Yazar
Mağribî (Irakî), İbrahim bin Şehriyar (d. ?/1209/1213? - ö. ?/1289/90?)
Basım Tarihi
19/12/2021
Konu
Tekke Edebiyatı - tasavvufî terimler
Tür
Diğer
Dil
Farsça
Dijital
Hayır
Yazma
Hayır
Kütüphane
Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası
istilahat-i-sufiyye
Notlar
İbrahim bin Şehriyar Irâkî’nin tasavvufi terimlerden oluşan eseri. Mutasavvıflar arasında çok sık kullanılan aşkla ilgili 301 terimin yer aldığı eser üç bölümden oluşmaktadır: İlk bölümde mâşukun isimleri, ikinci bölümde âşık ve mâşuk arasında kullanılan isimler, üçüncü bölümde âşık ve mâşukun hâlleri ile ilgili terimler yer almıştır. Eserde ârzû, âstân, âşnâyî, ‘ışk, bâm, bîgânegî, cânân, cânî, cefâ, celâl, cemâl, ceng, cevr, çeşm, çeşm-i âhuvâne, çeşm-i humâr, çeşm-i mest, dîde, dûstî, destgâh, dil-ber, dil-dâr, diyeh, durr, ebrû, emîrî, ferk, ferîb, gîsû, gâret, gam-hârî, gam-gusâr, hâne, heşm, iştiyâk, kâmet, kîn, kûy, kad-i râst,kemân-ebrû, likâ, lutf, mûy, matlûb, mahalle, mahbûb, mekr, melâhat, mestûrî, meyl, mihribân, muje, muhib, nâz, nikâb, pîç-i zulf, pîr, pîşânî, perde, hicâb, husn, ser, ser-keşî, sırr, sultânî, sulh, şîve, şehr, şekl, şemâyîl, şengî, şevk, tâb-i zulf, tâk-ebrû, tâlib, târâc, tâhten, târâc, tîr-i muje, teberrî, tekebbur, teşnegî, tevârî, tundî, tuvânâyî, tuvângerî, türk-tâz, ustuvâr, vefâ, yâr, zuhur, zulf, ‘akl, âb-i revân, âmeden, bâde, bârân, bâzû, bîrûn, bûy, bedel kerden, behâr, benefşe, ber hâsten, ber-i çûn sîm, beyâbân, bi’set, bostân, bunâ-gûş, but, câm, cûybâr, cur’a, çâh-i zenah, çehre, çehre-i gûl-gûn, çelîpâ, çeşm-i nergis, çeşm-i şehlâ, çeşm-i terek, dûş, dehân, dehân-i kûçek, der bâhten, derûn, dest, dest zeden, deyr, durr-i suhen, ebr, enguşt, evbâşî, fehm, furûhten, girev kerden gul, gulzâr, gabûkî, gamze, hâl-i siyâh… gibi terimler yer almıştır.Istılâhât-ı Sûfiyyeüzerine Ceylan Mollamehmetoğlu tarafından 2014 yılında yüksek lisans tezi hazırlanmıştır.Şairin biyografisi için bk. “Mağribî (Irakî), İbrahim Bin Şehriyar”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Doç. Dr. Çetin Kaska
Alfabesi
Arap
Yapısı
Mensur
Niteliği
Telif
Kaynakça
Alkan, Ercan (hzl.) (2011).Lemaʿât Aşka ve Âşıklara Dair/ Tercüme ve Şerh Ahmed Avni Konuk. İstanbul: İlk Harf Yay.
Bilgin, Orhan (1995) “Fahreddîn-i Irâkî”.TDV İslam Ansiklopedisi. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 84-86.
Çetinkaya, Gökhan (çev.) (2016).Fahruddîn-i Irâkî/ Âşıklar Kitabı/ Uşşaknâme. İstanbul: Büyüyenay Yay.
Mollamehmetoğlu, Ceylan (2014).Fahruddîn-i Irâkî'nin Tasavvufî Istılahları ve Dîvân-I Kebîr'den Şahit Beyitler. Yüksek Lisans Tezi. Kırıkkale: Kırıkkale Üniversitesi.
NesrinMuhteşem(nşr.) (1372).Mecmûâ-i Âsâr-i Fahreddîn-i Irâkî. Tahran: İntişârât-i Zevvâr.
ZebîhullâhSafâ(1373).Târîh-i Edebiyyât der Îrân. Tahran: İntişârât-i Firdevs.
Zehrâ Hânlerî (1348). Ferheng-i Edebiyyât-ı Fârsî. Tahran.
Atıf Bilgileri
Kaska, Çetin. "ISTILÂHÂT-I SUFİYYE (MAĞRİBÎ, IRAKÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/istilahat-i-sufiyye. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].