المؤلف
Usûlî'-i Vardârî, 'Abdullâh (ö. 945/1538), ( اُصُولِئ وَاردَارِى ، عَبْدُ الله )
تاريخ النشر
06.11.2024
الموضوع
HadithHadisHadith -- Education and teachingHadis -- Eğitim ve öğretimHadith -- TextualHadis -- MetinlerForty HadithKırk HadisForty HadithsKırk Hadisler
النوع
وثيقة
اللغة
العثمانية
رقمي
لا
مخطوط
نعم
الأبعاد الفيزيائية
8 varak : 17 satır, manzum ; 220x165 (varak boyu: 210x148) - 165x100 mm.
المكتبة
جامعة مرمرة
معرف أصل المكتبة
YZ1629_01
رقم السجل
2225341
موقع المكتبة
M.Ü. Nadir Eserler Kütüphanesi | Yazma Eserler Bölümü
التاريخ
XIX. yy.
ملاحظات
Başlangıç İfadeleri:
بسم الله الرحمن الرحیم
قال - عليه السلام - : إنّما الأعمال بالنيّات :
هيچ نيتسز جهان ايچره درست اولمز عمل
... إنّما الأعمال بالنيّات بيوردى رسول
(1b)
------------------------------
Bitiş İfadeleri:
بر پلا گلسه باشه خوشدر قتى صبر ايلمك ...
ليك درد استينه درد اولور قلرسڭ اضطراب
بيرى بودر كم جزع قلدقچه ارتر زحمتڭ
بر بلا و محنت اولدر كم قالورسن بى ثواب
. تمّ الكتاب
(8a)
------------------------------
İstinsah Tarihi: XIX. yy.
------------------------------
Yazım Türü: İstinsah
------------------------------
Hat Özellikleri: Eserin ismi ve Hadîs metinleri kırmızı (surh) mürekkeple yazılmıştır.
------------------------------
Kâğıt: Krem renk âharlı kâğıt.
------------------------------
Cilt: Ön ve arka kapakları yeşil ebrû, sırtı siyah bez kaplı, mıklebsiz kalın mukavvâ cilt.
------------------------------
Tezhip: -
------------------------------
Vakıf & Mülkiyet Kaydı: İlk eseri tâkip eden boş varaklardan birinde: "Kömürci dîvânını düzici Velî oğlı Girçek karyesinden Monlâ İbrâhîm babası Ahmed" ve hemen altına: "Kahveci oğlı Monlâ Mehmed babası Nu'mân." şeklinde yazılmış târihsiz iki temellük kaydı vardır (vr. 9a). Ayrıca nüshanın 75b varağı sonunda Ta'lik hat ile yazılmış olduğu görülen: "İşbu târîh-i Hacc-ı şerîf biñ yüz toksân tokuz senesinde mâh-ı Receb- şerîfüñ yigirmi bişinci güninde (= 25 Receb 1199 / 3 Haziran 1785) İslâmbôl'dan Mısr tarafına râhî olmışızdur. Mekke'-i mükerreme'de sakamuz Hindî-oğlı Şeyh Hâfız Ahmed'dür, Bâb-ı 'Âlî'de sâkin ve velîmüz Şeyh Ahmed Fukarâ'dur; el-Fakîrü'l-hakîr Hüseyin Boyabâdî -'ufiye 'anhu-." notu, nüsha müstensihinin sekiz yıl sonra nüshayı hâlâ elinde bulundurduğunu gösteren bir başka temellük kaydı olarak göze çarpmaktadır. Bir sonraki varağın yine alt köşesine düşürülen: "Târîh-i Karamânlı Yûnus Emre'm dervîşleri es-Seyyid Hüseyin ve Yahyâ tekye ziyâret târîhleridür, fî 21 Ramazân sene 1227 (28 Eylül 1812)." kaydı ise nüshanın XIX. yüzyıl başlarında son olarak Yûnus Emre'-i Karamânî dervişlerinden Seyyid Hüseyin ve Yahyâ'nın eline geçmiş bulunduğunu ortaya koymaktadır (vr.76a).
------------------------------
Mühür: Nüshanın 75b varağı sağ kenar boşluğunda: "Bende'-i Hudâ Halîl: 1139 (m. 1727)." klişeli küçük yuvarlak bir mühür yer alır. Târihi mecmû'adaki pek çok eserin istinsah târihinden yetmiş yıl kadar geriye giden bu mührün, bulunduğu varağa nüshanın son kısımları henüz boşken basıldığı anlaşılır.
