğer beldelerde gördüğü mühim şahsiyetlerden söz etmenin ve onların adlarını eserlerinde zikretmenin manevî bir borç ya da bir vefa göstergesi olduğunu söylemektedir. Kadılık yaptığı ve çeşitli vesilelerle bulunduğu İstanbul, Aksaray, Koçhisar, Denizli, Aydın, Nazilli, Tire, Hama, Humus, Sermin, Halep, Antep, Diyarbakır, Amasya, Zile, Niksar, Kars, Çorum, Kırşehir, Niğde-Bor, Kayseri, Karaman (Larende), Konya-Ereğli, Antalya, Ankara-Ayaş, Konya-Akşehir, Afyon, Malatya ve Sivas gibi muhtelif bölgelerde görüştüğü dinî, tasavvufî ve siyasî kişiliklere eserinde yer veren müellif, söz ettiği şahıslarla kurduğu diyalogları ve bir kısım anekdotları sıralamaktadır. Anlatıların merkezinde kendisi olduğu için eser otobiyografi ve hatırat niteliği taşımakla beraber devrin sosyal ve siyasal hayatına dair veriler sunduğundan tarihî hüviyete de haizdir. (Çağırıcı 2006: 39-42; Cankurt 2014: 110-119; Cankurt 2015: 131-139)Şairin biyografisi için bk. “Rızâî, Hasan Rızâî-i Aksarâyî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Öğretmen Muhammet H. Cankurt

Alfabesi Arap

Yapısı Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Cankurt, Hasan (2014).Seyyid Hasan Rızâyî El-Aksarâyî Hayatı, Sanatı, Eserleri ve ‘Miftâhu’s-Sa‘âde’ Adlı Manzûm Kasîde-i Bürde Şerhi.Yüksek Lisans Tezi. Manisa: Celal Bayar Üniversitesi. Cankurt, Hasan (2015).Seyyid Hasan Rızâyî El-Aksarâyî Hayatı, Sanatı, Eserleri ve ‘Miftâhu’s-Sa‘âde’ Adlı Manzûm Kasîde-i Bürde Şerhi. Ankara: Akçağ Yay. Cankurt, Muhammet H. (2021).Tezkiretü’s-Sâlikîn ve Risâletü’n-Nâdimîn (Azîz Mahmûd Hüdâyî Menâkıbnâmesi) Metin-İnceleme-Sözlük-Dizin.Ankara: Berikan Ofset Matbaa. Çağırıcı, Mustafa (2006).Hasan Rızâyî Ve Tezkiretü’s-Sâlikîn İle Mahmûdiyye Adlı Eserleri Tahkîk Ve Değerlendirilmesi.Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.

Atıf Bilgileri Cankurt, Muhammet H.. "MAHMÛDİYYE FÎ-MENÂKIBI RİCÂLİ’L-BİLÂD (RIZÂYÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/mahmudiyye-fi-menakibi-ricali-l-bilad-rizayi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].