HEVES-NÂME (KUTBÎ/PAŞA ÇELEBİ)

Name: HEVES-NÂME (KUTBÎ/PAŞA ÇELEBİ)
Author: Kutbî/Paşa Çelebi, Gıyaseddin Efendi (d. ?/? - ö. 927/1520/21)

İsim	HEVES-NÂME (KUTBÎ/PAŞA ÇELEBİ)
Yazar	Kutbî/Paşa Çelebi, Gıyaseddin Efendi (d. ?/? - ö. 927/1520/21)
Basım Tarihi:	23/04/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - belagat kitabı
Tür	Kitap
Dil	Farsça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	heves-name-kutbi-pasa-celebi
Tarih	?/?
Notlar	Sevgilinin güzellik unsurlarını anlatan Farsça eser.Heves-nâme, bir mukaddime ve 26 baptan oluşmaktadır. Bu baplarda sırasıyla hüsn ü cemâl, aşk, mûy, cebîn, ebrû, çeşm, müjgân, gamze, ruhsâr, bînî, hat, hâl, leb, dendân, dehân, zenehdân, gerden, ber ü pistân, sâʿid ü dest ü bâzû, engüşt, kadd ü kâmet, miyân, sâk, beden ü endām, zât-ı mahbûb, kelâm başlıklarına yer verilir. Eser üzerine çalışan Mazlum Özkan, müellif tarafından eserin girişinde bu uzuvlar hakkında kısa bilgiler verildiğini, kelimelerin kökeninin zikredildiğini, konunun daha iyi açıklanabilmesi adına verilen benzetme unsurlarına ünlü şairlerden şahit beyitler aktarıldığını, bölümlerin “İbârât-ı Arab” ve “İbârât-ı Acem” faslı olarak iki kısımdan oluştuğunu söyler (2019: 10). Müellif, bab başlarında konuyla ilgili kısa açıklamalarda bulunmuş, daha sonra konuyla alakalı bulduğu mazmunları ve misalleri sıralamış, metin içinde az bilinen kelimeleri izah etmiştir (Özkan 2019: 13).Heves-nâme, İranlı müellif Şerefüddîn Râmî'ninEnîsü'l-Uşşâkadlı risalesi örnek alınarak oluşturulan eserlerden birisidir. Özkan, Kutbî’ninEnîsü’l-Uşşâk'ta yer alan beyitlere genellikle Fars olmak üzere Arap şairlerinin divanlarından, mesnevilerinden, ayrıca mecmualardan ve çeşitli eserlerden yeni beyitler ilave ettiğini ve şiirlerinden örnek verilen bu şairlerin sayısının 99 olduğunu ifade etmektedir (2019: 13). Kutbî ayrıca kitabında bazı eser adlarını zikretmiş, tıp kitaplarından Arapça alıntılar yapmış ve bazı Arap bilginlerinden yine alıntılar yapmak suretiyle konuyu daha da açığa kavuşturmuştur (Özkan 2019:13).Üç nüshası olan (Özkan 2019: 11)Heves-nâmeüzerine Mazlum Özkan yüksek lisans tezi hazırlamıştır (2019).Şairin biyografisi için bk. “Kutbî/Paşa Çelebi, Gıyaseddin Efendi”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Prof. Dr. Mehtap Erdoğan Taş
Alfabesi	Arap
Yapısı	Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Özkan, Mazlum (2019).İznikli Kutbî’nin Heves-Nâme’si Üzerine Bir İnceleme.Yüksek Lisans Tezi. Kırıkkale: Kırıkkale Üniversitesi.
Atıf Bilgileri	Erdoğan Taş, Mehtap. "HEVES-NÂME (KUTBÎ/PAŞA ÇELEBİ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/heves-name-kutbi-pasa-celebi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

HEVES-NÂME (KUTBÎ/PAŞA ÇELEBİ)

Yazar Kutbî/Paşa Çelebi, Gıyaseddin Efendi (d. ?/? - ö. 927/1520/21)

Basım Tarihi 23/04/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - belagat kitabı

Tür Kitap

Dil Farsça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası heves-name-kutbi-pasa-celebi

Tarih ?/?

Notlar Sevgilinin güzellik unsurlarını anlatan Farsça eser.Heves-nâme, bir mukaddime ve 26 baptan oluşmaktadır. Bu baplarda sırasıyla hüsn ü cemâl, aşk, mûy, cebîn, ebrû, çeşm, müjgân, gamze, ruhsâr, bînî, hat, hâl, leb, dendân, dehân, zenehdân, gerden, ber ü pistân, sâʿid ü dest ü bâzû, engüşt, kadd ü kâmet, miyân, sâk, beden ü endām, zât-ı mahbûb, kelâm başlıklarına yer verilir. Eser üzerine çalışan Mazlum Özkan, müellif tarafından eserin girişinde bu uzuvlar hakkında kısa bilgiler verildiğini, kelimelerin kökeninin zikredildiğini, konunun daha iyi açıklanabilmesi adına verilen benzetme unsurlarına ünlü şairlerden şahit beyitler aktarıldığını, bölümlerin “İbârât-ı Arab” ve “İbârât-ı Acem” faslı olarak iki kısımdan oluştuğunu söyler (2019: 10). Müellif, bab başlarında konuyla ilgili kısa açıklamalarda bulunmuş, daha sonra konuyla alakalı bulduğu mazmunları ve misalleri sıralamış, metin içinde az bilinen kelimeleri izah etmiştir (Özkan 2019: 13).Heves-nâme, İranlı müellif Şerefüddîn Râmî'ninEnîsü'l-Uşşâkadlı risalesi örnek alınarak oluşturulan eserlerden birisidir. Özkan, Kutbî’ninEnîsü’l-Uşşâk'ta yer alan beyitlere genellikle Fars olmak üzere Arap şairlerinin divanlarından, mesnevilerinden, ayrıca mecmualardan ve çeşitli eserlerden yeni beyitler ilave ettiğini ve şiirlerinden örnek verilen bu şairlerin sayısının 99 olduğunu ifade etmektedir (2019: 13). Kutbî ayrıca kitabında bazı eser adlarını zikretmiş, tıp kitaplarından Arapça alıntılar yapmış ve bazı Arap bilginlerinden yine alıntılar yapmak suretiyle konuyu daha da açığa kavuşturmuştur (Özkan 2019:13).Üç nüshası olan (Özkan 2019: 11)Heves-nâmeüzerine Mazlum Özkan yüksek lisans tezi hazırlamıştır (2019).Şairin biyografisi için bk. “Kutbî/Paşa Çelebi, Gıyaseddin Efendi”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Prof. Dr. Mehtap Erdoğan Taş

Alfabesi Arap

Yapısı Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Özkan, Mazlum (2019).İznikli Kutbî’nin Heves-Nâme’si Üzerine Bir İnceleme.Yüksek Lisans Tezi. Kırıkkale: Kırıkkale Üniversitesi.

Atıf Bilgileri Erdoğan Taş, Mehtap. "HEVES-NÂME (KUTBÎ/PAŞA ÇELEBİ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/heves-name-kutbi-pasa-celebi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].