حاشیه نویسی در روش حدیثی ادبیات دوره عثمانی، ویژه کارا هلیل افندی و حاشیه نویسی نوژه او
| عنوان | حاشیه نویسی در روش حدیثی ادبیات دوره عثمانی، ویژه کارا هلیل افندی و حاشیه نویسی نوژه او |
|---|---|
| نویسنده | بکیر اوزودوگرو |
| موضوع | حدیث |
| نوع | كتاب |
| زبان | ara,tur |
| دیجیتال | بله |
| نسخه خطی | خیر |
| کتابخانه: | کتابخانه سلطنتی دانمارک |
| شناسه دارایی کتابخانه | EISSN: 2757-6949, DOI: 10.14395/hid.1074150 |
| شماره ثبت | cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_d3c14f33394144368add07c3d0e67e90 |
| محل کتابخانه | جستجوی آکادمیک EBSCOhost کامل شد |
| یادداشتها | امپراتوری عثمانی یکی از دوره هایی است که در کتب تاریخ حدیث بر آن تاکیدی نشده است. از جمله دلایل می توان به این ادعا اشاره کرد که هیچ اثر اصلی در امپراتوری عثمانی انجام نشده و بیشتر آثار به صورت دست نویس بوده است. اما برای تشخیص اصل بودن یا نبودن آنها، ابتدا باید محتوای آثار مکتوب مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد. از این رو می توان در حوزه های حدیث و آموزش حدیث در امپراتوری عثمانی اندیشه هایی کرد و با آشکار ساختن جنبه ها و کاستی های بارز آن به تاریخ حدیث کمک کرد. موضوع مطالعه XVII است. شرح او بر کرا هلیل افندی (متوفی 1123/1711) از علمای قرن هجدهم و ابراهیم الگورانی است که شرح نوژه او در روش حدیثی نوشته شده است. کارا هلیل افندی در مدارس عثمانی تحصیل کرد و در آنجا به عنوان استاد مشغول به کار بود و از اعضای طبقه علما بود. او آثاری به سبک حاشیه نویسی برای رشته های مختلف دارد. او خود را به ویژه در زمینه هایی مانند منطق، آداب و جنبه وحدت ارتقا داد. حاشیه نویسی فناری از آثار معروف اوست. اینکه هم معلم بوده و هم به فعالیت های کپی رایت می پرداخت، نشان می دهد که عموماً در دوران تحصیل آثارش را نوشته است. گذار کارا هلیل به سمت های بوروکراسی مانند کازاسکر پس از استادی اطلاعاتی در مورد رابطه بین استادی و بوروکراسی در اندیشه عثمانی به دست می دهد. کارا هلیل که دارای شخصیتی استاد، محاشی و بوروکرات است، از نظر تربیت، علایق و اهداف طبقه محقق عثمانی، شخصیت مهمی است. در این پژوهش، زندگی کارا هلیل از این منظرها به منظور شناخت اندیشه علمی عثمانی گنجانده شده است. علاوه بر این ذکر شد که به کارا هلیل که از منطقه آیدین بود، به اشتباه لقب بویابادی داده شد. یکی از نقاط عطف ادبیات حدیثی، اثر ابن حجر به نام نوهب و شرح او بر این اثر، نزهه است. مطالعات تفسیری، حاشیه ای و اجمالی زیادی در مورد آنها انجام شده است. یکی از مشروحین گورانی است که دو قرن پس از ابن حجر می زیسته است. کارا هلیل یک مطالعه حاشیه نویسی بر روی متن گورانی انجام داد. حاشیه نویسی که به صورت مکتوب باشد و روی آن کار نشده باشد. انتقال میراث علمی مصر به امپراتوری عثمانی از نظر ماهیت حدیث نویسی در دوره عثمانی و درک عثمانی از علم حائز اهمیت است. از آنجایی که حاشیه تا موضوع متواتر که یکی از موضوعات رویه حدیثی است، نوشته شده است، همه موضوعات را شامل نمی شود. در حاشیه نویسی؛ چهار متن در هم تنیده شده اند: نوهبه، نوزه، گورانی و کارا هلیل. همچنین شامل تفاسیر و حواشی دیگری از نوژه، مانند ابن کوتلوبوغه است. در این راستا، این پژوهش به بحث پیرامون نوژه پس از ابن حجر اشاره می کند. بحث ها شامل موضوعاتی مانند نگارش متن نوهبه-نوزه، وضعیت عربی کلمات در متن، هدف علم حدیث و شرایط متواتر است. کارا هلیل موضوعات را بر اساس «زبان» توضیح می دهد و به دانش رشته هایی مانند دستور زبان، نحو و بلاغت می پردازد. در این مرحله از تعلیقات نوژه، منطق و آثار زبان عربی بهره می برد. از این جهات، اثر این تصور را ایجاد میکند که برای آموزش به دانشآموزان در مرحله آموزش نوشته شده است. هدف از توضیح هر کلمه با دستور زبان، آموزش مباحث گرامری به دانش آموز است. با این حال، بر اساس مسائل گرامری، توضیحات عمیقی در مورد موضوعات ارائه شده است. این اثر با استفاده از رشته هایی مانند منطق، رویه و زبان عربی دیدگاه های متفاوتی را ارائه می دهد. یکی از این موارد این است که برای اینکه روش حدیثی «علم» در محدوده وحدت باشد، باید هدف و معنای خاص خود را داشته باشد. مجدداً در اثر مشاهده می شود که احکام بلاغت و زبان عربی در مورد شرایط متواتر مورد توجه قرار گرفته است. در پژوهش ابتدا به زندگی، شخصیت علمی و دیوان سالار کارا هلیل پرداخته می شود و سپس اثر وی به نام «حاشیه الحاشیة الکُردی الا شرهی نوهبتی الفیکر» که در باب روش حدیثی تألیف کرده است، مورد بررسی قرار می گیرد. از این رو سعی خواهد شد بر اساس کار در نگارش، به شکل گیری اندیشه ای درباره حاشیه نویسی در ادبیات حدیثی دوره عثمانی کمک شود. |
| Görüntüle | Hitit İlahiyat Dergisi, 2022-06, Vol.21 (1), p.605-636 |
