Yazar
Abdülazîz, Abdülkâdir-zâde, Hâce Abdülazîz, Usta Abdülazîz (d. 830/1426'dan önce - ö. 902/1496-97)
Basım Tarihi
02/08/2021
Konu
Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - müzik nazariyatı
Tür
Diğer
Dil
Farsça
Dijital
Hayır
Yazma
Hayır
Kütüphane
Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası
nekavetu-l-edvar-hace-abdulaziz
Tarih
854/1451
Notlar
Abdülazîz Merâgî-zâde’nin müzik nazariyatı konusundaki eseri. Yazar,Nekâvetü’l-Edvâr'ı 854/1451 yılı civarında II. Mehmed’i tebrik için Farsça olarak Sistemciler Müzik Ekolü anlayışı doğrultusunda yazmıştır.Eser bir mukaddime, on iki fasıl ve bir hâtimeden oluşur.Hâce Abdülazîz,musiki ve ilminin ne olduğunu açıklayan girişten sonra edvâr, tabaka, müzikal geçişler, uyumluluk, makamlar, ikalar ve çalgıların sınıflandırılmasından bahsetmiştir. Fikirlerinde babası Abdülkâdir’in görüşlerini takip etmiş, 12 makam, 6 âvâze, 24 şubenin tanımlarını yapmış, kendi icat ettiği makamları bile bu sayılara eklememiştir. Kitapta, icat ettiği safaşube makamında II. Murâd, şahişube makamında II. Mehmed için kendisine ait şiirlerden yaptığı bestelerinden söz etmiştir. Ayrıca Vetedüssadr (göğüs direği), Darbülmecnûn (çılgın vuruş) adlarını verdiği iki usulle Tervîh adını verdiği yatık teltınlak kanungillerden bir çalgı icat ettiğini söylemiştir. Eser, aynı zamanda Anadolu’da Yûsuf Kırşehrî’den itibaren yükselen ve adına Yeni Sistemciler Müzik Ekolü denen anlayıştan, ekolün icat ettiği yeni makam terkiplerinden, yazılan kitaplardan ve yazarlarından hiç bahsetmeyerek, yeni görüşlere karşı bir çeşit gizli reddiye anlamını taşımaktadır.Nekâvetü’l-Edvâr’ın iki yazması üzerinden Koç (2010) tercüme yöntemiyle doktora tezi yapmış, İranlı iki araştırmacı Khazrai ve Azadehfar (2018) eserdeki makam dizilerini inceleyen bir makale yayımlamışlardır.Yazarın biyografisi için bk. "Abdülazîz, Abdülkâdir-zâde, Hâce Abdülazîz, Usta Abdülazîz".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Doç. Dr. Recep Uslu
Alfabesi
Arap
Yapısı
Mensur
Niteliği
Telif
Kaynakça
Khazrai, Babek ve M. Azadehfar (2018). "Abdulazîz b. Abdulkâdir Merâgî ve İbda'ât-ı Û der Mûsikî".Âyîne-i Mîrâs,(62): 173-184.
Koç, Ferdi (2010).Abdülaziz b. Abdülkâdir Merâgî ve “Nekâvetü’l-Edvâr” İsimli Eserinin XV. Yüzyıl Mûsikî Nazariyatındaki Yeri. Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.
Uslu, Recep (2006). "Nekâvetu'l-edvâr".İslâm Ansiklopedisi. C. 32. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 548-549.
Atıf Bilgileri
Uslu, Recep. "NEKÂVETÜ’L-EDVÂR (HÂCE ABDÜLAZÎZ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/nekavetu-l-edvar-hace-abdulaziz. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].