Yazar
İz, Mustafa Kemal
Basım Tarihi
2022-10-12T06:19:57Z
Konu
Tefekkür, Gösteriş, Bakış açısı, Dünya görüşü, Batılılaşma, Osmanlı modernleşmesi
Tür
Belge
Dil
İngilizce
Dijital
Evet
Yazma
Hayır
Kütüphane
Özyeğin Üniversitesi
Kayıt Numarası
4dd83d7f-72c9-4e02-839a-1ca1aea68fda
Lokasyon
Tasarım, Teknoloji ve Toplum Bölümü
Tarih
2022-10-12T06:19:57Z
Örnek Metin
Bu çalışmada, düşünmekür (tefekkür) ve temaşa (gösteri) kavramları arasındaki ayrımdan hareketle, tefekkür ve seyirsel olmak üzere iki farklı görme biçimi önerilerek, 19. yüzyılda gerçekleşen modernleşme sürecinde Osmanlı'nın yaşadığı dünya görüşü dönüşümü, Osmanlı kültüründeki görme biçiminin dönüşümü üzerinden yorumlanmaktadır. Batılılaşma sürecinde Osmanlı kültüründe hakim olan tefekküre dayalı görme biçimi giderek gösteriye dayalı görme biçimine dönüştü. Bu dönüşüm sürecini dini, metafizik, natüralist ve empresyonist olmak üzere dört farklı aşamada incelemek mümkündür. Her aşamanın kendine özgü bir özellik etrafında geliştiği bu dönüşüm sürecinde akla, doğaya ve bireye bakış da değişmiştir. Buna göre dini sahne stilizasyon eğilimi etrafında şekillenirken; metafizik aşamaya iki bakış açısı arasındaki bir tür kararsızlık hakimdir. Natüralist aşamayı pitoresk tutum belirlerken; Empresyonist sahneye empresyonist bakış hakimdir. Osmanlı İmparatorluğu'nda tefekkür ve seyirci bakış açısının en belirgin olduğu sanat formları sırasıyla şiir ve tuval resmi olduğundan, bu dört aşama ve bunlar arasındaki geçişler, ardı ardına gelen şair ve ressamların eserleri üzerinden edebi ve görsel düzlemde incelenmiştir. Bu bağlamda, bu çalışma, iki farklı bakış açısı arasındaki dönüşüm yoluyla, 19. yüzyılda Batılılaşma ve modernleşme süreçlerinin bir sonucu olarak Osmanlı dünya görüşünün değişimine ilişkin farklı bir yorum önermeyi amaçlamaktadır. Batılılaşma sürecinde, Osmanlı bileşenlerinde egemen olan yansıma temelli işleme biçimi işlemleri olarak temaşaya dayalı biçime dönüşmüştür. Bu dönüşüm süreci, dinsel, metafizik, doğalcı ve izlenimci olmak üzere dört farklı aşamada incelenebilir. Her bir aşamanın kendine özgü bir özellikleri genel olarak bu dönüşüm sürecini, ABD, doğaya ve bireye yönelik bakış açısı da değişmiştir. Buna göre dinsel aşamada biçemleme etrafında şekillenirken; Metafizik aşamaya iki görme biçimi arasında yaşanan bir tür kararsızlık hakimidir. Doğal aşama pitoresk davranış tarafından belirlenirken; izlerici aşamaya izlerici bakış egemendir. Osmanlıda bakıma dayalı ve temaşaya dayalı görme biçimlerinin en göründüğü sanat biçimleri –sırasıyla– şiir ve tuval resmileşmiş, bu dört aşamalı ve aşamalar arasında geçiş, farklı kuşaklara ait sanatçılar ve ressamların yapıtları üzerinden kaydedilmiştir. Bu birlikte çalışma, iki farklı biçim arasında dönüşüm üzerinden, Batılılaşma ve modernleşme süreçlerini takip eden Osmanlı'nın dokuzuncu yüzyılda yaşadığı işlerin işleyişine ilişkin farklı bir yorum sağlamayı sürdürüyor.
