KİTÂBU'L-FEVÂİD (HACI BEKTAŞ VELİ)

Name: KİTÂBU'L-FEVÂİD (HACI BEKTAŞ VELİ)
Author: Hacı Bektaş Veli (d. 1207?/? - ö. 1271?/?)

İsim	KİTÂBU'L-FEVÂİD (HACI BEKTAŞ VELİ)
Yazar	Hacı Bektaş Veli (d. 1207?/? - ö. 1271?/?)
Basım Tarihi:	04/05/2022
Konu	Tekke Edebiyatı - dinî-tasavvufî ahlaki eser
Tür	Kitap
Dil	Farsça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	kitabu-l-fevaid-haci-bektas-veli
Tarih	Bilinmiyor
Notlar	Herhangi bir konuda faydalı, öğrenilen bilgiler ve kazanılan mal anlamına da gelenFevaid,Hacı Bektaş Velî (d. 606/1209, ö. 669/1270)’nin dinî, tasavvufi ve ahlaki öğütler içeren eseridir.Makalat-ı Gaybiyye ve Kelimatı Ayniyyegibi Farsça olarak kaleme alınanFevaid,din ve tasavvuf büyüklerine ait birçok eser gibi Hacı Bektaş Veli'nin sohbetlerini takip edenler aracılığıyla bize ulaşmıştır (Hacı Bektaş Veli 2010: 27)Fevaid'de Hacı Bektaş’ın dışında başka din büyüklerinin sözlerine de yer verildiği ve onlardan da bilgiler aktarıldığı görülmektedir. Bu durum, eserin Hacı Bektaş’a ait olup olmadığı hususunda tereddütlere sebep olur. Gölpınarlı, eserde ele alınan konuların önemli bir kısmının Mesnevi’de, Sultan Veled’in eserlerinde ve Molla Cami’ninNefahat’ında da bulunduğunu dile getirir (Gölpınarlı 1953: 33). Dil ve üslup bakımından bu eser, Hacı Bektaş’ın diğer eserleriyle ortak özellikler taşımakla birlikte, Hacı Bektaş’ınMakâlâtadlı eserinde yer alan “Dört Kapı Kırk Makam” ile ilgili bilgilerinFevaid’de de ele alınmış olması Fevaid’in Hacı Bektaş’ın eseri olduğu hususunda tereddütleri ortadan kaldırmaktadır. Eser hakkında bizi ilk haberdar eden Fuad Köprülü’dür. (Köprülü 1922: 23). Esat Coşan Fevaid’in İstanbul Üniversitesi kitaplığı Türkçe yazmalar bölümü Nadir Eserler 55’de kayıtlı bir nüshasını (Coşan 1971: XXXIX); Abdülbaki Gölpınarlı da bundan daha geniş bir nüshasından bahseder. Ethem Rûhi Fığlalı,Kitabu’l-Fevâid’in Ahmed Yesevî’nin Divân-ı Hikmet’i örnek alınarak yazıldığını, eserin Hacı Bektaş’ın kendi kaleminden çıktığı ve isminin bizzat onun tarafından verildiğini belirtir (Fığlalı 1996: 159).Fevâid’in bazı bölümleri, ilk defa 1936 yılında Farsça’dan Türkçe’ye çevrilir. Daha sonra bu çeviri, 1959’da ilk kezİ. Ö.tarafından Latin harflerine aktarılır (1959). Bu nüsha Mehmet Yaman (yty) ve Baki Öz (1996) tarafından Latin alfabesine aktarılarak yeniden yayımlanır. Adil Ali Atalay Vaktidolu’nun 2007’de yayımladığıFevâidise Shahram Bahadori Gharacheh tarafından Türkçeye çevrilmiştir (Atalay [Vaktidolu] 2007).Fevaid,derin bir felsefe ve samimi bir imanın izlerini taşımaktadır. Eser, insanın olgunluğa ermesinin ve bunun için neler yapması gerektiğini ortaya koyar.Fevaid’e ait nüshalar şunlardır:Fevâid Tercümesi, Bulunduğu yer: Atatürk Kitaplığı OE Yz 000312’de kayıtlıdır. Müstensih kaydı bulunmamaktadır, 26 varak ve tarihsizdir.Fevâid, Atatürk Kitaplığı/İstanbul Kitaplığı Bölümü 948 numarada kayıtlıdır. Müstensih kaydı bulunmamaktadır. 