Mirʾâtü'l-ʿAvâlim = مرآة العوالم

Name: Mirʾâtü'l-ʿAvâlim = مرآة العوالم
Author: Gelibolulu Mustafa ʿÂlî, Mustafâ bin Ahmed (ö. 1541/1599), ( گيلبوليلى مصطفى عالى ، مصطفى بن أحمد )

İsim	Mirʾâtü'l-ʿAvâlim = مرآة العوالم
Yazar	Gelibolulu Mustafa ʿÂlî, Mustafâ bin Ahmed (ö. 1541/1599), ( گيلبوليلى مصطفى عالى ، مصطفى بن أحمد )
Basım Tarihi:	04.10.2024
Konu	ExobiologyEkzobiyolojiCosmogonyYaratılış (Kozmogoni)Cosmology -- Early works to 1800Yaratılış (İslam) -- 1800'den önceki çalışmalar
Tür	Belge
Dil	Osmanlıca
Dijital	Hayır
Yazma	Evet
Fiziksel Boyutlar	16 varak : muhtelif satırlar, mensur ; 150x100 - 127x70 mm.
Kütüphane:	Marmara Üniversitesi
Demirbaş Numarası	YZ1677_02
Kayıt Numarası	2224108
Lokasyon	M.Ü. Nadir Eserler Kütüphanesi \| İlahiyat Fakültesi Kütüphanesi Koleksiyonu \| Yazma Eserler Bölümü
Tarih	995 / 1587
Notlar	Başlangıç İfadeleri: سپاس بسيار اول صانع كردگار وخالق پروردگار جناب شريفنه كه ، اون سكز بيڭ عالمى ... وهزاران هزار مخلوقات وبنى آدمى كه يوقدن وار أيلدي ، زهى خالق عوالم (7a) ------------------------------ Bitiş İfadeleri: ذكر اولنان مكوّناتدن ادراك ايليوب كملر متعيّن واطمينان ايله بو آثارى تصديق قله وصام ِ ... . لأرحمه الله الملك العلاّم (22b) ------------------------------ İstinsah Tarihi: XVII. yy. ------------------------------ Yazım Türü: İstinsah (Müstensih kendi adını unvan yaprağındaki temellük kayıtlarının arasına yazmıştır.) ------------------------------ Hat Özellikleri: Nesih kırmasıdır, tüm metin siyah mürekkeple yazılmıştır. ------------------------------ Kâğıt: Filigranlı, su yollu kâğıt. ------------------------------ Cilt: İçinde mukavva, dış yüzeyinde herhangi bir sanatsal obje bulunmayan; mıklebsiz, şemsesiz, köşebentsiz, zencireksiz, düz koyu kahverengi deri cilt. ------------------------------ Tezhip: - ------------------------------ Vakıf & Mülkiyet Kaydı: Unvan yaprağında Sülüs ve Ta'lik hatlarla alt alta kaydedilmiş olan: "el-ʿAbdi fakîru'll'ahi'l-Melik-i Aʿlâ es-Seyyid Mustafâ el-Kâdî-yı Arnavud-ili-yi'l-maʿmûre" ve "el-fakîr Mustafâ bin ʿAbdü'l-Bâkî" temellük kayıtları vardır (1a). Bunların yukarısında yine ta'lik hatla, daha silik ve küçük olarak 7 şâhid, bir imzâ kaydı yer almakta ise de, bu kayıtların eserle hiçbir ilgisi olmayıp, muhtemelen bir vakfiye ya da hüccet kaydının sonundan aktarıldığı anlaşılmaktadır. ------------------------------ Mühür: Mecmû'anın 30a ve 157b varaklarında: "mine'l-kütübi'lletî vakfühümâ el-fakîr Nakîb-zâde Ahmed Ziyâʾü'd-dîn el-Hüseynî el-müderris bi-Dârü'l-hilâfeti'l-ʿaliyye (İstanbul)" klişeli yuvarlak bir kütüphâne mührü yer alır. ------------------------------ Diğer Nüshaları: Müellif nüshası İÜ Ktp. TY, nr. 3543, vr. 68b-90b'de kayıtlı olup, farklı kütüphanelerde elliye yakın istinsah nüshası bulunmaktadır. ------------------------------ Diğer Açıklamalar: Ünlü Osmanlı bürokrat, âlim ve müverrihi Gelbolulu Mustafa 'Âlî'nin (ö.1541/1599) Hazret-i Âdem’den önce var olan varlıkları ve gerçekleşen olayları ilginç rivâyetler eşliğinde işlediği küçük bir risaledir. Müellif eseri devrin sultânı III. Murad'ın vezîri Mehmed Paşa adına 995/1587'de kaleme aldığını mukaddimesinde şu ifâdelerle açıklar: "İş-bu sene hamse ve tisʿîn ve tis'a-mîʾe târîhinde Sâhib-kırân-ı rûy-ı zemîn, fermân-berrân-ı cebâbireʾ-i selâtîn, Zıllu'llâhi fî'l-arazîn, Halîfetu'llâh fî'l-ʿâlemîn, aʿnî bi-Hazret-i Sultân Murâd Hân ibn Selîm Hân ʿasr-ı bâhirü'n-nasîrinde ki, ferdâʾ-i rûşen-zamîrdür, ...düstûr-ı sütûde-hısâl-i rûşen-zekâ Hazret-i Mehemmed Paşâ ki, ...Hazret-i Âdem'den evvel yaradılan mükevennât ol kitâblarda beyân olınmayup, faraza yeñiden tasnîf olınsa; ol Hazret'üñ tabʿ-ı şerîfleri mâ'il olmak ve her okındukça kendüler bir gûne dâniş bulmak mukarrer bilinmekle bu hakîr ʿÂlî bu bâbda sâʿid-i himmeti teşmiyye eyledüm, bu[nı] mazmûn iki faslla bir risâle tahrîr eyledüm..." (vr. 7b-8a) Devâmındaki 35 varak boştur. İçeriği nedeniyle Kâtib Çelebi'nin eleştirilerine mâruz kalan eser, 1287/1870'te İstanbul'da basılmıştır. Eserin İÜ Ktp. TY, nr. 3543'te kayıtlı bulunan yazma içerisindeki aslî nüshası 2000 yılında Mehmet Arslan tarafından yayımlanmıştır. (Eski Demirbaş no.: Y067)
Sorumlular	müstensih Mahmiyyeʾ-i Kostantîniyye (İstanbul) kâdîsı ʿAbdü'l-Fettâh.
Şekil	El Yazısı
Ortam	Kağıt
Durum	Rafta Ödünç Verilemez
Sınıflama yer bilgisi	QB 54/.G455 995 / 1587

