نویسنده
خالد بن عبدالله بن ابی بکر، الازهری، جرجاوی، شافعی، زین الدین، خالد الازهری (905ق)
نویسنده اورجینال
خالد بن عبدالله بن أبي بكر، الأزهري، الجرجاوي، الشافعي، زين الدين ، خالد الأزهري هــ
تاریخ انتشار
01 رجب 887 هجری قمری در قرن 09 هجری قمری
محل انتشار
01 رجب 887 هجری قمری در قرن 09 هجری قمری -
خانه نسخ خطی اسلامی
موضوع
گرامر
نوع
kitap
زبان
عربی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
بله
تعداد صفحات
23
ابعاد فیزیکی
19.2 14.8 سم.16 10 سم
کتابخانه
دارالمختوتات - دار المخطوطات
شماره ثبت
20191973
محل کتابخانه
1161 / مجموع
تاریخ
18 / رمضان / 1143 هجری قمری، قرن دوازدهم هجری قمری
یادداشتها
حمد و سپاس خداوندی را که مقام قیام کنندگان را به نفع بندگان بالا می برد و بال های خود را برای منفعت فرو می اندازد که یقین دارند راهی را که خداوند متعال بدون شک و تردید آسان می کند. درود و رحمت بر مولای ما محمد که با زبانی فصیح آنچه را در وجدان خود بدون غرابت و ناهماهنگی و پیچیدگی بیان می کند و بر اهل بیتش که دارای فصاحت و بلاغت و تجرید هستند. و بعد: این توضیح زیبای اصطلاحات الجرمی در مبانی علم عربی است. مبتدی انشاءالله از آن بهره مند می شود و پیشرفته نیازی به آن نخواهد داشت. من آن را برای جوانان هنر و کودکان ساختم، نه برای معلمانی که پیر دانش هستند. پس شیخ زمان و طریقت و منشأ سیر و سلوک و مولای من که مولای خود را بزرگ می شناسد مولای من شیخ عباس الازهری مرا نزد خود آورد. خداوند ما را از نعمت های دنیا و آخرتش بهره مند سازد و دعا کنندگان نیکو در دنیا و آخرت را به من و مسلمانان برگرداند. او بر آن تواناست، بر آنچه بخواهد قادر است و شایسته پاسخ است. گفتار در اصطلاح علم نحو عبارت است از: تلفظ، یعنی: صدای مشتمل بر حروف الفبا که ابتدای آن الف و آخر آن یاء است. مرکب از دو کلمه به بعد. آنچه در انتساب مفید است، سخنی است که گوینده بهتر است نسبت به آن سکوت کند تا شنونده منتظر چیز دیگری نباشد. در حال عربی که تلفظ را دلالت بر معنا می کند، چنانکه بعضی از آنها گفته اند و اکثر مفسران گفته اند: مراد از حال، نیت است، یعنی گوینده قصد سود رساندن به شنونده را داشته باشد. این اختلاف باید بر این اختلاف نظر باشد که آیا معنای کلام حالتی است یا عقلانی؟ دومی صحیح تر است; زیرا هر که مثلاً اسم زید را بداند و نام قائم را بداند و زید قائم را با تجزیه خاص آن بشنود، لزوماً معنای این گفتار را میفهمد و این تعریف برای گروهی از آنها از جمله جزولی است و نتیجهگیری آن به دلیل توجه به چهار امر است: تلفظ، ساختار، منفعت و مضاف بر مضاف... اسم به اسم; برای نشان دادن واقعیت، نتیجه کتاب است. مخفود معروف به سه دسته تقسیم می شود: مخفود به حرف، مانند: من از زید گذشتم، قسمت مخفود علاوه بر آن، مانند: غلام زید، و قسمت مخفود، بر اساس نظر اخفش و سهیلی که ضعیف است، و مقصود گردآورنده است که از مَخفُوَ مَخْفُوَ مَنْ أَقْلَهُ: زید. آن سه در بسمله جمع شدند. امّا آنچه به حرف کم می شود، آن چیزی است که با بینن کاهش می یابد و از حروف کاهش است، مانند: از بصره. و به مانند: به کوفه. و بر زید. و در، مانند: در سطح. و در مانند: در قرآن. و رب با اضافه ر، مانند: رب الرجال. و با، مانند: با دستمال. و کاف، مانند: مثل شیر. و لام مانند: برای کشور. و آنچه که به حروف قسم کاهش می یابد، یعنی: حق که واو و با و تاء است، مانند: سوگند به خدا و سوگند به خدا سوگند و بوار رب مانند به شب، یعنی به پروردگار شب. و از آن پس و چون: از جمعه، و از جمعه. و اما آنچه با جمع کم میشود، مانند این است که میگویید: پسر زید، پس زید با افزودن پسر به آن کم میشود و جامه کم میشود، پس خز با افزودن جامه به آن کم میشود. یعنى کاسته شده است علاوه بر دو جزء: قسم اول: آنچه با لام نشان دهنده سلطنت است، مانند: غلام زید، به معنى زید یا مخصوص، مانند: درب خانه. دسته دوم آن چیزی است که از آنچه نشان دهنده جنسیت است تخمین زده می شود، مانند: لباسی از چوب ساج بافته شده، دری از چوب ساج و انگشتری از آهن. پوست پوست نوعی ابریشم است و ساج نوعی چوب است. ابن مالک طبق فرقه ای جزء سومی اضافه کرده است که در مورد قید تخمین زده می شود، مانند: (فریب شبانه)، یعنی: فریب در شب، و (چهار ماه در کمین) و مانند آن، مانند فرموده خداوند متعال: (آیا عهد کتاب از آنها گرفته نشده است) و نمونه های مشابه جزء اول یا سوم. در مورد پیامدهای منفی، آنها در اسماء ارائه شده است، پس بگذارید همه آنها را مرور کند و این آخرین چیزی است که در این مقدمه مبارک می خواستیم به آن اشاره کنیم. تكميل تدوين اين شرح بعد از ظهر روز جمعه اول رجب الفرد سال هشتاد و هشتاد و هفت...
Kaynaklar ve Referanslar
كشف الظنون عن أسامي الكتب والفنون مصطفى بن عبد الله حاجي خليفة (1067) ( 2
/ 1797 ) الأعلام قاموس تراجم لأشهر الرجال والنساء من العرب والمستعربين والمستشرقين خير الدين بن محمود بن محمد بن علي بن فارس الزركلي (1396) ( 2
/ 297 )
Mecmua İçindeki Sıra No
4
Satır Sayısı
23
Yazı Türü
المبسوط
