Yazar
Eşrefzâde Alî Çelebi b. Hüsrev el-İznikî es-Saruhanî / Müellif-i Cedîd
Basım Tarihi
02/11/2022
Konu
Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - kimya
Tür
Diğer
Dil
Arapça
Dijital
Hayır
Yazma
Hayır
Kütüphane
Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası
dekayiku-l-mizan-fi-mekadiri-l-evzan-esrefzade-ali-celebi-tees-1350
Tarih
?/?
Notlar
Bursalı Mehmed Tahir'inOsmanlı Müellifleriadlı eseri kaynak gösterilerek (Kurnaz-Tatcı 2000: II/52) birkaç çalışmada 16. yüzyıl âlim şairlerinden Le'âlî mahlaslı Ahmed b. Mustafa'ya isnat edilen eser (Örneğin bk. Kılınçarslan 2007: 14, Ördek 2014, Abak 2018: 16, Bilim 2019: 15). Ancak yaptığımız incelemeler neticesinde Le'âlî'ninDekâyiku'l-Mîzân fî Mekâdiri'l-Evzânisminde bir eserine rastlanmamıştır; bununla birlikte aynı isimde (Dekâyiku'l-Mîzân fî Mekâdiri'l-Evzân) Arapça bir eserin Eşref-zâde Ali Çelebi b. Hüsrev el-İznikî'ye (1018/1609) atfedildiği tespit edilmiştir. Fâzıl Alî Bey ve Müellif-i Cedîd olarak da bilinen bu müellif, kimya sahasında kaleme aldığı yaklaşık 60 risalesi ile bilinen önemli bir Osmanlı âlimi olup Le'âlî gibi o da "Saruhanî" nisbesini taşımaktadır (Hayatı ve eserleri için bk. Bursalı Mehmed Tahir 2000: I/116-117, İhsanoğlu vd. 2006: I/53-80). Kuvvetle muhtemeldir ki Bursalı Mehmed Tahir, nisbelerinin aynı olması dolayısıyla bu iki yazarı bu eser dolayısıyla birbirine karıştırmıştır.Bahsi geçenDekâyiku'l-Mîzân fî Mekâdiri'l-Evzân, Arapça olup Bursalı'nın ifade ettiği gibi (2000: II/52) aruz konusunda olmayıp kimya konusunda kaleme alınmıştır. Kitap sekiz mertebe, sekiz mikdar ve dokuz mertebeden oluşmaktadır.Osmanlı Tabii ve Tatbiki Bilimler Literatürü Tarihibaşlıklı çalışmada eserin Türkçe nüshalarının da bulunduğu ifade edilirken 14 adet nüshası tespit edilmiştir (İhsanoğlu vd. 2006: I/55).
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Prof. Dr. Sadık Yazar
Alfabesi
Arap
Yapısı
Mensur
Niteliği
Telif
Kaynakça
Abak, Bahattin (2018).Seyyid Ahmed b. Mustafa es-Sârûhânî el-Le'âlî ve 'Şerhu'l-Emsile' Adlı Eseri (İnceleme ve Tahkik). Yüksek Lisans Tezi. Erzincan: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi.
Bilim, Ahmet Talha (2019).Leâlî Seyyid Ahmed b. Mustafa es-Sârûhânî ve Kânûnu'l-Avâmil ve Burhânü'l-Mesâil Adlı Risâlesi (İnceleme, değerlendirme ve tahkik).Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2000).Bursalı Mehmed Tahir. Osmanlı Müellifleri.C. 2. Ankara: Bizim Büro Yay.
İhsanoğlu, Ekmeleddin, Ramazan Şeşen ve M. Serdar Bekar (2006).Osmanlı Tabii ve Tatbiki Bilimler Literatürü Tarihi. İstanbul: İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi.
Kılınçaraslan, Hüseyin (2007).Ahmet b. Mustafa es-Saruhânî el-Lâlî'nin Kavânînu's-Sarf Adlı Eserinin Edisyon Kritiği ve Tebyizi. Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.Ördek, Şerife (2014). "Defter-zâde, Seyyid Ahmed Le’âlî/Lâlî Çelebi". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/defterdarzade-seyyid-ahmed-leali [Erişim tarihi: 01.11.2022]
Atıf Bilgileri
Yazar, Sadık. "DEKÂYIKU'L-MÎZAN FÎ MEKÂDİRİ'L-EVZÂN (EŞREFZÂDE ALİ ÇELEBİ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/dekayiku-l-mizan-fi-mekadiri-l-evzan-esrefzade-ali-celebi-tees-1350. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
