LEMEHÂT/el-LEMEHÂT FÎ ŞERHÜ'L-LEMA'ÂT (YÂR ALİ ÇELEBİ)

Name: LEMEHÂT/el-LEMEHÂT FÎ ŞERHÜ'L-LEMA'ÂT (YÂR ALİ ÇELEBİ)
Author: Yâr Ali Çelebi (d. ?/? - ö. 818/20.04.1415)

İsim	LEMEHÂT/el-LEMEHÂT FÎ ŞERHÜ'L-LEMA'ÂT (YÂR ALİ ÇELEBİ)
Yazar	Yâr Ali Çelebi (d. ?/? - ö. 818/20.04.1415)
Basım Tarihi:	29/11/2021
Konu	Divan-Tekke Edebiyatı - şerh
Tür	Kitap
Dil	Farsça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	lemehat-el-lemehat-fi-serhul-lemaat-yar-ali-celebi
Tarih	812/1409
Notlar	Yâr Alî (Yâr Alî-i Şirâzî)’nin Fahreddîn-i Irâkî’ninLemaʿâtadlı eserine yazdığı Farsça manzum-mensur şerh. Eserin asıl adı kaynaklardael-Lemahât fî Şerhi’l-Lemaʿâtolarak zikredilmiştir. Eserde,Lemaʿât’taki anlaşılması zor tasavvufî, felsefî kavramlar açıklanmış, Arapça kelime ve ıstılahlar izah edilmiştir. 812/1409’de yazılan, bir mukaddime ve dört lem‘adan oluşanLemahâtdakik, derli toplu, özlü ve öğretici bir eserdir.İlk lem‘a bu âlemin konusu ve ilkeleri; ikinci lem‘a Allah’ın varlığı ve Yaratıcı'nın gerekliliği; üçüncü lem‘a gaybet, Allah’ın varlığı, Allah’ın birliği ve tekliği; dördüncü lem‘a Allah ve varlıkla ilgili mertebeler hakkındadır. Eserin mukaddimesine göre buLemaʿât’a yazılan ilk şerhtir. Müellif, eseri ömrünün sonlarında arkadaşlarının ve etrafında bulunanların istekleri neticesinde kaleme almıştır. Eser Allah’a hamd, Hz. Peygamber ve ashabına övgü ile başlamış,Lemaʿâthakkında kısaca bilgi verilmiş ve nedenle bu eserin yazıldığı ifade edilmiştir. Müellif daha sonraLemaʿât’taki cümle ve ibareleri “söz”, “uyandırma”, “temsil”, “tamamlama”, “îzâh”, “sual”, “cevap” gibi başlıklar altında açıklamıştır. Yâr Alî eserinde ayet ve hadislerden, mutasavvıfların ileri gelenlerinin sözlerinden, İbnü’l-Arabî’ninFusûsu’l-HikemveFütûhâtü’l-Mekkiyye,Sadreddîn-i Konevî’ninMiftâhu’l-gaybveNefehâtü’l-ilâhiyyeadlı eserlerinden istifade etmiştir. Eserde Mevlânâ Celâleddîn, Aynülkudât Hemedânî, Attâr-i Nîşâbûrî, Senâî-yi Gaznevî, Evhadüddin-i Kirmânî ve İbnü’l-Fârız’ın adları yâd edilmiştir.Lemahât’ı taklit eden bir müellif 864/1460 yılındael-Tenbîhât fî şerhü’l- Lemaʿâtadında bir eser kaleme almıştır.Lemahât’ın bilinen üç nüshası Tahran Meclis-i Şûrâ-yı Millî Kütüphanesi’ndedir (nr. 092022139; nr. 077987; nr. 066967).
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Doç. Dr. Çetin Kaska
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum-Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Alî, Şeyhü’l-İslâmî - Şehre, Ensârî (1380). “Mu’arif Kitâbu’l-Lemahât fî Şerhi’l-Lemaʿât (Şerhî-i Zibâ ve Kohen ez Lemaʿât-i Irâkî)”.Mecelle-i Dânişkede-i Edebiyyât ve ‘Ulûm-i İnsânî-i Dânişgâh-i Tahran2/2: 1-11. Hânlerî, Zehrâ (1348).Ferheng-i Edebiyyât-ı Fârsî. Tahran. Muhteşem, Nesrin (Nşr.) (1372).Mecmûâ-i Âsâr-i Fahreddîn-i Irâkî. Tahran: İntişârât-i Zevvâr. Reşnûzâde, Bâbek (1383). “Lemahât fî Şerhi’l-Lemaʿât”.Dânişnâme-i Edeb-i Fârsî/ Edeb-i Farsî Der Ânâtûlî ve Bâlkân.Tahran: Sâzmân-i Çâp ve İntişârât-i Vezâret-i Ferheng ve İrşâd-i İslâmî. 729. Safâ, Zebîhullâh (1373).Târîh-i Edebiyyât der Îrân. Tahran: İntişârât-i Firdevs.
Atıf Bilgileri	Kaska, Çetin. "LEMEHÂT/el-LEMEHÂT FÎ ŞERHÜ'L-LEMA'ÂT (YÂR ALİ ÇELEBİ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/lemehat-el-lemehat-fi-serhul-lemaat-yar-ali-celebi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

