Yazar
Sa'îd, Şehri-zâde Mehmed Efendi (ö.1133/1721-ö.1178/1764-1765)
Basım Tarihi
27/12/2021
Konu
Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - Kurretü’l-Ebsâr/Târîh-i Nev-peydâ adlı eserin dizin, fihrist ve özeti
Tür
Kitap
Dil
Arapça
Dijital
Hayır
Yazma
Hayır
Kütüphane
Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası
metnu-t-tevarih
Tarih
1759
Notlar
Şehrî-zâde Mehmed Saʿîd’in (d.1133/1721-ö.1178/1764-1765)Kurretü’l-Ebsâr/Târîh-i Nev-peydâadlı eserinin bir tür dizini, fihristi ve özeti niteliğindeki Arapça eseri. Müellif,Metnü’t-Tevârîhismini eserdeki bilgiler ile örtüşmesi için verdiğini belirtmektedir. 70 varaktan oluşanMetnü’t-Tevârîh’e besmele ile başlayan Şehrî-zâde Mehmed Sa'îd, Allah’a hamd ü sena ve Hz. peygambere salât ü selâmın akabinde, eserini yazmak için çeşitli disiplinlerden kaynakları incelediğini ifade etmekte, yineKurretü’l-Ebsâr’da da kullandığıTârîh-i Taberî,Künhü’l-Ahbâr,Fezleke,Tâcü’t-Tevârîh,Târîh-i İbnü’l-ʿAsâkirveİbnü’n-Neccâr,Atlas Minor,Cihânnümâ,el-Kalâyidü’l-ʿIkyân,Tevârîh-i MağribveHaleb ve’ş-Şâmve’l-Yemenve Mısır ve Bağdadve Kudüs ve’l-Haremeyn ve Îrân ve Tûran ve Çin, Tevârîh-i Emeviyye ve Abbâsiyye ve Selcûkıyye ve Cengîziyye ve Tîmûriyyegibi seçilmiş bibliyografya niteliğinde bazı eserlerin isimlerini zikretmektedir.Metnü’t-Tevârîhmukaddime, makasıd, hâtime, tetimme ve tezyîl bölümlerinden oluşmaktadır. Mukaddime kısmında kısaca peygamberlerden; makasıd bölümünde ele alınan devletlerin zuhuru, yükselişi ve çöküşü, sultanlara ve saltanat sürelerine ilişkin malumat; hâtime kısmında dünyanın Osmanlı Devleti ile son bulacağı hususunun tefe’ülü; eserin tetimmesindeKurretü’l-Ebsâr’daki ülkelerin sıralanışı; tezyîl bölümünde iseKurretü’l-Ebsâr’ın kısımlarından bahsedilmektedir. Ayrıca müellifMetnü’t-Tevârîh’te “tekmiluhu” başlığı altında otobiyografisini vermekte ve eserlerinden de söz etmektedir (Sevinç 2020: 36-39). Günümüzde hâlâ kayıp olarak bilinmekle birlikte eserin nüshasının St. Petersbourg Şarkiyat Enstitüsü Ms. or. B1038 nr.’da kayıtlı olduğu tespit edilmiştir. Eserin bir başka nüshasının olup olmadığı bilinmemektedir.Metnü’t-Tevârîh'in toplam 70 varaktan müteşekkil olan tek nüshası Nurten Sevinç tarafından yayına hazırlanmaktadır.Müellifin biyografisi için bk. "Sa'îd, Şehrî-zâde Mehmed Efendi".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Dr. Nurten SEVİNÇ
Alfabesi
Arap
Yapısı
Mensur
Niteliği
Telif
Kaynakça
Sevinç, Nurten (2020).Şehrîzâde Mehmed Said ve Kurretü’l-Ebsâr(Târîh-i Nevpeydâ)Adlı Eseri:Tahlil ve Metin. Doktora Tezi. İstanbul: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi.
Şehrî-zâde Mehmed Sa'îd (yz).Metnü’t-Tevârîh. Saint Petersbourg Şarkiyat Enstitüsü. Nu. Ms. or. B1038.
Atıf Bilgileri
SEVİNÇ, Nurten. "METNÜ'T-TEVÂRÎH".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/metnu-t-tevarih. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].