نویسنده
Hacı Bektaş Veli (متولد 1207؟/؟ - متوفی 1271؟/؟)
تاریخ انتشار
04/05/2022
موضوع
ادبیات تکیه - اثر اخلاقی مذهبی- تصوفی
نوع
كتاب
زبان
فارسی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
خیر
کتابخانه
فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی
شماره ثبت
kitabu-l-fevaid-haci-bektas-veli
تاریخ
ناشناخته
یادداشتها
فوائد که به معنای اطلاعات مفید، آموخته شده و اموال مکتسبه در هر موضوعی است، اثر حاجی بکتاش ولی (متولد 606/1209، متوفی 669/1270) است که حاوی توصیه های دینی، عرفانی و اخلاقی است. Fevaid که به زبان فارسی مانند Makalat-ı Gaybiyye و Kelimatı Ayniyye نوشته شده است، مانند بسیاری از آثار بزرگان مذهبی و صوفی، Hacı از طریق کسانی که گفتگوهای Bektaş Veli را دنبال می کنند به دست ما رسیده است (Hacı Bektaş Veli 2010: 27). مشاهده می شود که سخنان سایر بزرگان دینی غیر از حاجی بکتاش نیز در فیوید آمده و اطلاعاتی از آنان نقل می شود. این وضعیت باعث شک و تردید در مورد تعلق اثر به حاجی بکتاش می شود یا خیر. گلپینارلی بیان می کند که بخش قابل توجهی از موضوعات مورد بحث در اثر نیز در مسنوی، آثار سلطان ولد و نفحات ملا کامی یافت می شود (Gölpınarlı 1953: 33). اگرچه این اثر از نظر زبان و سبک دارای ویژگیهای مشترکی با دیگر آثار حاجی بکتاش است، اما این که اطلاعات مربوط به «چهار در و چهل مکم» در اثر حاجی بکتاش با عنوان ماکالاتا نیز در فیوائد مطرح شده است، شک و شبههای را در مورد اثر حاجی بکتاش بودن فواید برطرف میکند. فواد کوپرولو اولین کسی بود که ما را در جریان کار قرار داد. (Köprülü 1922: 23). نسخه ای از Esat Coşan Fevaid ثبت شده در کتابخانه دانشگاه استانبول بخش نسخه های خطی ترکی Nadir Eserler 55 (Coşan 1971: XXXIX); Abdülbaki Gölpınarlı نیز نسخه بزرگتری از آن را ذکر می کند. Ethem Ruhi Fığlalı بیان می کند که کتاب الفوائد با نمونه گرفتن از دیوان حکمت احمد یسوی نوشته شده است، که این اثر توسط حاجی بکتاش نوشته شده و نام آن را شخصاً او گذاشته است (Fığlalı 1996: 159). برخی از بخشهای فواید برای اولین بار در سال 1936 از فارسی به ترکی ترجمه شد. بعداً این ترجمه برای اولین بار در سال 1959 منتشر شد و توسط Ö به حروف لاتین ترجمه شد. (1959). این نسخه به الفبای لاتین ترجمه و توسط Mehmet Yaman (yty) و Baki Öz (1996) بازنشر شد. Fevâidise که توسط عادل علی آتالای وکتیدولو در سال 2007 منتشر شد، توسط شهرام بهادری قراچه (Atalay [Vaktidolu] 2007) به ترکی ترجمه شد. فیوید رگه هایی از یک فلسفه عمیق و ایمان خالصانه را در خود دارد. این کار نشان می دهد که چگونه یک فرد می تواند به بلوغ برسد و برای رسیدن به آن چه کاری باید انجام دهد. نسخه های فیوید به شرح زیر است: ترجمه فیوائید، مکان: کتابخانه آتاتورک، ثبت شده در OE Yz 000312. هیچ سابقه نسخه برداری وجود ندارد، 26 برگ و بدون تاریخ است. Fevâid در کتابخانه آتاتورک/دپارتمان کتابخانه استانبول به شماره 948 ثبت شده است. هیچ سابقه نسخه برداری وجود ندارد. دارای 37 برگ و بدون تاریخ است. Kitâb-ı Fevâid در دانشگاه استانبول / کتابخانه آثار نادر 962 ثبت شده است. هیچ سابقه کپی برداری وجود ندارد. 55 برگ و بدون تاریخ است. Kitâb-ı Fevâid، نسخهنویس محمد بن حیرالله، در فهرست 106 آرشیو دولتی آلبانی/دستنوشتههای عثمانی ثبت شده است. 80 برگ و بدون تاریخ است. هیچ سابقه کپینویسی از کتابالفوائد وجود ندارد. این کتاب در آرشیو دولتی آلبانی/کاتالوگ دست نوشته های عثمانی 286 ثبت شده است. دارای 142 برگ و بدون تاریخ است. از کتاب فوائد هیچ گونه نسخهنویسی وجود ندارد. این کتاب در آرشیو دولتی آلبانی/کاتالوگ دست نوشته های عثمانی 413 ثبت شده است. Kitab-ı Fevaid در کتابخانه آتاتورک QE-Yz-000312 ثبت شده است. Kitab-ı Fevaid در کتابخانه آثار کمیاب استانبول T-55 ثبت شده است. برای بیوگرافی نویسنده رجوع کنید به "Hacı Bektaş Veli"، فرهنگ نامهای ادبیات ترکی.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Prof. Dr. GIYASETTİN AYTAŞ
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum-Mensur
Niteliği
Derleme
Kaynakça
Altınok, Baki Yaşar (2010). “Kitab’ül-Fevâid (Faydalı Öğütler)”.Hacı Bektaş Veli Külliyatı. Ankara:Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Yay.
Atalay, Adil Ali (Vaktidolu) (2007). Fevâid. İstanbul: Can Yay.
Coşan, Esad (1971).Makâlât. Ankara: Seha Neşriyat.
Eraslan, Kemal (1997). “Yesevî’nin Fakr-namesi”.İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyat Fakültesi Dergisi.C. XXII. 49-52.
Fığlalı, Ethem Rûhi (1996).Türkiye’de Alevilik-Bektaşilik.Ankara: Selçuk Yay.
Gölpınarlı, Abdülbaki (1953). “Bektaş”.Türk Ansiklopedisi.C. 6. İstanbul: Millî Eğitim Basımevi. 33.
Hacı Bektaş Veli (2010).Hacı Bektaş Veli Külliyatı, “Kitab’ül-Fevâid (Faydalı Öğütler)”.(hzl. B. Y. Altınok). Ankara: Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Yay.
Hacı Bektaş-ı Veli (1971).Makâlât.(hzl. E. Coşan). Ankara: Seha Neşriyat.
İ. Ö. (1959).Kitâbu’l-Fevâid.İstanbul: Dizerkonca Matbaası.
Köprülü, Fuat (1922). “Anadolu’da İslâmiyet: Türk İstilasından Sonra Anadolu Tarih-i Dinîsine bir Nazar ve Tarihinin Membaları”.Darülfünun Edebiyat Fakültesi Mecmuası.C. IV. 23.
Öz, Baki (1996).Fevâid.İstanbul: Can Yay.
Yaman, Mehmet (yty).Fevâid.Ankara: Ayyıldız Yay.
Atıf Bilgileri
AYTAŞ, GIYASETTİN. "KİTÂBU'L-FEVÂİD (HACI BEKTAŞ VELİ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/kitabu-l-fevaid-haci-bektas-veli. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
