ساختن «محدث» از فقیه اهل ری: تحلیل سیره ابوحنیفه عبدالغادر الخراشی (متوفی 775/1373)
| عنوان | ساختن «محدث» از فقیه اهل ری: تحلیل سیره ابوحنیفه عبدالغادر الخراشی (متوفی 775/1373) |
|---|---|
| نویسنده | ارن، محمد امین |
| محل انتشار | دانشگاه آنکارا - دانشگاه آنکارا |
| موضوع | مجله دانشکده الهیات دانشگاه آنکارا، 11-2021، جلد 62 (2)، ص 289-343 |
| نوع | كتاب |
| زبان | ara,eng,tur |
| دیجیتال | بله |
| نسخه خطی | خیر |
| کتابخانه: | کتابخانه لیتیر |
| شناسه دارایی کتابخانه | ISSN: 1301-0522, DOI: 10.33227/auifd.989333 |
| شماره ثبت | cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_f5c603f0fb974b43ac7e9f8fe03eb4bb |
| محل کتابخانه | دایرکتوری DOAJ از مجلات دسترسی آزاد |
| یادداشتها | ابوحنیفه دانشمندی است که از زمان خود تاکنون مورد انتقادهای فراوان قرار گرفته است. در منابع زندگی نامه ای مانند طباحات ریکال می توان به این گونه انتقادات فراوان برخورد کرد. در این نقدها که عموماً از سوی اهل حدیث بیان می شود، مشاهده می شود که برداشت نظر محور ایشان از فقه برجسته می شود. این وضعیت باعث شد که حنفی ها تلاش کنند تا ابوحنیفه را از موضوع این انتقادات حذف کنند. الجوهیرالمؤذیه فی ابن ابیالوفاء محیدین عبدالغادر الخراشی (متوفی 775/1373)، از علمای حنفی دوره ممالیک. شرح حال ابوحنیفه که در مقدمه اثرش با عنوان طباطالحنفیه آورده است، نمونهای از چنین تلاشی است. در این اثر که یکی از قدیمیترین و پرحجمترین آثاری است که مستقل از حنفیشناسان نوشته شده است، چگونگی ارائه ابوحنیفه توسط الخراشی، برجستهکردن جنبهها و ویژگیها، ارجاعاتی که بر آن تکیه میکند و در نهایت چه نوع تصویری از ابوحنیفه را تشکیل میدهد. از این مقاله در این زمینه، علاوه بر آنچه الخراشی گفته، چه گفته، چگونه و چرا گفته است، و آنچه می خواست بر آن تأکید کند، مورد تحلیل قرار گرفت و جنبه های منحصر به فرد نمایه ابوحنیفه مطرح شده و تفاوت آن با ابوحنیفه ارائه شده در منابع پیشین (به ویژه در آثار تایپیک شرح حال حنیف) مورد بررسی قرار گرفت. در این تحقیق به این نتیجه رسید که الخراشی سعی کرده زندگینامه ای متفاوت از تصورات رایج ابوحنیفه قبل از خود بسازد. به نظر میرسد که او به جای ابوحنیفهای که با هویت فقیهی خود برجسته است و به عقیدهاش مشهور است، بر ساختن «محدث ابوحنیفهای» که در روایت حدیث و گواهیتعدیل شایستگی دارد، تمرکز کرده است. دلایل ارائه چنین ابوحنیفه ای با در نظر گرفتن ارتباط او با اوضاع علمی و فرقه ای مصر ممالیک بررسی شد. گمان میرود مقاله در شکل کنونی خود سهمی متواضعانه در بحث چگونگی خواندن و فهم ادبیات که منبع اطلاعات و روایاتی درباره علما/ اشخاص و محدثانی است که در شکلگیری علوم اسلامی، بهویژه حوزه حدیث، از طریق مثال شرح حال ابوحنیفه به منصه ظهور رسیدهاند، داشته باشد. ابوحنیفه از زمان حیاتش به طور جدی و مکرر از جهات مختلف مورد انتقاد قرار گرفته است. این نقدها را میتوان در ادبیات زندگینامهای مانند آثار طباقات و رجال به راحتی دید. ملاحظه میشود که فقه رایمحور اوست که در نقدهایی که بیشتر اهل حدیث بیان میکنند، مطرح میشود. حنفیان با راهبردهای مختلف برای پاسخ به حملات به ابوحنیفه تلاش کرده اند. یک راهبرد خاص توسط ابن ابی الوفاء محی الدین عبدالقادر قرشی (متوفی 775/1373) در شرح حال مختصر ابوحنیفه که در بخش مقدمه فیه الجواهرالمؤمنین او آمده است، به کار گرفت. الحنفیه، یکی از حجیمترین آثار زندگینامهای که به فقهای حنفی اختصاص دارد. در این مقاله، من بر چگونگی ارائهی القرشی از ابوحنیفه در آثارش تمرکز میکنم: من در مورد جنبهها و ویژگیهای ابوحنیفه صحبت میکنم، منابع او برای زندگینامه چیست و در نهایت چه نوع پرتره ابوحنیفه را برای خوانندگانش به تصویر میکشد. من سعی میکنم جنبههای اصلی زندگینامه قرشی را با مقایسه آن با نحوه ترسیم ابوحنیفه در مدخلهای زندگینامه قبلی (بهویژه آنهایی که در آثار طباقاترجال یافت میشود) شناسایی کنم. نتیجه میگیرم که قرشی سعی کرد زندگینامهای متفاوت از برداشتهای قبلی از ابوحنیفه بسازد: به جای اینکه او را فقیهی بزرگ و مشهور با تفکر و استدلال حقوقی خود (رعی) معرفی کند، او را به عنوان یک محدث و مسلط به نقل حجری (حدیث و نقل حدیث) معرفی کرد. والتعدیل). اینکه چرا قرشی این کار را ترجیح داد، بیشتر در چارچوب محیط فکری و اجتماعی-فرهنگی مصر ممالیک مورد بحث قرار می گیرد. یکی از اهداف نهایی مقاله این است که از طریق مثال ابوحنیفه نشان دهد که چگونه و چرا برداشت و ارائه شخصیت های تأثیرگذار سنت اسلامی با توجه به تحولات، تغییرات و نیازهای فرآیند تاریخی شکل می گیرد و تغییر شکل می دهد. |
| Detaylı Başlık | Reʾy Ehlinin Fakihinden Bir “Muhaddis” İnşa Etmek: ʿAbdulḳādir el-Ḳuraşī’nin (ö.775/1373) Ebū Ḥanīfe Biyografisinin Tahlili |
