KİTÂBU’L-GARBİYYÂT (AHMED)

Name: KİTÂBU’L-GARBİYYÂT (AHMED)
Author: Ahmed İbn Veys, Gıyâseddîn Sultân Ahmed Bahâdır, Mugîseddîn Sultân Ahmed (d. ? - ö. 28 Rebiyülâhır 813/30 Ağustos 1410)

İsim	KİTÂBU’L-GARBİYYÂT (AHMED)
Yazar	Ahmed İbn Veys, Gıyâseddîn Sultân Ahmed Bahâdır, Mugîseddîn Sultân Ahmed (d. ? - ö. 28 Rebiyülâhır 813/30 Ağustos 1410)
Basım Tarihi:	06/12/2021
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - şiirler
Tür	Kitap
Dil	Farsça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	kitabul-garbiyyat-ahmed
Tarih	Ramazan 809/Şubat 1407
Notlar	Celâyir Devleti’nin dördüncü hükümdarı olan Ahmed İbn Veys’inKülliyât’ının altıncıDîvân’ıdır.Kitâbu’l-Garbiyyât2115 beyittir.Dîvâniçinde 195 gazel, 23 nâ-tamâm gazel, 1 kaside, 3 terci-i bend, 11 mesnevi, 49 kıt’a, 51 rubai, 117 müfred ve 6 mısra bulunmaktadır (Değirmençay 2000: 24). Eser, bu haliyle orta ölçekli bir divangörünümündedir.Şair, gazellerinde mahlas yerine daha çok Ahmed ismini, bunun yanı sıra da Ahmed bin Veys, Ahmed-i Veys, Ahmed b. Şeyh Üveys gibi soyunu gösteren isimleri/mahlasları kullanmıştır.Dîvân'dakigazeller daha çok 5 ile 9 beyitten oluşmaktadır. Az da olsa 10 ve 15 beyit olanları da vardır. Gazeller rindane özellikler taşımaktadır ve bunlarda Hâfız-ı Şîrâzî (ö. 792/1389)’ninetkisi gözlemlenmektedir. Beşerî aşkın özelliklerini yansıtan âşıkane gazeller de oldukça fazladır.Dîvân’da yer alan tek kaside, 29 beyit olup nesîb, fahriye ve dua bölümünden müteşekkildir. "Tercî’ât" başlığı altında yer alan terci-i bendlerin bend sayısı beş ile on beyit arasında değişmektedir. Bunların bendleri beş mısra olup muhtevaları birbirinden farklıdır. “Tercî’-i Bend Mesnevî der-Tarz-ı Hâs” başlığı altındaki ikinci terci-i bendin bendleri mesnevi kafiye şekliyle kaleme alınmış olup şair bununla kendine has bir tarz ortaya koymaya çalışmıştır.Mesnevilerin en kısası 2, en uzunu 25 beyittir. Mesnevilerde daha çok âşıkane duygulara yer verilmiş, rint bir söylem dile getirilmiştir. Şairin diğer nazım şekillerinde yazdığı manzumeler, geleneğin belirlediği içerikte olup farklı bir özellik arz etmemektedir.Veyis Değirmençay,eserüzerinde bir yüksek lisans tezi hazırlamış (1992), daha sonra bu çalışma kitap olarak yayımlanmıştır (2000).Şairin biyografisi için bk. “Ahmed İbn Veys,Gıyâseddîn Sultân Ahmed Bahâdır, Mugîseddîn Sultân Ahmed”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Doç. Dr. Sadık Armutlu
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum
Niteliği	Telif
Kaynakça	Ahmed.Kitâbu'l-Garbiyyât. Türk ve İslâm Eserleri Müzesi. Nu. 2046. vr. 120b-192a. Armutlu, Sadık (1990).Sultân Ahmed Celâyir, Hayatı, Dîvânı’nın Tenkidli Metni ve Tahlili. Doktora Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi. Armutlu Sadık (2021a).Klasik Arap, Fars ve Türk Edebiyatı İncelemeleri Şahsiyetler, Türler, Gelenekler I.İstanbul: Kesit Yay. Değirmençay, Veyis (1992).Sultan Ahmed Celâyir’in Kitâbu’l-Garbiyyât Adlı Divanı. Yüksek Lisans Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi. Değirmençay, Veyis (2000).Sultan Ahmed Celâyir, Kitâbu’l-Garbiyyât (Altıncı Dîvân).Erzurum: Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Yay. Devletşâh Semerkandî (1366).Tezkiretu’ş-Şu’ârâ.(nşr. Muhammed-i Ramazânî). Tahran. Terbiyyet, Muhammed Alî (1377).Dânişmendân-ı Azerbâycân.(nşr. Gulâm Rızâ Tabatâbâyî-i Mecd). Tahran.
Atıf Bilgileri	Armutlu, Sadık. "KİTÂBU’L-GARBİYYÂT (AHMED)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/kitabul-garbiyyat-ahmed. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

