برداشت های اولیا چلبی از مدارس در جغرافیای عثمانی
| عنوان | برداشت های اولیا چلبی از مدارس در جغرافیای عثمانی |
|---|---|
| نویسنده | Kocaman، Kasım، Göküş، Sheref |
| نوع | كتاب |
| زبان | ara,eng,tur |
| دیجیتال | بله |
| نسخه خطی | خیر |
| کتابخانه: | کتابخانه سلطنتی دانمارک |
| شناسه دارایی کتابخانه | ISSN: 2757-6949, EISSN: 2757-6949, DOI: 10.14395/hid.1437833 |
| شماره ثبت | cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_af35c3cc008f45a3b4a9eac9d2efa266 |
| محل کتابخانه | جستجوی آکادمیک EBSCOhost کامل شد |
| یادداشتها | هدف این مطالعه؛ هدف، بیان برداشت ها و تصمیمات اولیا چلبی در مورد مدارس در جغرافیای عثمانی در اثر سیاحت نامه است که در سفرهای خود نوشته است. اگرچه سفرنامه به عنوان منبع داده در بسیاری از زمینه ها مورد استفاده قرار می گیرد، اما هنگامی که اطلاعات آن در مورد مدارس به طور کلی بررسی می شود، مشاهده می شود که مورد مطالعه قرار نگرفته است. این مطالعه که هدف آن روشن کردن ساختار/نظام مدرسه در امپراتوری عثمانی با تجزیه و تحلیل بخشهای مربوطه از اثر مورد بحث است که در قرن هفدهم نوشته شده است، با روش تحلیل اسنادی ایجاد شده است. داده ها تحت موضوعات ایجاد شده توسط نویسندگان مورد بحث و ارزیابی قرار گرفت. از این رو، بر اساس اطلاعات پراکنده سیاحت نامه و یافته ها، مشاهدات و ارزیابی های نویسنده، تلاش شد تا یکپارچگی در مورد مدارس به دست آید. وقتی سفرنامه بررسی میشود، در مورد موضوعات زیر در رابطه با موضوع مورد بحث اطلاعاتی به دست میآید: مشخص شده است که آموزش مدرسه از نظر معماری در مکانهای بسیار متفاوتی، علاوه بر ساختمانهای مدرسهای مجزا، در مساجد، اقامتگاهها و اگرچه چندان رایج نیست، حتی در خیمههای سیار و نمازخانهها انجام میشود. در این زمینه، بسیار معنادار است که دریابیم آموزش مشابه مدارس که مؤسسات آموزشی رسمی هستند، در مؤسسات آموزش دینی غیررسمی مانند مساجد، مساجد و اقامتگاه ها نیز ارائه می شود. اینکه اولیا چلبی این مؤسسات آموزشی دینی گسترده را تحت عنوان مدرسه در بخشهای مربوط به کار خود گنجانده است، رویکرد آموزشی «سبک مدرسه» را به ذهن متبادر میکند که امروزه نیز مورد استفاده قرار میگیرد. در عین حال، چند کارکردی سازه هایی مانند مساجد، مساجد و اقامتگاه ها در برخی از مناطق جغرافیای اسلامی - مانند قاهره - باید باعث شده است که اولیا چلبی ساختاری معماری را تحت عنوان های فرعی مسجد و مدرسه قرار دهد. در واقع، محققان معاصر بیان کردهاند که در تعیین اینکه کدام دسته ساختارهای یاد شده را ارزیابی کنند، مشکلاتی وجود دارد. یکی از مطالب جالب در سفرنامه پدیده «مدرسه سیار» است. در بررسی های انجام شده در مورد آموزش و پرورش عثمانی و تاریخ مدرسه، اطلاعاتی مبنی بر اینکه هیچ مدرسه سیار در امپراتوری عثمانی وجود نداشت، اگرچه در دولت ایلخانی بود، ما را به این نتیجه می رساند که اگر سیاحت نامه به عنوان منبع داده پذیرفته شود، باید اصلاح شود. از نظر تربیتی تأکید بر تأثیر مثبت آب و هوای پاک محل مدرسه، حیاط حوض دار و آراستن آن با گل ها و درختان معطر، بر موفقیت تحصیلی و پتانسیل یادگیری طلاب بسیار حائز اهمیت است. ارزیابی های صورت گرفته در سفرنامه درباره باغ ها و تمهیدات محیطی مدارس، امروزه با تاکید بر ویژگی های کالبدی درونی و بیرونی ساختمان های مدارس و تأثیر آرایش باغ ها بر کارایی و کیفیت آموزش بیشتر معنا می یابد. مدارس عموماً با منابعی که توسط مؤسسات تأمین می شد به حیات خود ادامه دادند. با این حال، یکسان نبودن درآمدهای بنیاد در همه جای کشور نیز بر شکل گیری استاندارد خاصی در تامین مالی و در نتیجه آموزش تاثیر گذاشته است. نیازهای معلمان، طلاب و سایر مددکاران شاغل در آنجا با توجه به توان اقتصادی بنیادهایی که از مدارس حمایت مالی می کردند، برآورده می شد. از جمله اطلاعات سیاحت نامه این است که منوی غذا در آشپزخونه هایی که طلاب و اساتید مدرسه در آن نیازهای غذایی خود را تامین می کنند بسیار کم است، اثاثیه حجره های مدرسه چندان مجهز نیست و برخی از مدارس حتی حصیر هم ندارند. یکی از یافتههای چشمگیر در سفرنامه درباره مدارس، اطلاعات مربوط به قیامهای سلطانی است. اگرچه در بررسی های انجام شده در این زمینه به عدم رعایت قانون و کاهش تدریجی کیفیت و کارایی علمی مدارس به دلیل انحطاط علم و ساختار حکومتی اشاره شده است، اما توجه شده است که قیام های مدارس در چارچوب مفاهیمی مانند «راهزنی» و «قیام» که دارای معانی سیاسی هستند، چندان مطرح نشده است. با این حال، چنین برداشت می شود که برخی از طلاب که در مدارس تحصیل می کردند و به آنها سوحته می گفتند، به دلیل تأثیر مشکلات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی دولت در جغرافیای آناتولی و بالکان امپراتوری عثمانی، در برخی جنبش های شورشی شرکت می کردند و از نظر اخلاقی ضعیف بودند. این وضعیت از آن جهت حائز اهمیت است که نشان می دهد نظام آموزشی یک کشور تحت تأثیر سایر پدیده های سیاسی و اجتماعی نیز قرار دارد. می توان فهمید که علوم دینی عموماً در مدارس تدریس می شود، در حالی که از آموزش علوم عقلی ـ فلسفی غفلت نمی شود. |
| Görüntüle | Hitit İlahiyat Dergisi, 2024-06, Vol.23 (1), p.371-392 |
