PEYMÂNE (FÂ’İK)

Name: PEYMÂNE (FÂ’İK)
Author: Fâ’ik, Sâlih Fâ'ik Bey (d. 1241/1825-26 - ö. 1317/1900)

İsim	PEYMÂNE (FÂ’İK)
Yazar	Fâ’ik, Sâlih Fâ'ik Bey (d. 1241/1825-26 - ö. 1317/1900)
Basım Tarihi:	23/03/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - rubailer
Tür	Diğer
Dil	Belirlenmemiş dil
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	peymane-fa-ik
Tarih	1313/1896
Notlar	Sâlih Fâik Bey’in tanınmış bazı şairlerin Türkçe ve Farsça rubailerinden oluşan eseri.Peymâne’yi iki bölümde değerlendirmek mümkündür. Fâik’in kendi manzumelerinden meydana gelen birinci bölüm “Peymâne” başlıklı 105 beyitten oluşan bir mesnevi ile başlamaktadır. Bu manzume, klasik tertibe uygun olarak tevhid ile başlayıp naʻt ile devam etmiştir. Devamında Fâ’ik Bey, 27 beyitlik bir mesnevi ile devrin padişahı II. Abdülhamidʼe övmüştür. Ardından “Hasb-i Hâl“ başlıklı 31 beyitlik bir mesnevi gelmektedir. Bunu “İstidrâd” başlığı altında dokuz bentten oluşan 1 murabba,“Düşme a gönül şu âh u zâra / Sabreyle olur bu derde çâre”beytiyle başlayan ve 60 beyitten oluşan bir mesnevi gelmektedir. Eserin bu ilk bölümü özgün olup tamamen şairin şiirlerinden oluşmaktadır.Eserin ikinci bölümü “İbtidâ’-i Rubâ’iyyât” başlığı altında verilmiştir. Fâik Beyʼin eserinin büyük bir bölümünü Farsça rubailer ve İranlı şairlerin manzumeleri oluşturmaktadır.Peymâne’nin bu bölümü tanınmış bazı şairlerin rubailerini içeren bir antoloji, bir mecmua görünümündedir.Farsça rubailer ile ilgili kısımda şu şairlerin manzumeleri bulunmaktadır: Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî (ö. 671/1273), Bâyezid-i Bistâmî (ö. 233/848), Abdurrahman Câmî (ö. 897/1492), Abdulkâdir Bîdil (ö. 1132/1720), Kemâleddîn-i İsfahânî (ö. 671/1273), Ömer Hayyâm (ö. 525/1131), Feyzî-i Hindî (ö. 1003/1595), Örfî-i Şirâzî (ö. 1000/1591), Niyâzî (ö. 1931), Nefʻî (ö. 1044/1635), Molla Câmî (ö. 897/1492), Ebû Saîd-i Ebuʼl-Hayr (ö. 440/1049), Senâî (ö. 525/1131), Ferîduddin Attâr (ö. 617/1221), Celâleddin Devvânî (ö. 671/1273), Hâkânî (ö. 585/1190), Ali Şîr Nevâyî (ö. 906/1501), İbn-i Yemîn (ö. 770/1368), Nefʻî (ö. 1044/1635), Enverî (ö. ?