Yazar
Hattat: Seyyid Loqman Aşuri; Ressamlar: Seyyid Lütfi, Molla Kasım (Mulla Kasım) ve Üstad Osman ve atölyeleri.
Basım Tarihi
Hicri 993 / MS 1583.
Basım Yeri
Istanbul, Turkey. -
Konu
Osmanlı — Aharlı kağıt, mürekkep, sulu boya, yaldız, laklı cilt (Edirnekari tekniği).
Tür
Kitap
Dil
Belirlenmemiş dil
Dijital
Evet
Yazma
Evet
Fiziksel Boyutlar
Height 64.7 cm, width 41.3 cm.
Kütüphane
Museum With No Frontiers
Demirbaş Numarası
1973.
Kayıt Numarası
ISL_tr_Mus01_35
Lokasyon
Türk ve İslam Eserleri Müzesi.
Tarih
Hicri 993 / MS 1583.
Notlar
Eser, 90 varak aharlı kağıt üzerine siyah mürekkeple büyük nazım yazısıyla Türkçe yazılmıştır. İçerisinde metindeki konuları tasvir eden bazıları bir sayfa, bazıları iki sayfa olmak üzere 55 minyatür bulunmaktadır. 1b–2a sayfalarında iki yuvarlak madalyonda eserin konusunu belirten ve Sultan III. Murad'ın (H. H. 982–1003 / M. 1574–95) Hazinesi için hazırlandığını belirten kitabe yer almaktadır. Metin bir sayfaya 37 satır yazılmıştır; başlıklar ve bölüm başlıkları yaldızlıdır. Tezhiplerinde arabesk (rumi) ve Çin esintili motiflerden (hatayi üslubu) oluşan bitkisel kompozisyonlar yer alırken, ilk iki sayfadaki madalyonlarda büyük bitkisel motifler (halkar üslubu) yer almaktadır. Eserin koyu yeşil kapağı Edirnekari tekniğiyle lakelenmiştir. Dış kapaklar çiçek kompozisyonlarında altın ve gümüşle zengin bir şekilde süslenmiştir; iç kapaklarda ise madalyonlar, pandantifler ve köşe parçaları yer almaktadır. Cilt orijinal değildir. Saray methiyecisi (Şehnameci) Seyyid Loqman Aşuri tarafından yazılan eser iki ana bölümden oluşmaktadır. Birincisi evren ve burçlar ile başlayıp, Tevrat, İncil ve Kuran'dan alınan, peygamberlerin ve dine hizmet edenlerin hayatlarını anlatan hikayelerle devam ediyor. Bunlar resimlerle gösterilmiştir. Birinci bölüm, Hz. Muhammed'in, Dört Ortodoks Halife'nin, Emeviler, Abbasiler, İslam'ın ilk dönemi, Gazneliler, İlhanlılar, Selçuklular ve Timurlular gibi Müslüman hanedanların sultanları ve üst düzey yetkililerinin soy ağaçlarıyla sona ermektedir. İkinci bölüm, Osmanlı hanedanının kurucusu Sultan Osman ile açılıyor ve 12 Osmanlı padişahının portresiyle Sultan III. Murad'a kadar çıkıyor. Sultan III. Murad'ın Hazinesi için yapılmış olan bu eser, resimlerinin kalitesi, ciltleri ve hat sanatının kalitesiyle, Osmanlı sanatının padişahlar için yaratılmış en büyük eserlerinden biri haline gelmektedir.
Örnek Metin
Bu el yazması peygamberlerin hikayelerini, İslam'ın doğuşunu ve Müslüman devletlerin tarihlerini içermektedir. Sultan III. Murad'ın emriyle tarihçi Seyyid Lokman tarafından yazılmış ve ünlü nakkaş ressamları Molla Kasım ve Üstad Osman tarafından tezhiplenmiştir. Osmanlı sanatının eşsiz bir eseridir. — Sultan II. Mahmud'un eşi ve Sultan I. Abdülaziz'in ('Abd al-'Aziz) annesi Pertevniyal Valide Sultan (ö. 1300 / 1883; kraliçe anne 1277–92 / MS 1861–76) tarafından kurulan Aksaray'daki (İstanbul) külliyenin Kütüphanesinden 1915 yılında Müzeye nakledilmiştir. — Eserde Sultan III. Murad (h. 982–1003 / 1574–95) Hazinesi için 993 (1583) yılında hazırlandığı belirtilmektedir. — Eserin Sultan'ın emriyle İstanbul'da yazıldığı neredeyse kesindir.
Bu sayfanın künyesi
Prepared by:Sevgi KUTLUAYSevgi Kutluay is the Head of the Calligraphy and Manuscripts Section at the Museum of Turkish and Islamic Arts in Istanbul. She graduated from the Department of Archaeology and Art History at Hacettepe University, Ankara, in 1985 with the thesis “The Complexes of Kayseri Huand Hatun and Afşin Eshab-ı Kehf and the Development of Complexes in the Anatolian Seljuq Period”. She completed her Master's at the same department with a thesis entitled “Divriği Great Mosque and Its Decorative Programme” in 1989. She started working at the Ministry of Culture and Tourism in 1988 and has worked as an expert at various museums and departments of the ministry. She quit her Ph.D. entitled “The Diwan of Hüseyin Baykara and the 15th Century Manuscripts of Herat”. She participated in restoration projects on the wall paintings of Göreme Dark Church and Sumela Monastery in Trabzon and in the display designs of various museums.
Seçili bibliyografya
Aksoy, Ş., “Zübdetü't Tevarih, Sultan III. Murad için Hazırlanan bir Şehname”, P.Art, Culture, Antique, 3, 1996, pp.17–37.ölçer, N.et al,In Pursuit of Excellence: The Museum of Turkish and Islamic Arts, Istanbul, 1993, p.42, pl. 19A–E; pp.52–6.ölçer, N.et al,Museum of Turkish and Islamic Art, Istanbul, 2002, pp.272–5.Renda, G., “New Light on the Painters of the Zubdat at Tawarikh in the Museum of Turkish and Islamic Arts in Istanbul”,Fourth International Congress of Turkish Art,University of Provence, 1976, pp.183–207.