Yazar
Abdurrahman Nur
Tür
Kitap
Dil
ara,eng
Dijital
Evet
Yazma
Hayır
Kütüphane
Danimarka Kraliyet Kütüphanesi
Demirbaş Numarası
EISSN: 2717-6967, DOI: 10.26650/iuitd.2024.1392399
Kayıt Numarası
cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_a9799c6182c84ac38e416fbd7cad0949
Lokasyon
DOAJ Açık Erişim Dergiler Dizini
Notlar
Bu makale, geç Osmanlı İmparatorluğu'nda Namık Kemal'in Tanzimat dönemindeki yazılarında ifade edildiği şekliyle ümmet kavramı ile modern anayasal düşünce arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Tanzimat döneminden kısa süre önce ve Tanzimat döneminde meydana gelen anayasal dönüşümlerin bir sonucu olarak geç Osmanlı İmparatorluğu'nda ortaya çıkan ve ilk olgun ifadesini Kemal'in yazılarında bulan, İslami anayasacılık adı verilen yeni bir anayasa tahayyülünü analiz ediyor. Bu tahayyül ümmatik düşünce açısından önemlidir çünkü istişareci bir ümmet, eski kolektif Müslüman birliği fikri ile modern devlet oluşumunun yeni sosyo-politik taleplerini birleştiren yeni bir tür anayasal tahayyül öngörmüştür. Bu yeni vizyon, İslami anayasacılığı, devletçi anayasacılık, klasik anayasacılık ve sultani anayasacılık dahil olmak üzere Tanzimat döneminde var olan diğer anayasal tahayyüllerden ayırmaktadır. Bu makale, onun hukuki ve anayasal düşüncesine dayanarak Kemal'i geç Osmanlı İmparatorluğu'nda liberal anayasacılığın veya (laik) milliyetçiliğin öncüsü olarak konumlandıran iddiaları çürütmektedir. Aynı zamanda onun, modern devlet oluşumunun tarihsel-sosyolojik koşulları ve süreçleri içinde şeriata dayalı bir anayasal düzenin olasılığını eleştirel bir şekilde tartışan ilk kişilerden biri olması nedeniyle, onun modern İslami anayasacılığın öncüsü olarak görülmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Görüntüle
İslam tetkikleri dergisi, 2024-03, Vol.14 (1), p.149-169
