تأثیر وابستگی فرقه ای بر تفسیر: بررسی آیات مرتبط با اعتقاد به رکعت در چارچوب تفاسیر علمای امامیه و اهل سنت.
| عنوان | تأثیر وابستگی فرقه ای بر تفسیر: بررسی آیات مرتبط با اعتقاد به رکعت در چارچوب تفاسیر علمای امامیه و اهل سنت. |
|---|---|
| نویسنده | تورو، اومیت |
| محل انتشار | دانشگاه بازدید - دانشگاه بازدید |
| موضوع | مجله الهیات هیتی، 06-2024، ش23 (1)، ص492-519 |
| نوع | كتاب |
| زبان | ara,eng,tur |
| دیجیتال | بله |
| نسخه خطی | خیر |
| کتابخانه: | کتابخانه لیتیر |
| شناسه دارایی کتابخانه | ISSN: 2757-6949, EISSN: 2757-6949, DOI: 10.14395/hid.1431846 |
| شماره ثبت | cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_460b43c3696642cc8af894c3bf5bf758 |
| محل کتابخانه | دایرکتوری DOAJ از مجلات دسترسی آزاد |
| یادداشتها | چارچوب معرفتی و کلامی که توسط فرقه ها در طول تاریخ ساخته شده است، ادراک خاصی از دین و جهان را به اعضای خود ارائه می دهد. این بر همه فعالیت های آنها چه علمی و چه اجتماعی تأثیر می گذارد. یکی از کارهای علمی که وابستگی فرقه ای در آن مؤثر است، تفسیر است. با این حال، فعالیت تفسیری اغلب به عنوان محصول چارچوب اجتماعی و مکانی که مفسر در این چارچوب قرار میگیرد، ظاهر میشود. پدیده فرقه یکی از غالب ترین عوامل در این مقطع است. زیرا به عنوان چارچوب مهمی عمل می کند که تفسیر مسلمانان از آیات و برداشت آنها از قرآن را شکل می دهد. اعضای فرقه غالباً در بسیاری از مسائل به توجیه دیدگاه خود با قرآن متوسل می شوند، حتی اگر محتوای مذهبی نداشته باشند و اساساً محصول رقابت سیاسی-اجتماعی باشند. در این زمینه، متون را می توان توسط اعضای فرقه به گونه ای بازسازی کرد که اهداف فرقه را توجیه کند و بر اساس برداشت فرقه از دین، تفاسیر متفاوتی از آن ها صورت گیرد. کتب تفسیر و کلام و فقه مملو از ده ها آیه و تفسیر حدیثی به این صورت است. همین آیه و حدیث را میتوان برای اعضای فرقههای مختلف با تفاسیر بسیار متفاوت عرضه کرد. ساختار زبان قرآنی که برای توجیه برخی عقاید در راستای گرایش های فرقه ای مناسب است، کار فرقه ها را آسان کرده است. در این مقاله سعی شده است با تفاسیر مختلف از برخی آیات که به طور مستقیم یا غیرمستقیم با رجعت همراه است، موضوعات انتزاعی مذکور مشخص شود. در این زمینه، نظرات علمای امامیه و اهل سنت به عنوان نمونه انتخاب شد و بررسی شد که چگونه یک آیه به دلیل تأثیر وابستگی به فرقه، دستخوش تفاسیر مختلف می شود. عیاشی، ابوالحسن الکومی، ابو کافور طوسی، ابو علی التبرسی، شیخ صدوق و شیخ مفید از علمای امامیه هستند که نظرات آنها در مورد رجعت مورد توجه قرار گرفته است. نظرات ابو منصور الماتوریدی و فهرالدین رازی از اهل سنت مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. این که تعداد علمای اهل سنت که بر اساس آیات به امامیه در موضوع رکعت انتقاد می کنند بسیار اندک است، ما را بر آن داشته تا به نظرات این دو عالم بپردازیم. با این حال، سعی کردیم نظرات تعداد معدودی دیگر از علما را که نظرات خود را در این زمینه بیان کرده اند شناسایی کرده و تصویر جامع تری از این موضوع ارائه دهیم. برای اینکه محدودیتهای حجم مقاله را زیر پا نگذاریم، موضوع را فقط به اولین محققانی که نظرات خود را در مورد این موضوع بیان کردند محدود کردیم. مشاهده شده است که علمای امامیه و اهل سنت برای آوردن دلایلی از قرآن برای عقاید رجعتی خود به روشهای مختلفی متوسل میشوند، از جمله: «ارتباط آیات با آیات دیگر مؤید دیدگاه فرقههای خود، ایجاد هویت مطلق بین گذشته و حال از طریق احادیثی که صحت آنها مشکوک است، ساختن گزارههای زبانی، زمینهای و مضمون تحلیلهای پیشفرض و تاریخی. آیاتی با استنباط ذهنی». متداول ترین دلیلی که علمای اهل سنت و امامیه برای مشروعیت بخشیدن به دیدگاه های فرقه ای خود در مورد رجعت با قرآن استفاده کردند، روش تفسیر قرآن با قرآن بود. اما علمای هر دو فرقه مرتکب اشتباهات روش شناختی فاحشی شدند از جمله «عدم توجه به تمامیت درونی آیات، صرفاً بخشی از آیه، نگاه نکردن به سیاق و سیاق آیات، نادیده گرفتن سایر آیات مرتبط، گاه تداعی آیات با یکدیگر، هرچند با موضوع واحدی ارتباط نداشته باشند». در روش تفسیر آیه با حدیث نیز چنین اشکالاتی مشاهده شد. آنها از احادیثی که صحت و سقم آن مشکوک است، دلیل استفاده می کردند و حدیث را از سیاق لفظی و تاریخی آن جدا می کردند. علمای امامیه و اهل سنت هر از چند گاهی از معنای لغوی آیه برای توجیه خود در مورد رجعت، ایرادی نمی بینند. به عبارت دیگر، هنگامی که معنای آیه با دیدگاههای مورد دفاع فرقه مغایرت دارد، علمای هر دو فرقه، دیدگاههای فرقههای خود را در مرکز قرار میدهند و سعی میکنند آیه را با نظامهای خود تطبیق دهند. |
| Detaylı Başlık | Mezhep Mensubiyetinin Tefsire Etkisi: Rec‘at İnancıyla İlişkilendirilen Ayetlere İmâmî ve Sünnî Alimlerin Yaptığı Tefsirler Bağlamında Bir İnceleme |
