نویسنده
مهستی، مهستی گنجوی (متوفی 506/1113 – ö. ?)
تاریخ انتشار
25/12/2021
موضوع
ادبیات مکتوب / ادبیات دیوان - اشعار
نوع
كتاب
زبان
فارسی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
خیر
کتابخانه
فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی
شماره ثبت
divan-mehseti
تاریخ
?
یادداشتها
یک اثر فارسی کم حجم شامل غزلیات، مصراع ها و بیشتر رباعی های مهستی که نام اصلی او مونیسه یا منیس شایعه شده است. او در نیمه اول قرن دوازدهم در کاخ های سلطان محمود سلجوکی (512/1118-525/1131) و سلطان سنسر (511/1118-552/1157) زندگی می کرد. در دیوان Mehsetî-i Gencevî 169 رباع، 9 غزل و 21 بیت وجود دارد. او اشعاری هم دارد که می توان از آنها به عنوان مداحی در میان رباعی هایش یاد کرد. شعری را که سلطان سنسر در زمان حضورش در مجلس خود بیان کرده است را می توان به عنوان نمونه ای از این ژانر نام برد. اشعار حکیمی نیز هست که در آن گرفتاری های طاقت فرسا خود را با کمال میل می پذیرد و دل خود را از همه امیال و امیال دنیوی پاک می کند و به تصوف گرایش می یابد. تعداد اشعاری که در دیوان شاعر نیامده و بر اساس منابع موثق متعلق به اوست بسیار زیاد است. علاوه بر این، به وجود اشعار فراوان منسوب به نویسندگان مختلف نیز اشاره شده است. این نشان می دهد که اشعار شاعر بیش از آن است که در دیوان او ثبت شده است. موضوعات اشعار Mehsetî-i Gencevî عبارتند از: فداکاری به زندگی، عشق به انسانیت، مبارزه با بی عدالتی علیه زنان، شورش علیه بی عدالتی و افکار فلسفی. نسخه های خطی اشعار مشهور جهانی Mehsetî-i Gencevî که جشن تولد 900 سالگی او توسط یونسکو در سال 2013 برگزار شد، در کتابخانه های ترکیه و سراسر جهان موجود است. وجود دارد. در مجلات به شماره 417 و F-1203 در کتابخانه استانبول در مجموع پنجاه و یک روبائی ثبت شده است. در نسخه خطی به شماره Fu-587 در همان کتابخانه، پنج رباع دیگر وجود دارد که توسط هلموت ریتر به عنوان متعلق به شاعر شناسایی شده است. دیوان اثر Mehsetî-i Gencevî توسط Tahirî-i Şihâb (1347) منتشر شد. تنها مطالعه روی این اثر در کشور ما متعلق به Asuman Gökhan و Ahad Emirçupani (2009) است. برای زندگینامه شاعر رجوع کنید به "Mehsetî, Mehsetî-i Gencevî, Menice".فرهنگ نامهای ادبیات ترکی.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Dr. SONAY ÜNAL
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum
Niteliği
Telif
Kaynakça
Ceferzâde, Ezize (2006).Azerbaycan’ın Âşık ve Şair Kadınları. (hzl. C. Alyılmaz). Ankara: Belen Yay.
Devletşâh-i Semerkandî (1382).Tezkiretü’ş-Şu‘arâ. (nşr. E. G. Browne). Tahran: İntişârât-i Esâtîr.
Eliyev, E. (2013). “Görkemli Azerbaycan Şairesi Mehseti Gencevi’nin 900 İlliyi Yunesco’da tentene ile geyd olunmuştur”.Azerbaycan Gazeti. Bakı. 7.
Fahrî-i Herevî.Tezkire-i Cevâhiru’l-Acâyîb. National Library of Kalküta. Nu. 482.
Gökhan, Asuman ve A. Emirçupani (2009). “Mehestî-yi Gencevî”.A.Ü. Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9 (42): 13-29.
Hamdullah-i Müstevfî (1362).Târîh-i Güzîde. Nşr. Abdülhüseyn-i Nevâî. Tahran: İntişârât-i Emîr Kebîr.
Mehsetî-i Gencevî (1347).Dîvân-i Mehsetî-i Gencevî. (nşr. Tâhirî-i Şihâb). Tahran: İntişârât-i Kitâbhâne-i İbn-i Sinâ.
Mehsetî-i Gencevî (1985).Rubâîyât. (nşr. R. Hüseynov). Bakü: Yazıçı Neşriyyâtı.
Necceryân, Muhammed Rızâ (1395). “Tahlîl-i Sebkşinâsî-i Rubâîyât-i Mehsetî-i Gencevî”.Feslnâme-i Ulûm-i Edebî, 6 (8): 245-272.
Refibeyli, Nigar ve H. Yusifli (hzl.) (2004).Mehseti Gencevî: Rubailer. Bakı: Lider Neşriyyatı.
Takiyuddîn Evhadî-i Belyânî (1389).Arafâtu’l-Âşıkîn ve ‘Arasâtu’l-Ârifîn. Nşr. Zebîhullâh-i Sâhibkârî ve Âmine Fahr Ahmed. Tahran: Merkez-i Pijûhiş-i Mîrâs-i Mektûb.
Ünal, Sonay (2021). “Ravzatu’s-Selâtîn Adlı Eser Işığında Büyük Selçuklular”.Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, (52): 191-212.
Atıf Bilgileri
ÜNAL, SONAY. "DÎVÂN (MEHSETÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/divan-mehseti. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
