تاریخ انتشار
09.01.2001
موضوع
Chagatai language -- Dictionaries -- TurkishÇağatay dili -- Sözlükler -- Türkçe
نوع
سند
زبان
عثمانی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
بله
ابعاد فیزیکی
94 varak : 25 satır, mensur ; 225x125 - 179x74 mm.
کتابخانه
دانشگاه مرمره
شناسه دارایی کتابخانه
YZ0254
شماره ثبت
2035178
محل کتابخانه
M.Ü. Nadir Eserler Kütüphanesi | Yazma Eserler Bölümü
تاریخ
[t.y.]
یادداشتها
Başlangıç İfadeleri:
بسم الله الرحمن الرحيم،
يوز حمد انكا كيم وصفی واوور ايل تيلی لال
ٍرحيە تيل اراندين اير ورسوزكامیل
كرالسئ محتلفە جمع السە
حمدينی اواقيلماق ايرورامرمی ل
(1b)
------------------------------
Bitiş İfadeleri:
...بيت،
نواييامكراوياركردينی يوزدين، بو غای ندامت و حسرت بيلە بيلە توكلسا ياشيم ميرالی يوالی يويلوم جمكدر يوقار يپشور و تاءثير ايدر دمكدر يوق ايرسا یوق سە جمكدر يومای بر اچوق نسنەء قپايلين دمكدر و بر نسنەء صويلە بوٓماباين دمكدر تمت الكتاب بصون الله الملك الوهاب.
(94اa)
------------------------------
İstinsah Tarihi: -
------------------------------
Yazım Türü: Telif
------------------------------
Hat Özellikleri: Talik hatla siyah mürekkeple yazılan sözlükte, başlıklar, açıklaması yapılan kelimeler kırmızı mürekkeple yazılmıştır.
------------------------------
Kâğıt: Âharlı mühreli suyolu filigranlı kağıt kullanılmıştır.
------------------------------
Cilt: Kahverengi meşin cilt üzerine kapaklarda borda deri kullanılmıştır. Kamburalı sırta sahip olan nüshada kırmızı deri üzerine altın varakla eser adı "Babuşka" olarak yazılmıştır. Yan kağıt olarak yaprak desenli daha yakın tarihli bir kağıt kullanılmış olması, dış kapaklardaki borda deri cildin tamir edildiği izlenimi vermektedir.
------------------------------
Tezhip: -
------------------------------
Vakıf & Mülkiyet Kaydı: -
------------------------------
Mühür: -
------------------------------
Diğer Nüshaları: -
------------------------------
Diğer Açıklamalar:
* "Ali Şîr Nevâî’nin eserlerinde geçen kelimeleri açıklamak gayesiyle yazılmış olmasına rağmen devrin diğer şairleri olan Lutfî, Haydar Tilbe, Ubeydullah Han, Sultan İskender Mirza, Sultan Hüseyin Mirza Baykara, Bâbür Şah gibi ediplerin eserlerinden de örnekler alınmıştır (DİA).
* "Sözlüğün yazmaları manzum mukaddimeli ve mensur mukaddimeli olmak üzere iki grupta toplanmaktadır. Mensur mukaddimeli olanlar muhtasar, manzum mukaddimeli olanlar mufassaldır. Birinci gruptaki yazmalar yumay, ikinci gruptaki yazmalar ise yulduz kelimesiyle sona ermektedir (DİA)." Fakat elimizdeki bu nüshanın mukaddimesi "manzum" son kelimesi de"yumay" dır. Bu özellikleriyle DİA maddesinde incelenen yazmalardan farklılık göstermektedir. DİA maddesinde de kütüphanemizdeki bu yazmadan bahsedilmemektedir.
* Nüshanın iç kapağında demirbaş olarak "Yazmalar 1254" yazmasına rağmen sırtında "Yazma 254" demirbaşı mevcuttur.
---------------------------
Referansar:
* OSMAN FİKRİ SERTKAYA, "ABUŞKA LUGATI", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/abuska-lugati (14.07.2025).
* Abuşka Lugatı veya Çağatay Sözlüğü, hazırlayan Besim Atalay, Ankara 1970.
Özet
* 1a varağında "كتاب حل لغت مغولی يغنی چغتايی المسلماة بایوشقە" ibaresi yazılmıştır.
* "Asıl adı belli olmayan sözlük, “kadının kocası, yaşlı erkek, koca” anlamına gelen abuşka kelimesiyle başladığından kısaca Abuşka adı ile tanınmıştır."
*
Şekil
El Yazısı
Ortam
Kağıt
Durum
Rafta Ödünç Verilemez
Sınıflama yer bilgisi
PL 53.4/.A83 [t.y.]
