بازنمایی چهره سیاه کیکاووس در شاهنامه شاه طهماسب با نمایی از جنگ ایران و عثمانی
| عنوان | بازنمایی چهره سیاه کیکاووس در شاهنامه شاه طهماسب با نمایی از جنگ ایران و عثمانی |
|---|---|
| نویسنده | مریم کشمیری، افسانه برتی فر |
| نوع | كتاب |
| زبان | فارسی |
| دیجیتال | بله |
| نسخه خطی | خیر |
| کتابخانه: | کتابخانه سلطنتی دانمارک |
| شناسه دارایی کتابخانه | ISSN: 2008-8841, EISSN: 2538-3507, DOI: 10.22051/hph.2024.45077.1682 |
| شماره ثبت | cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_cddb4e96604c4749ac9999acca8ed9ae |
| محل کتابخانه | دایرکتوری DOAJ از مجلات دسترسی آزاد |
| یادداشتها | تولید نسخ خطی شاهنامه در دوره ایلخانی یک تلاش سیاسی بود. شاهان دریافتند که یکی از راههای تضمین بقای سلطنت، الگوبرداری از سلسلههای پیشدادیان و کیانیان در حماسه ملی ایران است. از این رو هنرمندان ایرانی در تصویرسازی دست نوشته های شاهنامه آثار خود را با دستور کار سیاسی همسو کردند. در تمام نسخههای خطی تولید شده قبل از نگارش شاهنامه شاه طهماسب، داستان کیکاووس به همین صورت به تصویر کشیده شده است. اما در این شاهنامه، چهره کیکاووس برای اولین بار به رنگ سیاه ترسیم شد. بر اساس منابع تاریخی، شاهنامه شاه طهماسب به عنوان هدیه به دربار عثمانی تقدیم شد. این نکات سؤالات زیر را مطرح می کند: چه استنباط از حماسه ملی ایران منجر به تصویر کشیدن کیکاووس با چهره ای سیاه شده؟ این تعبیر چه نسبتی با رفتار رژیم عثمانی داشت؟ دربار صفوی با تقدیم این شاهنامه به دربار عثمانی چه پیام هایی داشت؟ این مقاله نشان میدهد که نمادهای فارسی-ترکی در دوره تیموری به نمادهای ترکی-ترکی تبدیل شدند. در دوره صفویه، شاه اسماعیل اول (پادشاه صفوی، 1487-1524) و سلطان سلیم اول (پادشاه عثمانی، 1470-1520) تلاش کردند نمادهای حماسه ملی ایران را به عنوان نمادهای غیرفارسی/فارسی به خود اختصاص دهند. از این رو نقاشان ایرانی که با احتمالات انحراف از متن آشنا بودند، با به تصویر کشیدن کیکاووس با چهره ای سیاه، اعتراض صفویان به روحیه جنگجوی عثمانی را بیان کردند. |
| Görüntüle | تاریخ نگری و تاریخ نگاری, 2022-10, Vol.32 (30), p.283-320 |