37 varak ve tarihsizdir.Kitâb-ı Fevâid, İstanbul Üniversitesi/Nadir Eserler Kütüphanesi 962’de kayıtlıdır. Müstensih kaydı bulunmamaktadır. 55 varak ve tarihsizdir.Kitâb-ı Fevâid, müstensihi Mehmed Bin Hayrullah, Arnavutluk Devlet Arşivleri/Osmanlı Yazmalar Kataloğu 106’da kayıtlıdır. 80 varak ve tarihsizdir.Kitâbbü’l-Fevâid, Müstensih kaydı ulunmamaktadır. Arnavutluk Devlet Arşivleri/Osmanlı Yazmalar Kataloğu 286’de kayıtlıdır. 142 varak ve tarihsizdir.Kitâb-ı Fevâid, Müstensih kaydı bulunmamaktadır. Arnavutluk Devlet Arşivleri/Osmanlı Yazmalar Kataloğu 413’de kayıtlıdır.Kitab-ı Fevaid, Atatürk Kitaplığı QE-Yz-000312’de kayıtlıdır. Kitab-ı Fevaid, İstanbul Nadir Eserler Kütüphanesi T-55’te kayıtlıdır.Müellifin biyografisi için bk. "Hacı Bektaş Veli",Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Prof. Dr. GIYASETTİN AYTAŞ
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum-Mensur
Niteliği	Derleme
Kaynakça	Altınok, Baki Yaşar (2010). “Kitab’ül-Fevâid (Faydalı Öğütler)”.Hacı Bektaş Veli Külliyatı. Ankara:Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Yay. Atalay, Adil Ali (Vaktidolu) (2007). Fevâid. İstanbul: Can Yay. Coşan, Esad (1971).Makâlât. Ankara: Seha Neşriyat. Eraslan, Kemal (1997). “Yesevî’nin Fakr-namesi”.İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyat Fakültesi Dergisi.C. XXII. 49-52. Fığlalı, Ethem Rûhi (1996).Türkiye’de Alevilik-Bektaşilik.Ankara: Selçuk Yay. Gölpınarlı, Abdülbaki (1953). “Bektaş”.Türk Ansiklopedisi.C. 6. İstanbul: Millî Eğitim Basımevi. 33. Hacı Bektaş Veli (2010).Hacı Bektaş Veli Külliyatı, “Kitab’ül-Fevâid (Faydalı Öğütler)”.(hzl. B. Y. Altınok). Ankara: Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Yay. Hacı Bektaş-ı Veli (1971).Makâlât.(hzl. E. Coşan). Ankara: Seha Neşriyat. İ. Ö. (1959).Kitâbu’l-Fevâid.İstanbul: Dizerkonca Matbaası. Köprülü, Fuat (1922). “Anadolu’da İslâmiyet: Türk İstilasından Sonra Anadolu Tarih-i Dinîsine bir Nazar ve Tarihinin Membaları”.Darülfünun Edebiyat Fakültesi Mecmuası.C. IV. 23. Öz, Baki (1996).Fevâid.İstanbul: Can Yay. Yaman, Mehmet (yty).Fevâid.Ankara: Ayyıldız Yay.
Atıf Bilgileri	AYTAŞ, GIYASETTİN. "KİTÂBU'L-FEVÂİD (HACI BEKTAŞ VELİ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/kitabu-l-fevaid-haci-bektas-veli. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