Kaynağa git Marmara Üniversitesi

Aramaya Dön

Marmara Üniversitesi

Kaynağa git

Mirʾâtü'l-ʿAvâlim = مرآة العوالم

Yazar Gelibolulu Mustafa ʿÂlî, Mustafâ bin Ahmed (ö. 1541/1599), ( گيلبوليلى مصطفى عالى ، مصطفى بن أحمد )

Basım Tarihi 04.10.2024

Konu ExobiologyEkzobiyolojiCosmogonyYaratılış (Kozmogoni)Cosmology -- Early works to 1800Yaratılış (İslam) -- 1800'den önceki çalışmalar

Tür Belge

Dil Osmanlıca

Dijital Hayır

Yazma Evet

Fiziksel Boyutlar 16 varak : muhtelif satırlar, mensur ; 150x100 - 127x70 mm.

Kütüphane Marmara Üniversitesi

Demirbaş Numarası YZ1677_02

Kayıt Numarası 2224108

Lokasyon M.Ü. Nadir Eserler Kütüphanesi | İlahiyat Fakültesi Kütüphanesi Koleksiyonu | Yazma Eserler Bölümü

Tarih 995 / 1587

Notlar Başlangıç İfadeleri: سپاس بسيار اول صانع كردگار وخالق پروردگار جناب شريفنه كه ، اون سكز بيڭ عالمى ... وهزاران هزار مخلوقات وبنى آدمى كه يوقدن وار أيلدي ، زهى خالق عوالم (7a) ------------------------------ Bitiş İfadeleri: ذكر اولنان مكوّناتدن ادراك ايليوب كملر متعيّن واطمينان ايله بو آثارى تصديق قله وصام ِ ... . لأرحمه الله الملك العلاّم (22b) ------------------------------ İstinsah Tarihi: XVII. yy. ------------------------------ Yazım Türü: İstinsah (Müstensih kendi adını unvan yaprağındaki temellük kayıtlarının arasına yazmıştır.) ------------------------------ Hat Özellikleri: Nesih kırmasıdır, tüm metin siyah mürekkeple yazılmıştır. ------------------------------ Kâğıt: Filigranlı, su yollu kâğıt. ------------------------------ Cilt: İçinde mukavva, dış yüzeyinde herhangi bir sanatsal obje bulunmayan; mıklebsiz, şemsesiz, köşebentsiz, zencireksiz, düz koyu kahverengi deri cilt. ------------------------------ Tezhip: - ------------------------------ Vakıf & Mülkiyet Kaydı: Unvan yaprağında Sülüs ve Ta'lik hatlarla alt alta kaydedilmiş olan: "el-ʿAbdi fakîru'll'ahi'l-Melik-i Aʿlâ es-Seyyid Mustafâ el-Kâdî-yı Arnavud-ili-yi'l-maʿmûre" ve "el-fakîr Mustafâ bin ʿAbdü'l-Bâkî" temellük kayıtları vardır (1a). Bunların yukarısında yine ta'lik hatla, daha silik ve küçük olarak 7 şâhid, bir imzâ kaydı yer almakta ise de, bu kayıtların eserle hiçbir ilgisi olmayıp, muhtemelen bir vakfiye ya da hüccet kaydının sonundan aktarıldığı anlaşılmaktadır. ------------------------------ Mühür: Mecmû'anın 30a ve 157b varaklarında: "mine'l-kütübi'lletî vakfühümâ el-fakîr Nakîb-zâde Ahmed Ziyâʾü'd-dîn el-Hüseynî el-müderris bi-Dârü'l-hilâfeti'l-ʿaliyye (İstanbul)" klişeli yuvarlak bir kütüphâne mührü yer alır. ------------------------------ Diğer Nüshaları: Müellif nüshası İÜ Ktp. TY, nr. 3543, vr. 68b-90b'de kayıtlı olup, farklı kütüphanelerde elliye yakın istinsah nüshası bulunmaktadır. ------------------------------ Diğer Açıklamalar: Ünlü Osmanlı bürokrat, âlim ve müverrihi Gelbolulu Mustafa 'Âlî'nin (ö.1541/1599) Hazret-i Âdem’den önce var olan varlıkları ve gerçekleşen olayları ilginç rivâyetler eşliğinde işlediği küçük bir risaledir. Müellif eseri devrin sultânı III. Murad'ın vezîri Mehmed Paşa adına 995/1587'de kaleme aldığını mukaddimesinde şu ifâdelerle açıklar: "İş-bu sene hamse ve tisʿîn ve tis'a-mîʾe târîhinde Sâhib-kırân-ı rûy-ı zemîn, fermân-berrân-ı cebâbireʾ-i selâtîn, Zıllu'llâhi fî'l-arazîn, Halîfetu'llâh fî'l-ʿâlemîn, aʿnî bi-Hazret-i Sultân Murâd Hân ibn Selîm Hân ʿasr-ı bâhirü'n-nasîrinde ki, ferdâʾ-i rûşen-zamîrdür, ...düstûr-ı sütûde-hısâl-i rûşen-zekâ Hazret-i Mehemmed Paşâ ki, ...Hazret-i Âdem'den evvel yaradılan mükevennât ol kitâblarda beyân olınmayup, faraza yeñiden tasnîf olınsa; ol Hazret'üñ tabʿ-ı şerîfleri mâ'il olmak ve her okındukça kendüler bir gûne dâniş bulmak mukarrer bilinmekle bu hakîr ʿÂlî bu bâbda sâʿid-i himmeti teşmiyye eyledüm, bu[nı] mazmûn iki faslla bir risâle tahrîr eyledüm..." (vr. 7b-8a) Devâmındaki 35 varak boştur. İçeriği nedeniyle Kâtib Çelebi'nin eleştirilerine mâruz kalan eser, 1287/1870'te İstanbul'da basılmıştır. Eserin İÜ Ktp. TY, nr. 3543'te kayıtlı bulunan yazma içerisindeki aslî nüshası 2000 yılında Mehmet Arslan tarafından yayımlanmıştır. (Eski Demirbaş no.: Y067)

Sorumlular müstensih Mahmiyyeʾ-i Kostantîniyye (İstanbul) kâdîsı ʿAbdü'l-Fettâh.

Şekil El Yazısı

Ortam Kağıt

Durum Rafta Ödünç Verilemez

Sınıflama yer bilgisi QB 54/.G455 995 / 1587