AZÎZİYYE VE ŞERH-İ YÛSUFİYYE (HASAN FEHMÎ)

Name: AZÎZİYYE VE ŞERH-İ YÛSUFİYYE (HASAN FEHMÎ)
Author: Hasan Fehmî (d. 1210/1795-96 - ö. 1298/1880-81)

İsim	AZÎZİYYE VE ŞERH-İ YÛSUFİYYE (HASAN FEHMÎ)
Yazar	Hasan Fehmî (d. 1210/1795-96 - ö. 1298/1880-81)
Basım Tarihi:	08/04/2022
Konu	Yenileşme Dönemi Türk Edebiyatı - manzum mantık ve şerhi
Tür	Diğer
Dil	Arapça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	aziziyye-ve-serh-i-yusufiyye-hasan-fehmi
Tarih	1285/1868
Notlar	Hasan Fehmî tarafından yazılan, mantık konulu Arapça manzum eser ve bu eserin şerhi. Sultan Abdülaziz (salt. 1861-1876)’e takdim edilen bu manzumenin ismi matbu nüshada belirtilmediği gibi kütüphane kataloglarında da farklı isimlerle kaydedilmiştir. Müellif,el-Kasîdetü’l-‘Azîziyyeisimli eserine bir şerh yazmış ve bu şerhe Sultan Abdülaziz’in oğlu Yûsuf’a nisbetleYûsufiyyeadını vermiştir.el-Kasîdetü’l-‘Azîziyye, 147 beyitten oluşmaktadır ve mantığın kıyas bahsi ile ilgili bir manzumedir.Şerh-i Yûsufiyyeise Hasan Fehmi’ninel-Kasîdetü’l-‘Azîziyye’ye kendisinin yazdığı şerhtir. Eserde besmeleden önceki sayfada yer alan dua bölümünde “Kaside-i Aziziyye diye isimlendirdiğim ve Yûsufiyye ismi ile incelikle şerh ettiğim bu kaside” şeklinde tercüme edilebilecek Arapça bir cümle ile eserin mahiyeti izah edilmiştir. Devamında içinde 10 beyitlik manzume de bulunan bir mukaddimeden sonra, ‘Aziziyeisimli manzume beyit beyit mensur şekilde şerh edilmiştir. Eserin kıyas bahsi ise Yemlihazâde Kâmil Efendi (ö. 1294/1877) tarafından şerh edilmiştir (İpşirli ve Çelebi 1997: 321).Eser üzerinde müstakil bir çalışma yapılmamıştır ancak Süleymaniye Kütüphanesi, Bağdatlı Vehbi Koleksiyonu, Nu. 2178’de kayıtlıManzûme fî Mesâili’l-Kıyâsisimli eserin deel-Kasîdetü’l-Azîziyyeolduğu anlaşılmış ve bu eser bir tez çalışmasında tanıtılmıştır (Aksu 2019: 43-46). Tespit edilebilen matbu nüshalarının tamamı İstanbul kütüphanelerinde olup yer bilgileri şu şekildedir: Süleymaniye Kütüphanesi, H. Hayri Abdullah Efendi Nu.107; İzmirli İ. Hakkı No: 1741 Tahir Ağa Tekke Nu. 000134; Millet Kütüphanesi Ali Emiri Arabi, Nu. 003228.Yazarın biyografisi için bk. “Hasan Fehmî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum-Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Aksu, Enes (2019).Manzum Mantık Geleneği ve Mahmud Nedim'in Süllem Şerhi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi. Akyüz, Zafer ve Ahmet Şen (2021). “Osmanlı Ulemasından Şeyhülislam Hasan Fehmi Efendi ve Arap Diline Dair Eserleri”.Osmanlı’da Ulûm-ı Arabiyye. İstanbul: İsar Yayınları. Altunsu, Abdülkadir (1972).Osmanlı Şeyhülislamları. Ankara: Ayyıldız Matbaası. Hasan Fehmi Akşehirli (1292/1875).Kasîde-i Azîziyye ve Şerh-i Yûsufiyye. İstanbul: Bosnalı Hacı Muharrem Matbaası. İpşirli, Mehmet ve İlyas Çelebi (1997). “Hasan Fehmi Efendi”.İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları.
Atıf Bilgileri	KILIÇ, MUSTAFA. "AZÎZİYYE VE ŞERH-İ YÛSUFİYYE (HASAN FEHMÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/aziziyye-ve-serh-i-yusufiyye-hasan-fehmi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