------------------------------
Diğer Nüshaları: Yurtiçi ve yurtdışı kütüphânelerinde çok sayıda nüshası vardır.
------------------------------
Diğer Açıklamalar: Usûlî'nin tümü manzum üç meşhur eserinden biridir. Başı eksik olan nüshanın ilk varağına Nesih hatla yırtıcı hayvanlara karşı okunacak Türkçe ve Muharrem ayının onuncu gününde okunacak Arapça bir duâ olmak üzere toplâm iki duâ metni kaydedilmiştir (1a). Risâlenin adı ilk varağın baş tarafında: "Dîvân-ı Usûlî -rahmetu'llâhi 'aleyhi rahmeten vâsi'aten-" olarak gösterilmiştir (vr. 1b). Eser müellifin farklı Hadîs metinlerine “fâ'ilâtün fâ'ilâtün fâ'ilâtün fâ'ilün” 'Arûz vezni ile şerh olarak yazdığı kıt'alarından meydana gelmektedir.
Terceme'nin son varağının ön yüzünün boş kısımlarına 'Adlî Efendi'ye ait üç farklı şiir metni hattedilmiştir. Varağın arka yüzüne ise: "Du'âyı bu eser içün nüsha ide-getüre" başlığı altında, Nesih hatla 13 satırlık Arapça bir duâ metni eklenmiş; bu arada sol üst boşluğa düşülen derkenâra ise şu ilginç bilgi kaydedilmiştir: "Sultân Mahmûd bu eserden bir Şeyh şikâyet idüp, ol Şeyh: 'Hazret-i Resûlu'llâh'dan kalmış bende bir du'â vardur' diyüp bu nüsha'ı virdi; her kim okusa ya kavle getürse safâ bula." (vr. 8b). Bir sonraki varağın ön yüzüne de Ta'lîk hatla Kemâl Paşa-zâde'ye âit 4 beyitlik bir şiir, birkaç müfred Beyt ve ayrıca Fâtih Sultan Mehmed ve İstanbul'un fethi ile ilgili şu kronolojik bilgiler işlenmiştir:
"'Azm-î Ebî'l-Feth Sultân Muhammed Gâzî feth-i kal'a'-i Kostantîniyye fî yevm-i Çehâr-şenbe, Cemâziye'l-âhir 856; târîh: 'Beldetün Tayyibetün.'
Dîger:
Feth-i Kostantîn'e fursat bulmadılar 'evvelûn'
Feth idüp Sultân Muhammed yazdı târîh: 'âhirûn-'." (= 857/1453)
"Binâ'-i Yeñi-hisâr ki, 'Boğâz-kesen' dirler, Rûm-ili cânibidür."
"Muhammed Hân-ı Gâzî feth-i (doğrusu: 'Fâtih-i') İslâmbôl otuz bir yıl serîr-i saltanata kâ'im olup, elli bir yaşında garîk-ı rahmete vâsıl oldı." (vr. 9a)
Bu Şerh-i Hadîs-i Erba'în Tercemesi'nin hattı ve fiziksel özellikleri nüshanın devâmındaki diğer eserlerden farklı olup, yedinci eserden sonra kullanılan ve XIX. yüzyıla ait bir notla başlayan hat ile aynıdır. Bu risâlenin daha önce 8 varaklık küçük müstakil bir risâle iken, nüshanın başına sonradan dikilerek eklendiği anlaşılmaktadır.
(Eski Demirbaş no.: Y019)
Özet
(*) Bu nüshanın içinde kayıtlı tüm tasavvufî eser ve risâleler hakkında Şerife Ağarı tarafından "Tasavvufî Metinleri İhtivâ Eden Bir Mecmua Üzerine" başlıklı bir makale yayımlanmış; burada tüm eserler fiziksel özellikleri ve içerikleriyle birlikte ayrıntılı olarak tanıtılmış ve derkenarlardaki tüm müfred beyitler tam olarak transkripsiyona aktarılmıştır (Hikmet Akademik Edebiyat Dergisi/Journal of Academic Literature, Prof. Dr. Ali Nihad Tarlan Özel Sayısı, IV/Aralık 2018, s. 594-613).
Şekil
El Yazısı
Ortam
Kağıt
Durum
Rafta Ödünç Verilemez
Sınıflama yer bilgisi
BP 135 .H34/E33 XIX. yy.