LEMEHÂT/el-LEMEHÂT FÎ ŞERHÜ'L-LEMA'ÂT (YÂR ALİ ÇELEBİ)

Yazar Yâr Ali Çelebi (d. ?/? - ö. 818/20.04.1415)

Basım Tarihi 29/11/2021

Konu Divan-Tekke Edebiyatı - şerh

Tür Kitap

Dil Farsça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası lemehat-el-lemehat-fi-serhul-lemaat-yar-ali-celebi

Tarih 812/1409

Notlar Yâr Alî (Yâr Alî-i Şirâzî)’nin Fahreddîn-i Irâkî’ninLemaʿâtadlı eserine yazdığı Farsça manzum-mensur şerh. Eserin asıl adı kaynaklardael-Lemahât fî Şerhi’l-Lemaʿâtolarak zikredilmiştir. Eserde,Lemaʿât’taki anlaşılması zor tasavvufî, felsefî kavramlar açıklanmış, Arapça kelime ve ıstılahlar izah edilmiştir. 812/1409’de yazılan, bir mukaddime ve dört lem‘adan oluşanLemahâtdakik, derli toplu, özlü ve öğretici bir eserdir.İlk lem‘a bu âlemin konusu ve ilkeleri; ikinci lem‘a Allah’ın varlığı ve Yaratıcı'nın gerekliliği; üçüncü lem‘a gaybet, Allah’ın varlığı, Allah’ın birliği ve tekliği; dördüncü lem‘a Allah ve varlıkla ilgili mertebeler hakkındadır. Eserin mukaddimesine göre buLemaʿât’a yazılan ilk şerhtir. Müellif, eseri ömrünün sonlarında arkadaşlarının ve etrafında bulunanların istekleri neticesinde kaleme almıştır. Eser Allah’a hamd, Hz. Peygamber ve ashabına övgü ile başlamış,Lemaʿâthakkında kısaca bilgi verilmiş ve nedenle bu eserin yazıldığı ifade edilmiştir. Müellif daha sonraLemaʿât’taki cümle ve ibareleri “söz”, “uyandırma”, “temsil”, “tamamlama”, “îzâh”, “sual”, “cevap” gibi başlıklar altında açıklamıştır. Yâr Alî eserinde ayet ve hadislerden, mutasavvıfların ileri gelenlerinin sözlerinden, İbnü’l-Arabî’ninFusûsu’l-HikemveFütûhâtü’l-Mekkiyye,Sadreddîn-i Konevî’ninMiftâhu’l-gaybveNefehâtü’l-ilâhiyyeadlı eserlerinden istifade etmiştir. Eserde Mevlânâ Celâleddîn, Aynülkudât Hemedânî, Attâr-i Nîşâbûrî, Senâî-yi Gaznevî, Evhadüddin-i Kirmânî ve İbnü’l-Fârız’ın adları yâd edilmiştir.Lemahât’ı taklit eden bir müellif 864/1460 yılındael-Tenbîhât fî şerhü’l- Lemaʿâtadında bir eser kaleme almıştır.Lemahât’ın bilinen üç nüshası Tahran Meclis-i Şûrâ-yı Millî Kütüphanesi’ndedir (nr. 092022139; nr. 077987; nr. 066967).

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Doç. Dr. Çetin Kaska

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum-Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Alî, Şeyhü’l-İslâmî - Şehre, Ensârî (1380). “Mu’arif Kitâbu’l-Lemahât fî Şerhi’l-Lemaʿât (Şerhî-i Zibâ ve Kohen ez Lemaʿât-i Irâkî)”.Mecelle-i Dânişkede-i Edebiyyât ve ‘Ulûm-i İnsânî-i Dânişgâh-i Tahran2/2: 1-11. Hânlerî, Zehrâ (1348).Ferheng-i Edebiyyât-ı Fârsî. Tahran. Muhteşem, Nesrin (Nşr.) (1372).Mecmûâ-i Âsâr-i Fahreddîn-i Irâkî. Tahran: İntişârât-i Zevvâr. Reşnûzâde, Bâbek (1383). “Lemahât fî Şerhi’l-Lemaʿât”.Dânişnâme-i Edeb-i Fârsî/ Edeb-i Farsî Der Ânâtûlî ve Bâlkân.Tahran: Sâzmân-i Çâp ve İntişârât-i Vezâret-i Ferheng ve İrşâd-i İslâmî. 729. Safâ, Zebîhullâh (1373).Târîh-i Edebiyyât der Îrân. Tahran: İntişârât-i Firdevs.

Atıf Bilgileri Kaska, Çetin. "LEMEHÂT/el-LEMEHÂT FÎ ŞERHÜ'L-LEMA'ÂT (YÂR ALİ ÇELEBİ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/lemehat-el-lemehat-fi-serhul-lemaat-yar-ali-celebi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].