AZÎZİYYE VE ŞERH-İ YÛSUFİYYE (HASAN FEHMÎ)

Yazar Hasan Fehmî (d. 1210/1795-96 - ö. 1298/1880-81)

Basım Tarihi 08/04/2022

Konu Yenileşme Dönemi Türk Edebiyatı - manzum mantık ve şerhi

Tür Diğer

Dil Arapça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası aziziyye-ve-serh-i-yusufiyye-hasan-fehmi

Tarih 1285/1868

Notlar Hasan Fehmî tarafından yazılan, mantık konulu Arapça manzum eser ve bu eserin şerhi. Sultan Abdülaziz (salt. 1861-1876)’e takdim edilen bu manzumenin ismi matbu nüshada belirtilmediği gibi kütüphane kataloglarında da farklı isimlerle kaydedilmiştir. Müellif,el-Kasîdetü’l-‘Azîziyyeisimli eserine bir şerh yazmış ve bu şerhe Sultan Abdülaziz’in oğlu Yûsuf’a nisbetleYûsufiyyeadını vermiştir.el-Kasîdetü’l-‘Azîziyye, 147 beyitten oluşmaktadır ve mantığın kıyas bahsi ile ilgili bir manzumedir.Şerh-i Yûsufiyyeise Hasan Fehmi’ninel-Kasîdetü’l-‘Azîziyye’ye kendisinin yazdığı şerhtir. Eserde besmeleden önceki sayfada yer alan dua bölümünde “Kaside-i Aziziyye diye isimlendirdiğim ve Yûsufiyye ismi ile incelikle şerh ettiğim bu kaside” şeklinde tercüme edilebilecek Arapça bir cümle ile eserin mahiyeti izah edilmiştir. Devamında içinde 10 beyitlik manzume de bulunan bir mukaddimeden sonra, ‘Aziziyeisimli manzume beyit beyit mensur şekilde şerh edilmiştir. Eserin kıyas bahsi ise Yemlihazâde Kâmil Efendi (ö. 1294/1877) tarafından şerh edilmiştir (İpşirli ve Çelebi 1997: 321).Eser üzerinde müstakil bir çalışma yapılmamıştır ancak Süleymaniye Kütüphanesi, Bağdatlı Vehbi Koleksiyonu, Nu. 2178’de kayıtlıManzûme fî Mesâili’l-Kıyâsisimli eserin deel-Kasîdetü’l-Azîziyyeolduğu anlaşılmış ve bu eser bir tez çalışmasında tanıtılmıştır (Aksu 2019: 43-46). Tespit edilebilen matbu nüshalarının tamamı İstanbul kütüphanelerinde olup yer bilgileri şu şekildedir: Süleymaniye Kütüphanesi, H. Hayri Abdullah Efendi Nu.107; İzmirli İ. Hakkı No: 1741 Tahir Ağa Tekke Nu. 000134; Millet Kütüphanesi Ali Emiri Arabi, Nu. 003228.Yazarın biyografisi için bk. “Hasan Fehmî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum-Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Aksu, Enes (2019).Manzum Mantık Geleneği ve Mahmud Nedim'in Süllem Şerhi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi. Akyüz, Zafer ve Ahmet Şen (2021). “Osmanlı Ulemasından Şeyhülislam Hasan Fehmi Efendi ve Arap Diline Dair Eserleri”.Osmanlı’da Ulûm-ı Arabiyye. İstanbul: İsar Yayınları. Altunsu, Abdülkadir (1972).Osmanlı Şeyhülislamları. Ankara: Ayyıldız Matbaası. Hasan Fehmi Akşehirli (1292/1875).Kasîde-i Azîziyye ve Şerh-i Yûsufiyye. İstanbul: Bosnalı Hacı Muharrem Matbaası. İpşirli, Mehmet ve İlyas Çelebi (1997). “Hasan Fehmi Efendi”.İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları.

Atıf Bilgileri KILIÇ, MUSTAFA. "AZÎZİYYE VE ŞERH-İ YÛSUFİYYE (HASAN FEHMÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/aziziyye-ve-serh-i-yusufiyye-hasan-fehmi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].