Yazar
Yılmaz, Deniz
Basım Tarihi
2024
Konu
Baharatlar, Aşçılık (Baharatlar), Tarih., Tedavi amaçlı kullanımı, Sağlık açısından, Aşçılık, Türkçe, Tarih., Türkiye, Tarih, Osmanlı İmparatorluğu, 1288-1918.
Tür
Belge
Dil
İngilizce
Dijital
Evet
Yazma
Hayır
Kütüphane
Özyeğin Üniversitesi
Kayıt Numarası
a8243042-64e4-455b-bfea-b8e8929ae807
Lokasyon
Tasarım, Teknoloji ve Toplum Bölümü
Tarih
2024
Örnek Metin
Baharatlar, tıbbi faydaları ve lüks mal olarak değerleri nedeniyle Antik ve Orta Çağ Avrupa'sında arzu nesneleri olarak ortaya çıktı. Orta Çağ'da Avrupa'da baharat tüketimi tarihteki en yüksek noktasına ulaşmış ve mevcut tedarik yolları talebi karşılayamaz hale gelmişti. Bu durum yetkilileri yeni tedarik sistemleri aramaya itmiş ve bu arayış Amerika'nın keşfiyle sonuçlanmıştır. Dünya tarihine bu denli büyük etki yapan baharat merakının Osmanlı Devleti'ndeki yansımalarını anlamak için dönemin Osmanlı hekimlerinden Şirvani'nin yazdığı Kitâbü't-Tabîh adlı 15. yüzyıl Osmanlı yemek yazmasındaki tarifler incelenmiştir. O dönemde kullanılan baharatların ayırt edilebilmesi için bu yemek kitabındaki tarifler tek tek inceleniyor. Tariflerde en sık kullanılan malzemeler arasında kurutulmuş kişniş, tarçın, kimyon, karabiber ve sakız bulunmaktadır. Çok az tatlıda kafur ve misk kullanılır. Şirvani'nin yemek kitabında tercüme edilen orijinal tariflerden farklı olarak yazarın eklediği tarifler sınırlı miktarda baharat içermektedir. Şirvani'nin eklediği tariflerde baharat çeşidinin sınırlı olması, 15. yüzyıl Osmanlı mutfağında baharat kullanımının hem Orta Çağ Arap hem de Avrupa mutfaklarından farklılık gösterdiği sonucunu doğurmaktadır. Tipik olarak, Avrupa'nın baharat tüketimi tarihinin en doruk noktasına varır ve var olan tedarik yolları talebini karşılayamaz hale gelir. Bu durum otomasyonu, yeni tedarik sistemlerinin esnekliğini ve bu arayışı Amerika’nın bozulması ile koruyabilir. Dünya tarihindeki bu denli büyük etkileri olan baharat aşkının Osmanlı Devleti’ndeki yansımaları 15. Yüzyıl Osmanlı mutfağı özelindeki tek yemek kitabı olan dönem Osmanlı hekimlerinden Şirvani’nin Kitâbü’t-Tabîh’inde yer alan tarifler tek tek incelenerek tarifelerde kullanılan baharatlar tespit edilmiştir. Tariflerde en çok kuru kişniş, tarçın, kimyon, karabiber, damla sakızı bulunurken çıkarılır. Tatlıların pek azında kafur ve misk kullanımı görülür. Şirvani’nin kitaptaki çeviri tariflerinden farklı olarak yazarın eklediği tarifler çok az bir seçkide baharat içerir. Şirvani’nin kendi eklediği tarifelerde çok az baharat olması günümüzde 15. Yüzyıl Osmanlı mutfağının baharat kullanımında doğrudan Arap ve 15. Yüzyıl Avrupa mutfaklarından farklı olduğu sunulabilir.
