المؤلف
قزاسكر مصطفى عزت، -1876
تاريخ النشر
ح. 1253 [1837]
النوع
كتاب
اللغة
العربية
رقمي
نعم
مخطوط
نعم
عدد الصفحات
308
الأبعاد الفيزيائية
17,5 x 10,7 cm; 308 yaprak, sayfada 15 satır
المكتبة
متحف جامعة سابانجي ساكيب سابانجي
معرف أصل المكتبة
100-0281
رقم السجل
unknown_id_1758370054
التاريخ
ح. 1253 [1837]
ملاحظات
كان الخطاط مصطفى عزت كازاسكر، ولذلك عُرف بهذا اللقب. أصبح الخطاط، الذي كان عازف ناي، وعازف ناي، وملحنًا، ماهرًا بتلقي دروس النطق على يد مصطفى واصف (ت 1853) ودروس التالك من يسارزاد مصطفى عزت (ت 1849)، وعمل أيضًا مدرسًا للخط للأمراء في القصر. وله ألواح ونقوش مكتوبة بالثلث الجلي والجالي تاليك والحليات كبيرة الحجم. لقد اختار طريقًا مختلفًا عن زملائه من خلال كتابة هذه النسخة من القرآن بأسلوب هورد تاليك، وهو ليس تقليدًا، وقد اكتسب الكتاب تميزًا بكونه النسخة الوحيدة المعروفة من القرآن المكتوبة بخط هورد تاليك في العالم العثماني. خط التالك ليس النوع المفضل من الكتابة في كتابة القرآن لأنه لا يحتوي على علامة متحركة؛ إلا أن مصطفى عزت قام بإعداد هذه النسخة النادرة دون الإضرار بالمظهر الأنيق لخط التالك بالحركات التي وضعها بمهارة.
Atıf Notu
https://bit.ly/2SgQfgR
Cilt
Kitabın miklepli özgün deri cildinin dış kapakları lâkedir. Cildin dış kapaklarının orta alanı sarı, kırmızı, yeşil tonunda altınla boyanmış saz yaprakları ve buketlerle süslenmiş, dar pervazlara altın zencirek yapılmıştır. Lacivert deri iç kapaklara ve yan kâğıdın üzerine saz yapraklı köşebentler ve ortaya altınlı uzun bir buket yerleştirilmiştir. Cilt de müzehhibin eseri olmalıdır.
Ketebe ve zehebe kaydı
Hattat ketebesine "Mustafa İzzet tahrîre olunca tevfîk eyledi Mushaf'ı arş-ı berîne ta'lîk" (Mustafa İzzet'in yazması için Allah'tan yardım ulaşınca Mushaf'ı göğün en yüksek katına astı) sözlerini yazmıştır. Sümbülün sapının dibindeki altınlı çerçeve içinde "zehebe Hasan 1256" yazılıdır.
Malzemeler
Âharlı kâğıt üzerine siyah mürekkep, renkli boyalar ve altın
Müzehhip
Hasan
Müzeye Geliş Şekli
Sakıp Sabancı tarafından Şevket Rado'dan satın alınmış ve 1998'de SSM'ye bağışlanmıştır.
Telif Hakkı
© Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi. Tüm hakları saklıdır.
Tezhipler
Kur’an, Fatiha suresini ve Bakara suresinin ilk dört ayetini kuşatan serlevha tezhiple süslüdür. Bu tezhip yazı alanının etrafında sayfa kenarına kadar yayılan, keskin sınırlardan arınmış bir tasarım halindedir. Sayfa kenarına yayılan dallar üzerinde kırılan, kıvrılan, kavis yapan uzun saz yaprakları, iri hatayiler ve hatayi buketleri 16. yüzyılın saz üslubunun yansımaları olarak tasarımın temel öğeleri gibi durur. Oysa iç kısımda bunlara, 19. yüzyılın baskın bezeme elemanı akantus yaprakları ve renk renk buketler katılarak, eskiyle yeninin kaynaştığı bir görüntü yaratılmıştır. Sanatlı Kuran nüshalarında gelenek olduğu gibi, Kuran okuyana kolaylık sağlayan sayfa kenarındaki işaretlerin her biri renk renk çiçekli buketler, bol çiçekli vazolar şeklinde yapılmıştır. Sure başları da akantus yaprakları ve çiçeklerle süslüdür. Kuran nüshasının bezeme tasarımında öne çıkan bir diğer özellik, bazı ayetlerin renk renk saz yapraklarıyla oluşmuş bir çerçeve içine alınmasıdır (y. 6a-7b, 16a, 17b, 26b-27a, 36b-37a, 46b-47a, 56b-57a, 66b-67a, 76b-77a). Kitabın ketebe sayfası, iki satırlık metnin etrafını kuşatan ve saz yaprakları, çiçeklerle dolu vazolarla tasarlanmış levha tezhiptir (y. 307b). Tüm süslemede baskın renk pembedir. Buna mavi ve altın da eklenmiştir. Müzehhibin pembe renge düşkünlüğü, imzasını attığı sayfaya yaptığı pembe renkli sümbül buketinde öne çıkar.
Yazı Cinsi
Hurde talik