/?), Azmizâde Hâletî (ö. 1040/1631), Seyyid Nizâm (ö. 956/1550), Mesûd-i Saʻd-i Selmân (ö. ?/?), Hüseyin-i Tebrîzî (ö. 1323/1906), Aşkî (ö. 981/1574), Fahreddîn Râzî (ö. 606/1210), Firdevsî (ö. 410/1020), Hâfız-ı Şirâzî (ö. 792/1390), Râgıb Paşa (ö. 1176/1763), Şâh İsmail (ö. 930/1524), Mihrî Hâtûn (ö. 911/1506), Lâle Hâtûn (ö. 681/1283), Feyzullâh Sermed (ö. 1202/1788), Nevʻizâde Atâyî (ö. 1044/1635), İmâm Gazâlî (ö. 504/1111), Yavuz Sultan Selim (ö. 926/1520), (Urfalı) Şevket (ö. 1335/1917) ve Lutfullâh (ö. 921/1516).Türkçe rubailer başlığı altında bulunan şairler ise şöyledir: Nâbî (ö. 1123/1712), Fuzûlî (ö. 963/1556), Azmîzâde Hâletî (ö. 1040/1631), Şeyh Gâlib (ö. 1213/1799), Râgıb Paşa (ö. 1176/1763), Ziyâ Paşa (ö. 1297/1880), Sultan IV. Murad (ö. 1050/1640), Dâmâd Mahmûd Celâleddin Paşa (ö. 1320/1903), Muallim Nâcî (ö. 1310/1893), Muallim Feyzî (ö. 1327/1910), Lebîb Efendi (ö. 1283/1867), Nahîfî (ö. 1150/1738) ve Ağazâde Örfî Mahmûd (ö. 1191/1778).1313/1896 yılında yazılan ve 156 varaktan oluşan Peymâne, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi İbnülemin Mahmud Kemal İnal Koleksiyonu Nu. 1504’te bulunmaktadır. Eser, muhtelif çalışmalarda kısaca tanıtılmıştır (Çambel Kalço 2019, 2020).Fâ'ik'in biyografisi için bk. “Fâ’ik, Sâlih Fâ'ik Bey”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Prof. Dr. Beyhan KESİK
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum
Niteliği	Derleme
Kaynakça	Çambel Kalço, Şemnem (2019).Manastırlı Sâlih Fâik ve Dîvânı.Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi. Çambel Kalço (2020). “19. Yüzyıl Şâirlerinden Manastırlı Sâlih Fâik’in Dîvân’ına Dâir Bazı Hususlar ve Hazîne-i Fünûn Dergisi’nde Yayımlanan Şiirleri”.Tasavvur Tekirdağ İlahiyat Dergisi6 (1): 149-170. Sâlih Fâ’ik Bey (1313).Peymâne.İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi İbnülemin Mahmud Kemal İnal Koleksiyonu Nu. 1504.
Atıf Bilgileri	KESİK, Beyhan. "PEYMÂNE (FÂ’İK)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/peymane-fa-ik. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