KİTÂBU’L-GARBİYYÂT (AHMED)

Yazar Ahmed İbn Veys, Gıyâseddîn Sultân Ahmed Bahâdır, Mugîseddîn Sultân Ahmed (d. ? - ö. 28 Rebiyülâhır 813/30 Ağustos 1410)

Basım Tarihi 06/12/2021

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - şiirler

Tür Kitap

Dil Farsça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası kitabul-garbiyyat-ahmed

Tarih Ramazan 809/Şubat 1407

Notlar Celâyir Devleti’nin dördüncü hükümdarı olan Ahmed İbn Veys’inKülliyât’ının altıncıDîvân’ıdır.Kitâbu’l-Garbiyyât2115 beyittir.Dîvâniçinde 195 gazel, 23 nâ-tamâm gazel, 1 kaside, 3 terci-i bend, 11 mesnevi, 49 kıt’a, 51 rubai, 117 müfred ve 6 mısra bulunmaktadır (Değirmençay 2000: 24). Eser, bu haliyle orta ölçekli bir divangörünümündedir.Şair, gazellerinde mahlas yerine daha çok Ahmed ismini, bunun yanı sıra da Ahmed bin Veys, Ahmed-i Veys, Ahmed b. Şeyh Üveys gibi soyunu gösteren isimleri/mahlasları kullanmıştır.Dîvân'dakigazeller daha çok 5 ile 9 beyitten oluşmaktadır. Az da olsa 10 ve 15 beyit olanları da vardır. Gazeller rindane özellikler taşımaktadır ve bunlarda Hâfız-ı Şîrâzî (ö. 792/1389)’ninetkisi gözlemlenmektedir. Beşerî aşkın özelliklerini yansıtan âşıkane gazeller de oldukça fazladır.Dîvân’da yer alan tek kaside, 29 beyit olup nesîb, fahriye ve dua bölümünden müteşekkildir. "Tercî’ât" başlığı altında yer alan terci-i bendlerin bend sayısı beş ile on beyit arasında değişmektedir. Bunların bendleri beş mısra olup muhtevaları birbirinden farklıdır. “Tercî’-i Bend Mesnevî der-Tarz-ı Hâs” başlığı altındaki ikinci terci-i bendin bendleri mesnevi kafiye şekliyle kaleme alınmış olup şair bununla kendine has bir tarz ortaya koymaya çalışmıştır.Mesnevilerin en kısası 2, en uzunu 25 beyittir. Mesnevilerde daha çok âşıkane duygulara yer verilmiş, rint bir söylem dile getirilmiştir. Şairin diğer nazım şekillerinde yazdığı manzumeler, geleneğin belirlediği içerikte olup farklı bir özellik arz etmemektedir.Veyis Değirmençay,eserüzerinde bir yüksek lisans tezi hazırlamış (1992), daha sonra bu çalışma kitap olarak yayımlanmıştır (2000).Şairin biyografisi için bk. “Ahmed İbn Veys,Gıyâseddîn Sultân Ahmed Bahâdır, Mugîseddîn Sultân Ahmed”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Doç. Dr. Sadık Armutlu

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum

Niteliği Telif

Kaynakça Ahmed.Kitâbu'l-Garbiyyât. Türk ve İslâm Eserleri Müzesi. Nu. 2046. vr. 120b-192a. Armutlu, Sadık (1990).Sultân Ahmed Celâyir, Hayatı, Dîvânı’nın Tenkidli Metni ve Tahlili. Doktora Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi. Armutlu Sadık (2021a).Klasik Arap, Fars ve Türk Edebiyatı İncelemeleri Şahsiyetler, Türler, Gelenekler I.İstanbul: Kesit Yay. Değirmençay, Veyis (1992).Sultan Ahmed Celâyir’in Kitâbu’l-Garbiyyât Adlı Divanı. Yüksek Lisans Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi. Değirmençay, Veyis (2000).Sultan Ahmed Celâyir, Kitâbu’l-Garbiyyât (Altıncı Dîvân).Erzurum: Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Yay. Devletşâh Semerkandî (1366).Tezkiretu’ş-Şu’ârâ.(nşr. Muhammed-i Ramazânî). Tahran. Terbiyyet, Muhammed Alî (1377).Dânişmendân-ı Azerbâycân.(nşr. Gulâm Rızâ Tabatâbâyî-i Mecd). Tahran.

Atıf Bilgileri Armutlu, Sadık. "KİTÂBU’L-GARBİYYÂT (AHMED)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/kitabul-garbiyyat-ahmed. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].