نویسنده
گلیبولولو مصطفی ألی، مصطفی بن احمد (ö. 1541/1599)، (جلیبولولو مصطفی علی، مصطفی بن احمد)
تاریخ انتشار
04.10.2024
موضوع
اگزوبیولوژی اگزوبیولوژی کیهان شناسی (کیهان شناسی) کیهان شناسی -- آثار اولیه تا خلقت 1800 (اسلام) -- آثار قبل از 1800
نوع
سند
زبان
عثمانی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
بله
ابعاد فیزیکی
16 varak : muhtelif satırlar, mensur ; 150x100 - 127x70 mm.
کتابخانه
دانشگاه مرمره
شناسه دارایی کتابخانه
YZ1677_02
شماره ثبت
2224108
محل کتابخانه
M.Ü. کتابخانه کتابهای کمیاب | مجموعه کتابخانه دانشکده الهیات | بخش نسخ خطی
تاریخ
995 / 1587
یادداشتها
Başlangıç İfadeleri:
سپاس بسيار اول صانع كردگار وخالق پروردگار جناب شريفنه كه ، اون سكز بيڭ عالمى
... وهزاران هزار مخلوقات وبنى آدمى كه يوقدن وار أيلدي ، زهى خالق عوالم
(7a)
------------------------------
Bitiş İfadeleri:
ذكر اولنان مكوّناتدن ادراك ايليوب كملر متعيّن واطمينان ايله بو آثارى تصديق قله وصام ِ ...
. لأرحمه الله الملك العلاّم
(22b)
------------------------------
İstinsah Tarihi: XVII. yy.
------------------------------
Yazım Türü: İstinsah (Müstensih kendi adını unvan yaprağındaki temellük kayıtlarının arasına yazmıştır.)
------------------------------
Hat Özellikleri: Nesih kırmasıdır, tüm metin siyah mürekkeple yazılmıştır.
------------------------------
Kâğıt: Filigranlı, su yollu kâğıt.
------------------------------
Cilt: İçinde mukavva, dış yüzeyinde herhangi bir sanatsal obje bulunmayan; mıklebsiz, şemsesiz, köşebentsiz, zencireksiz, düz koyu kahverengi deri cilt.
------------------------------
Tezhip: -
------------------------------
Vakıf & Mülkiyet Kaydı: Unvan yaprağında Sülüs ve Ta'lik hatlarla alt alta kaydedilmiş olan: "el-ʿAbdi fakîru'll'ahi'l-Melik-i Aʿlâ es-Seyyid Mustafâ el-Kâdî-yı Arnavud-ili-yi'l-maʿmûre" ve "el-fakîr Mustafâ bin ʿAbdü'l-Bâkî" temellük kayıtları vardır (1a). Bunların yukarısında yine ta'lik hatla, daha silik ve küçük olarak 7 şâhid, bir imzâ kaydı yer almakta ise de, bu kayıtların eserle hiçbir ilgisi olmayıp, muhtemelen bir vakfiye ya da hüccet kaydının sonundan aktarıldığı anlaşılmaktadır.
------------------------------
Mühür: Mecmû'anın 30a ve 157b varaklarında: "mine'l-kütübi'lletî vakfühümâ el-fakîr Nakîb-zâde Ahmed Ziyâʾü'd-dîn el-Hüseynî el-müderris bi-Dârü'l-hilâfeti'l-ʿaliyye (İstanbul)" klişeli yuvarlak bir kütüphâne mührü yer alır.
------------------------------
Diğer Nüshaları: Müellif nüshası İÜ Ktp. TY, nr. 3543, vr. 68b-90b'de kayıtlı olup, farklı kütüphanelerde elliye yakın istinsah nüshası bulunmaktadır.
------------------------------
Diğer Açıklamalar: Ünlü Osmanlı bürokrat, âlim ve müverrihi Gelbolulu Mustafa 'Âlî'nin (ö.1541/1599) Hazret-i Âdem’den önce var olan varlıkları ve gerçekleşen olayları ilginç rivâyetler eşliğinde işlediği küçük bir risaledir. Müellif eseri devrin sultânı III. Murad'ın vezîri Mehmed Paşa adına 995/1587'de kaleme aldığını mukaddimesinde şu ifâdelerle açıklar: "İş-bu sene hamse ve tisʿîn ve tis'a-mîʾe târîhinde Sâhib-kırân-ı rûy-ı zemîn, fermân-berrân-ı cebâbireʾ-i selâtîn, Zıllu'llâhi fî'l-arazîn, Halîfetu'llâh fî'l-ʿâlemîn, aʿnî bi-Hazret-i Sultân Murâd Hân ibn Selîm Hân ʿasr-ı bâhirü'n-nasîrinde ki, ferdâʾ-i rûşen-zamîrdür, ...düstûr-ı sütûde-hısâl-i rûşen-zekâ Hazret-i Mehemmed Paşâ ki, ...Hazret-i Âdem'den evvel yaradılan mükevennât ol kitâblarda beyân olınmayup, faraza yeñiden tasnîf olınsa; ol Hazret'üñ tabʿ-ı şerîfleri mâ'il olmak ve her okındukça kendüler bir gûne dâniş bulmak mukarrer bilinmekle bu hakîr ʿÂlî bu bâbda sâʿid-i himmeti teşmiyye eyledüm, bu[nı] mazmûn iki faslla bir risâle tahrîr eyledüm..." (vr. 7b-8a)
Devâmındaki 35 varak boştur. İçeriği nedeniyle Kâtib Çelebi'nin eleştirilerine mâruz kalan eser, 1287/1870'te İstanbul'da basılmıştır. Eserin İÜ Ktp. TY, nr. 3543'te kayıtlı bulunan yazma içerisindeki aslî nüshası 2000 yılında Mehmet Arslan tarafından yayımlanmıştır.
(Eski Demirbaş no.: Y067)
Sorumlular
müstensih Mahmiyyeʾ-i Kostantîniyye (İstanbul) kâdîsı ʿAbdü'l-Fettâh.
Şekil
El Yazısı
Ortam
Kağıt
Durum
Rafta Ödünç Verilemez
Sınıflama yer bilgisi
QB 54/.G455 995 / 1587
