Yazar
Sâdıkî-i Kitâbdâr (d. 940/1532 - ö. 1022/1613-1614)
Basım Tarihi
05/10/2022
Konu
Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - mesnevi
Tür
Kitap
Dil
Farsça
Dijital
Hayır
Yazma
Hayır
Kütüphane
Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası
mesnevi-i-fetih-name-abbas-name-ceng-name-seh-name-i-sadiki-sadiki
Tarih
1010/1601-1602
Notlar
Sâdıkî'nin, Şah Abbas’ın savaşlarını ve taht mücadelelerini destansı bir anlatımla konu edinen eseri. Eser,Târîh-i Âlem-ârâ-yı Abbâsî’deCeng-nâme(İskender Bey 2019: I/201), bazı tezkirelerdeŞeh-nâme(Dârâbî 1391: I/343) ismiyle anılırken, Sâdıkî BegFetih-nâmeveAbbâs-nâme(Muhtârî 1401: 246) isimlerini kullanır.İçindeFeth-nâme’nin de bulunduğuKülliyâtTebriz Milli Kütüphanesi 3616 numarasıyla kayıtlıdır. 1010 yılında İsfahan’da kaleme alınan bu nüshanın, müellif hattı olabileceği düşünülmektedir (Afşâr 1382: 149). Söz konusuKülliyât’ın sekizinci bölümünde, 474-625. sayfalarda yer alan eser 2431 beyittir, bir dibace ve 26 bölümden oluşur. Eserin kaleme alınmasında; Sâdıkî’nin “Türklük ve Kızılbaşlık tabiatı”nın (İskender Bey 2019: I/201) ve Safevî şahlarının destanlara olan teveccühünün etkisinden bahsedilebilir. Zira destanlar, halkı Osmanlı’ya karşı yapılan savaşlara mobilize etmekte elverişli metinler olarak görülmüştür (Muhtârî 1401: 245-247).Eser; mufassal bir mukaddimeden sonra, Şah Tahmasb’ın ölümü ve II. Şah İsmail’in tahta oturmasıyla başlar. Ancak şahın içindeki ejderha, Safevî büyüklerini ve şehzadelerini öldürmektedir (Bu hadise,Şehnâme’deki Dehhâk’ı hatırlatır). Sıra Şah Abbas’a geldiğinde bir şekilde öldürülmekten kurtulur, II. Şah İsmail öldürülür ve yerine Şah Abbas geçer. Bundan sonra Şah; Tacikler, Özbekler ve bazı emirlerle savaşlara girişir ve hepsinden muzaffer çıkar (Muhtârî 1401: 247-249).Şairin biyografisi için bk. "Sâdıkî-i Kitâbdâr".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Doç. Dr. Emrullah Yakut
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum
Niteliği
Telif
Kaynakça
Dârâbî İsthebânî, Ş. M. (1391).Tezkire-i Letâifu’l-Hayâl(Y. B. Babapûr, Ed.). Neşr-i Mecma’-ı Zehâir-i İslâmî.
İskender Bey, M. T. (2019).Târîh-i Âlem-ârâ-yı Abbâsî.Ed. İ. Aka. Çev. A. Genceli. Ankara: TTK Yay.
Muhtârî, M., Mihrî, B. ve Pûrulhâs, Ş. (1401). "Mu’arrifî ve Sebk-şinâsî-i Feth-nâme-i Sâdıkî Beg Afşâr".Sebk-şinâsî-i Nazm u Nesr-i Fârisî15 (74): 239-262.
Sâdıkî Beg Afşâr (1010).Külliyât-ı Sâdıkî-i Kitâbdâr. Tebriz Milli Kütüphanesi, 3616.
Atıf Bilgileri
Yakut, Emrullah. "MESNEVÎ-İ FETİH-NÂME /ABBAS-NÂME/ CENG-NÂME/ ŞEH-NÂME-İ SÂDIKÎ (SÂDIKÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/mesnevi-i-fetih-name-abbas-name-ceng-name-seh-name-i-sadiki-sadiki. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