KİTÂBU'L-FEVÂİD (HACI BEKTAŞ VELİ)

Yazar Hacı Bektaş Veli (d. 1207?/? - ö. 1271?/?)

Basım Tarihi 04/05/2022

Konu Tekke Edebiyatı - dinî-tasavvufî ahlaki eser

Tür Kitap

Dil Farsça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası kitabu-l-fevaid-haci-bektas-veli

Tarih Bilinmiyor

Notlar Herhangi bir konuda faydalı, öğrenilen bilgiler ve kazanılan mal anlamına da gelenFevaid,Hacı Bektaş Velî (d. 606/1209, ö. 669/1270)’nin dinî, tasavvufi ve ahlaki öğütler içeren eseridir.Makalat-ı Gaybiyye ve Kelimatı Ayniyyegibi Farsça olarak kaleme alınanFevaid,din ve tasavvuf büyüklerine ait birçok eser gibi Hacı Bektaş Veli'nin sohbetlerini takip edenler aracılığıyla bize ulaşmıştır (Hacı Bektaş Veli 2010: 27)Fevaid'de Hacı Bektaş’ın dışında başka din büyüklerinin sözlerine de yer verildiği ve onlardan da bilgiler aktarıldığı görülmektedir. Bu durum, eserin Hacı Bektaş’a ait olup olmadığı hususunda tereddütlere sebep olur. Gölpınarlı, eserde ele alınan konuların önemli bir kısmının Mesnevi’de, Sultan Veled’in eserlerinde ve Molla Cami’ninNefahat’ında da bulunduğunu dile getirir (Gölpınarlı 1953: 33). Dil ve üslup bakımından bu eser, Hacı Bektaş’ın diğer eserleriyle ortak özellikler taşımakla birlikte, Hacı Bektaş’ınMakâlâtadlı eserinde yer alan “Dört Kapı Kırk Makam” ile ilgili bilgilerinFevaid’de de ele alınmış olması Fevaid’in Hacı Bektaş’ın eseri olduğu hususunda tereddütleri ortadan kaldırmaktadır. Eser hakkında bizi ilk haberdar eden Fuad Köprülü’dür. (Köprülü 1922: 23). Esat Coşan Fevaid’in İstanbul Üniversitesi kitaplığı Türkçe yazmalar bölümü Nadir Eserler 55’de kayıtlı bir nüshasını (Coşan 1971: XXXIX); Abdülbaki Gölpınarlı da bundan daha geniş bir nüshasından bahseder. Ethem Rûhi Fığlalı,Kitabu’l-Fevâid’in Ahmed Yesevî’nin Divân-ı Hikmet’i örnek alınarak yazıldığını, eserin Hacı Bektaş’ın kendi kaleminden çıktığı ve isminin bizzat onun tarafından verildiğini belirtir (Fığlalı 1996: 159).Fevâid’in bazı bölümleri, ilk defa 1936 yılında Farsça’dan Türkçe’ye çevrilir. Daha sonra bu çeviri, 1959’da ilk kezİ. Ö.tarafından Latin harflerine aktarılır (1959). Bu nüsha Mehmet Yaman (yty) ve Baki Öz (1996) tarafından Latin alfabesine aktarılarak yeniden yayımlanır. Adil Ali Atalay Vaktidolu’nun 2007’de yayımladığıFevâidise Shahram Bahadori Gharacheh tarafından Türkçeye çevrilmiştir (Atalay [Vaktidolu] 2007).Fevaid,derin bir felsefe ve samimi bir imanın izlerini taşımaktadır. Eser, insanın olgunluğa ermesinin ve bunun için neler yapması gerektiğini ortaya koyar.Fevaid’e ait nüshalar şunlardır:Fevâid Tercümesi, Bulunduğu yer: Atatürk Kitaplığı OE Yz 000312’de kayıtlıdır. Müstensih kaydı bulunmamaktadır, 26 varak ve tarihsizdir.Fevâid, Atatürk Kitaplığı/İstanbul Kitaplığı Bölümü 948 numarada kayıtlıdır. Müstensih kaydı bulunmamaktadır. 37 varak ve tarihsizdir.Kitâb-ı Fevâid, İstanbul Üniversitesi/Nadir Eserler Kütüphanesi 962’de kayıtlıdır. Müstensih kaydı bulunmamaktadır. 55 varak ve tarihsizdir.Kitâb-ı Fevâid, müstensihi Mehmed Bin Hayrullah, Arnavutluk Devlet Arşivleri/Osmanlı Yazmalar Kataloğu 106’da kayıtlıdır. 80 varak ve tarihsizdir.Kitâbbü’l-Fevâid, Müstensih kaydı ulunmamaktadır. Arnavutluk Devlet Arşivleri/Osmanlı Yazmalar Kataloğu 286’de kayıtlıdır. 142 varak ve tarihsizdir.Kitâb-ı Fevâid, Müstensih kaydı bulunmamaktadır. Arnavutluk Devlet Arşivleri/Osmanlı Yazmalar Kataloğu 413’de kayıtlıdır.Kitab-ı Fevaid, Atatürk Kitaplığı QE-Yz-000312’de kayıtlıdır. Kitab-ı Fevaid, İstanbul Nadir Eserler Kütüphanesi T-55’te kayıtlıdır.Müellifin biyografisi için bk. "Hacı Bektaş Veli",Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Prof. Dr. GIYASETTİN AYTAŞ

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum-Mensur

Niteliği Derleme

Kaynakça Altınok, Baki Yaşar (2010). “Kitab’ül-Fevâid (Faydalı Öğütler)”.Hacı Bektaş Veli Külliyatı. Ankara:Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Yay. Atalay, Adil Ali (Vaktidolu) (2007). Fevâid. İstanbul: Can Yay. Coşan, Esad (1971).Makâlât. Ankara: Seha Neşriyat. Eraslan, Kemal (1997). “Yesevî’nin Fakr-namesi”.İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyat Fakültesi Dergisi.C. XXII. 49-52. Fığlalı, Ethem Rûhi (1996).Türkiye’de Alevilik-Bektaşilik.Ankara: Selçuk Yay. Gölpınarlı, Abdülbaki (1953). “Bektaş”.Türk Ansiklopedisi.C. 6. İstanbul: Millî Eğitim Basımevi. 33. Hacı Bektaş Veli (2010).Hacı Bektaş Veli Külliyatı, “Kitab’ül-Fevâid (Faydalı Öğütler)”.(hzl. B. Y. Altınok). Ankara: Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Yay. Hacı Bektaş-ı Veli (1971).Makâlât.(hzl. E. Coşan). Ankara: Seha Neşriyat. İ. Ö. (1959).Kitâbu’l-Fevâid.İstanbul: Dizerkonca Matbaası. Köprülü, Fuat (1922). “Anadolu’da İslâmiyet: Türk İstilasından Sonra Anadolu Tarih-i Dinîsine bir Nazar ve Tarihinin Membaları”.Darülfünun Edebiyat Fakültesi Mecmuası.C. IV. 23. Öz, Baki (1996).Fevâid.İstanbul: Can Yay. Yaman, Mehmet (yty).Fevâid.Ankara: Ayyıldız Yay.

Atıf Bilgileri AYTAŞ, GIYASETTİN. "KİTÂBU'L-FEVÂİD (HACI BEKTAŞ VELİ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/kitabu-l-fevaid-haci-bektas-veli. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].