PEYMÂNE (FÂ’İK)

Yazar Fâ’ik, Sâlih Fâ'ik Bey (d. 1241/1825-26 - ö. 1317/1900)

Basım Tarihi 23/03/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - rubailer

Tür Diğer

Dil Belirlenmemiş dil

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası peymane-fa-ik

Tarih 1313/1896

Notlar Sâlih Fâik Bey’in tanınmış bazı şairlerin Türkçe ve Farsça rubailerinden oluşan eseri.Peymâne’yi iki bölümde değerlendirmek mümkündür. Fâik’in kendi manzumelerinden meydana gelen birinci bölüm “Peymâne” başlıklı 105 beyitten oluşan bir mesnevi ile başlamaktadır. Bu manzume, klasik tertibe uygun olarak tevhid ile başlayıp naʻt ile devam etmiştir. Devamında Fâ’ik Bey, 27 beyitlik bir mesnevi ile devrin padişahı II. Abdülhamidʼe övmüştür. Ardından “Hasb-i Hâl“ başlıklı 31 beyitlik bir mesnevi gelmektedir. Bunu “İstidrâd” başlığı altında dokuz bentten oluşan 1 murabba,“Düşme a gönül şu âh u zâra / Sabreyle olur bu derde çâre”beytiyle başlayan ve 60 beyitten oluşan bir mesnevi gelmektedir. Eserin bu ilk bölümü özgün olup tamamen şairin şiirlerinden oluşmaktadır.Eserin ikinci bölümü “İbtidâ’-i Rubâ’iyyât” başlığı altında verilmiştir. Fâik Beyʼin eserinin büyük bir bölümünü Farsça rubailer ve İranlı şairlerin manzumeleri oluşturmaktadır.Peymâne’nin bu bölümü tanınmış bazı şairlerin rubailerini içeren bir antoloji, bir mecmua görünümündedir.Farsça rubailer ile ilgili kısımda şu şairlerin manzumeleri bulunmaktadır: Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî (ö. 671/1273), Bâyezid-i Bistâmî (ö. 233/848), Abdurrahman Câmî (ö. 897/1492), Abdulkâdir Bîdil (ö. 1132/1720), Kemâleddîn-i İsfahânî (ö. 671/1273), Ömer Hayyâm (ö. 525/1131), Feyzî-i Hindî (ö. 1003/1595), Örfî-i Şirâzî (ö. 1000/1591), Niyâzî (ö. 1931), Nefʻî (ö. 1044/1635), Molla Câmî (ö. 897/1492), Ebû Saîd-i Ebuʼl-Hayr (ö. 440/1049), Senâî (ö. 525/1131), Ferîduddin Attâr (ö. 617/1221), Celâleddin Devvânî (ö. 671/1273), Hâkânî (ö. 585/1190), Ali Şîr Nevâyî (ö. 906/1501), İbn-i Yemîn (ö. 770/1368), Nefʻî (ö. 1044/1635), Enverî (ö. ?/?), Azmizâde Hâletî (ö. 1040/1631), Seyyid Nizâm (ö. 956/1550), Mesûd-i Saʻd-i Selmân (ö. ?/?), Hüseyin-i Tebrîzî (ö. 1323/1906), Aşkî (ö. 981/1574), Fahreddîn Râzî (ö. 606/1210), Firdevsî (ö. 410/1020), Hâfız-ı Şirâzî (ö. 792/1390), Râgıb Paşa (ö. 1176/1763), Şâh İsmail (ö. 930/1524), Mihrî Hâtûn (ö. 911/1506), Lâle Hâtûn (ö. 681/1283), Feyzullâh Sermed (ö. 1202/1788), Nevʻizâde Atâyî (ö. 1044/1635), İmâm Gazâlî (ö. 504/1111), Yavuz Sultan Selim (ö. 926/1520), (Urfalı) Şevket (ö. 1335/1917) ve Lutfullâh (ö. 921/1516).Türkçe rubailer başlığı altında bulunan şairler ise şöyledir: Nâbî (ö. 1123/1712), Fuzûlî (ö. 963/1556), Azmîzâde Hâletî (ö. 1040/1631), Şeyh Gâlib (ö. 1213/1799), Râgıb Paşa (ö. 1176/1763), Ziyâ Paşa (ö. 1297/1880), Sultan IV. Murad (ö. 1050/1640), Dâmâd Mahmûd Celâleddin Paşa (ö. 1320/1903), Muallim Nâcî (ö. 1310/1893), Muallim Feyzî (ö. 1327/1910), Lebîb Efendi (ö. 1283/1867), Nahîfî (ö. 1150/1738) ve Ağazâde Örfî Mahmûd (ö. 1191/1778).1313/1896 yılında yazılan ve 156 varaktan oluşan Peymâne, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi İbnülemin Mahmud Kemal İnal Koleksiyonu Nu. 1504’te bulunmaktadır. Eser, muhtelif çalışmalarda kısaca tanıtılmıştır (Çambel Kalço 2019, 2020).Fâ'ik'in biyografisi için bk. “Fâ’ik, Sâlih Fâ'ik Bey”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Prof. Dr. Beyhan KESİK

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum

Niteliği Derleme

Kaynakça Çambel Kalço, Şemnem (2019).Manastırlı Sâlih Fâik ve Dîvânı.Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi. Çambel Kalço (2020). “19. Yüzyıl Şâirlerinden Manastırlı Sâlih Fâik’in Dîvân’ına Dâir Bazı Hususlar ve Hazîne-i Fünûn Dergisi’nde Yayımlanan Şiirleri”.Tasavvur Tekirdağ İlahiyat Dergisi6 (1): 149-170. Sâlih Fâ’ik Bey (1313).Peymâne.İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi İbnülemin Mahmud Kemal İnal Koleksiyonu Nu. 1504.

Atıf Bilgileri KESİK, Beyhan. "PEYMÂNE (FÂ’İK)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/peymane-fa-ik. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].