Author
Yahya Hilmi, -1907
Publication Date
h. 1306 [1888-1889]
Type
Book
Language
Arabic
Digital
Yes
Manuscript
Yes
Pages Count
405
Physical Dimensions
22,2 x 13,5 cm; 405 yaprak, sayfada 13 satır
Library
Sabancı University Sakıp Sabancı Museum
Library Asset ID
100-0316
Record ID
unknown_id_1758285932
Date
h. 1306 [1888-1889]
Notes
Calligrapher Yahya Hilmi was trained and licensed by the famous calligraphers of the period in Istanbul, wrote many Quran, En'am, prayer books, hilye and tablets throughout his life, and gained a reputation for his fast writing. Museumhhip Bahaeddin took the surname Tokatlıoğlu and continued his studies during the Republic period and taught at the Academy of Fine Arts (d. 1939). His masterpiece, h. It is an illumination of the Quran, which was copied in large size (49 x 29.5 cm) for Sultan Mehmed Reşad V (salt. 1909-1918) in 1330 [1911-1912] with Hasan Rıza line. He was assigned to repair the bindings of the works in the first museums of the Republic, Topkapı Palace and Evkaf-ı İslamiye. Illustrator and bookbinder Bahaeddin Tokatlıoğlu applies the 16th-century bookbinding design on the outer covers of this Quran volume in SSM and the 19th-century innovations on the inner covers. A Hilye-i Şerif preserved in the SSM was also prepared by Yahya Hilmi (no. 140-0085).
Cilt
Müzehhip Bahaeddin'in tezhiplediği SSM Kuran nüshasının cildi de muhtemelen kendisinin eseridir. Miklepli cildin dış kapakları vişneçürüğü rengi deridir. Dış kapakları içi saz üslubunda bezemeli, gömme salbekli şemseli ve rumi üslubunda bezemeli gömme yaldız köşebentlidir. Enli pervazı zencireklidir. Sertabının üzerindeki derin gömme altın kartuş içine kalıpla "masun ve mahfuz bir kitaptır" ayeti (Vâkıa: 78) yazılmıştır. Bu kartuşun iki tarafındaki alan, altınla boyanmış ve fırçayla çalışılmış saz yaprakları ve hatayilerden oluşan dallarla süslenmiştir. Aynı süsleme kitabın yapraklarının birleşme yerine de halkâri olarak yapılmıştır. Kitabın iç kapakları ve yan kâğıtlarının bir yüzü, halkârî bir buketle süslü koyu yeşil renk deridendir.
Ketebe ve zehebe kaydı
Hattat eserini "[Bu eseri] hayırla ve neşeyle tamamlamayı bize nasip eden Allah'a hamdolsun. Bize bolca verdiklerine şükürler olsun. Salât ve selâm en değerli varlık kıyamet gününün şefaatçisi Muhammed'e, ailesine ve idrak sahibi ashabına olsun. [Bu eser] değersiz kul Yahya Hilmi tarafından izzet, saadet ve şeref sahibinin [Hz. Muhammed] hicretinin 1306 senesinde istinsah edilmiştir. Allah günahlarını örtsün. Allahım, bu kitabı yazanın, okuyanların ve bu kitaba göz atanların günahlarını da affet"; sözleriyle bitirir. Kitabın sonundaki unvan tezhibinin ortasına müzehhibin ismi beyaz üstübeç mürekkebiyle ve rıka hatla "zehhebehu Bahaeddin gufiralehu" (Bahaeddin tezhipledi, günahları affola) şeklinde yazılmıştır.
Malzemeler
Âharlı kâğıt, siyah ve üstübeç mürekkebi, renkli boyalar ve altın
Müzehhip
Tokatlıoğlu, Bahaeddin, 1866-1939
Müzeye Geliş Şekli
Sakıp Sabancı tarafından Şevket Rado'dan satın alınmış ve 1998'de SSM'ye bağışlanmıştır.
Telif Hakkı
© Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi. Tüm hakları saklıdır.
Tezhipler
Kuran nüshasında Fatiha suresi ile Bakara suresinin ilk dört ayeti serlevha tezhiple bezenmiştir. Bu sure satırlarını çevreleyen yatay ve dar dikdörtgen bölmelerin tezhiplerinde yeşil renk hâkimdir. Zeminde koyu ve açık tonda sarı altının ağırlıklı olduğu, kenarları yuvarlak dilimli ve mor renkle konturlanmış enli pervazda mavi ve siyah zeminli küçük kartuşlar ve sık dallar üzerinde sıralanmış minicik çiçekler vardır. Enli pervazın içinde kırmızıyla konturlanmış ve münavebeli dizilmiş palmeti hatırlatan biçimler seçilir. Zerefşanlı sayfa kenarında uzanan tığlar kırmızı dal ve yapraklar ve mavi hatayilerin değişimli sıralanmasıyla oluşur. Kitapta duraklar, sure başları, hizb, cüz, secde gülleri zengin tezhiplidir. Tüm tezhiplerde altının parlaklığı göz alır. Dar pervazların içine altınla birlikte sürülen çimen yeşili de dikkati çeker. Kitabın hatime satırları unvan tezhibiyle başlar ve biter (y. 404b-405a).
Yazı Cinsi
Nesih
Rıka
