DİVANÇE (HÂŞİMÎ EMÎR OSMAN EFENDİ)

Name: DİVANÇE (HÂŞİMÎ EMÎR OSMAN EFENDİ)
Author: Hâşimî Emîr Osman Efendi (d. 962/1543 - ö. 1013/1594)

İsim	DİVANÇE (HÂŞİMÎ EMÎR OSMAN EFENDİ)
Yazar	Hâşimî Emîr Osman Efendi (d. 962/1543 - ö. 1013/1594)
Basım Tarihi:	02/11/2021
Konu	Tekke Edebiyatı - şiirler
Tür	Kitap
Dil	Belirlenmemiş dil
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	divance-hasimi-emir-osman-efendi
Tarih	730/1329
Notlar	Hâşimî mahlasını kullanan ve Bayramî-Melamî bir şair olan Emîr Osman Efendi tarafından yazılan tasavvufî nitelikte mecmua. Bu eserin mürettibi ise Sicilli Osmânî’nin yazarı ve Hâşimî’nin torunuŞeyh Mehmed Süreyya’dır (d. 1261/1845 - ö. 1327/1909)ve eser H.730/M.1329 yılında kendisi tarafından yayımlanmıştır. Hâşimî’nin bu eseri; dinî-tasavvufî fikirlerinin yer aldığı, tarikat esaslarını anlattığı, mürettep olmayan bir divançedir.Divançe’de; gazel, koşma gibi nazım şekillerinin yanında, tasavvufi bir eser olduğu için ilâhi, nutuk, tevhid, nat, münacat, devriye, methiye, şathiye, silsilename gibi türlerden 60 şiir bulunmaktadır (Ünlütürk 2004: 32).Eserdehem aruz hem de hece ölçüsü kullanılmıştır.Mutasavvıf bir şair olan Hâşimî de diğer bütün mutasavvıf şairler gibi mensup oldukları tarikatın esaslarını anlatmayı amaç edinmiştir. Bağlı bulunduğu Bayrâmî-Melâmî anlayışından hareketle eserinde ilahi aşkı konu edinen şiirleri sade ve samimidir. Dünyanın geçiciliği, dünya ile ilgili olan her şeyden vazgeçme isteği yani mâsivâyı terk etme arzusu şiirlerinde görülmektedir. Hâşimî’nin şiirlerinde ortaya çıkan en önemli öge, sâlikin bütün tasavvufî mertebeleri aşıp, maʽşûkuna kavuşması için mutlaka bir mürşide bağlanması gerektiğidir. Hâşimî’nin üzerinde fazlaca durduğu diğer kavramlar ise; gays, evliyâ, eren, vâsıl, pîr, sultân olarak bahsettiği Kutub ve Kutub’ul-Aktâb’dır. Şiirlerinde hiçbir zaman şerîʽat ve ehli sünnet fikirlerinin dışına çıkan düşünceler yoktur. Şiirlerinde vahdet-i vücud anlayışını benimsemiştir. Bu anlayışa bağlı olarak şiirlerinde kesret-vahdet, fena-beka kavramları üzerinde durmaktadır (Ünlütürk 2004: 255).Haşimî’nin bu eseri üzerine 2004 yılında Nesrin Ünlütürk tarafından yüksek lisans tezi yapılmıştır. Ayrıca Birgül İşgüzar tarafından daHaşimî Divanıadında lisans tezi yapılmıştır (Ünlütürk 2004: 2).Hâşimî Emîr Osman Efendi’nin biyografisi için bk. "Haşimî, Osman",
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Öğr. Gör. Zehra Bayır
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum-Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Ünlütürk, Nesrin (2004).Hâşimî Emîr Osman Divançesi (Metin-Muhtevâ-Tahlil). Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
Atıf Bilgileri	Bayır, Zehra. "DİVANÇE (HÂŞİMÎ EMÎR OSMAN EFENDİ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/divance-hasimi-emir-osman-efendi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

DİVANÇE (HÂŞİMÎ EMÎR OSMAN EFENDİ)

Yazar Hâşimî Emîr Osman Efendi (d. 962/1543 - ö. 1013/1594)

Basım Tarihi 02/11/2021

Konu Tekke Edebiyatı - şiirler

Tür Kitap

Dil Belirlenmemiş dil

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası divance-hasimi-emir-osman-efendi

Tarih 730/1329

Notlar Hâşimî mahlasını kullanan ve Bayramî-Melamî bir şair olan Emîr Osman Efendi tarafından yazılan tasavvufî nitelikte mecmua. Bu eserin mürettibi ise Sicilli Osmânî’nin yazarı ve Hâşimî’nin torunuŞeyh Mehmed Süreyya’dır (d. 1261/1845 - ö. 1327/1909)ve eser H.730/M.1329 yılında kendisi tarafından yayımlanmıştır. Hâşimî’nin bu eseri; dinî-tasavvufî fikirlerinin yer aldığı, tarikat esaslarını anlattığı, mürettep olmayan bir divançedir.Divançe’de; gazel, koşma gibi nazım şekillerinin yanında, tasavvufi bir eser olduğu için ilâhi, nutuk, tevhid, nat, münacat, devriye, methiye, şathiye, silsilename gibi türlerden 60 şiir bulunmaktadır (Ünlütürk 2004: 32).Eserdehem aruz hem de hece ölçüsü kullanılmıştır.Mutasavvıf bir şair olan Hâşimî de diğer bütün mutasavvıf şairler gibi mensup oldukları tarikatın esaslarını anlatmayı amaç edinmiştir. Bağlı bulunduğu Bayrâmî-Melâmî anlayışından hareketle eserinde ilahi aşkı konu edinen şiirleri sade ve samimidir. Dünyanın geçiciliği, dünya ile ilgili olan her şeyden vazgeçme isteği yani mâsivâyı terk etme arzusu şiirlerinde görülmektedir. Hâşimî’nin şiirlerinde ortaya çıkan en önemli öge, sâlikin bütün tasavvufî mertebeleri aşıp, maʽşûkuna kavuşması için mutlaka bir mürşide bağlanması gerektiğidir. Hâşimî’nin üzerinde fazlaca durduğu diğer kavramlar ise; gays, evliyâ, eren, vâsıl, pîr, sultân olarak bahsettiği Kutub ve Kutub’ul-Aktâb’dır. Şiirlerinde hiçbir zaman şerîʽat ve ehli sünnet fikirlerinin dışına çıkan düşünceler yoktur. Şiirlerinde vahdet-i vücud anlayışını benimsemiştir. Bu anlayışa bağlı olarak şiirlerinde kesret-vahdet, fena-beka kavramları üzerinde durmaktadır (Ünlütürk 2004: 255).Haşimî’nin bu eseri üzerine 2004 yılında Nesrin Ünlütürk tarafından yüksek lisans tezi yapılmıştır. Ayrıca Birgül İşgüzar tarafından daHaşimî Divanıadında lisans tezi yapılmıştır (Ünlütürk 2004: 2).Hâşimî Emîr Osman Efendi’nin biyografisi için bk. "Haşimî, Osman",

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Öğr. Gör. Zehra Bayır

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum-Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Ünlütürk, Nesrin (2004).Hâşimî Emîr Osman Divançesi (Metin-Muhtevâ-Tahlil). Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.

Atıf Bilgileri Bayır, Zehra. "DİVANÇE (HÂŞİMÎ EMÎR OSMAN EFENDİ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/divance-hasimi-emir-osman-efendi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].