RİSÂLE FÎ BEYÂNI RİCÂLİ'L-GAYB

Name: RİSÂLE FÎ BEYÂNI RİCÂLİ'L-GAYB
Author: Alî Dede, Bosnevî (d. ?/? - ö. 1007/1598)

İsim	RİSÂLE FÎ BEYÂNI RİCÂLİ'L-GAYB
Yazar	Alî Dede, Bosnevî (d. ?/? - ö. 1007/1598)
Basım Tarihi:	28/02/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - tasavvufi risale
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	risale-fi-beyani-ricali-l-gayb-tees-583
Tarih	Tarih yok
Notlar	Müellifin ricâlu'l-gayb üzerine kaleme aldığı eseri. Tek varaklık muhtasar eserin ser ‎levhasında: “Türbe şeyhi olarak bilinen Şeyh Ali’nin –rahımehullâh- bu risalesi, ricâl-i ‎gayb hakkındadır” yazılıdır. Tabakât türü eserlerde de bu muhtasar risâle, Ali Dede’nin ‎eserleri arasında genellikle zikredilmez. Bununla birlikte muhtevâsından hareketle Ali ‎Dede’ye ait olduğunda bir süphe söz konusu değildir. Mensur ve Arapça kaleme alınmış ‎risâlenin telif zamanı ve yeri belirtilmemiştir.‎Eserin muhtevâsı şu şekildedir: Besmele, hamdele ve salveleden sonra “kutup” ‎hakkında teorik açıklamalar yapılır. Kutbun, tüm âlem üzerinde halife olup onun da tek ‎kişi yani Hâtem-i Enbiyâ yani Peygamberimiz olduğu ifade edilir. Kendisinden önce ‎gönderilen peygamberlerin ve kendisinin gayb âlemine girmesiyle de evliyânın ona ‎nâiplik ettikleri belirtilir. Sonra tasavvufun meselelerinden rical-i gaybın/gayb ‎erenlerinin sayıları ve bazı özellikleri muhtasar tarzda dile getirilir. Burada ‎müellifin kaynağı; “kutbu’l-evliyâ” ve “hâtemü’l-velâye” gibi sıfatlarla andığı İbnü’l-‎Arabî’ninel-Fütûhâtü’l-Mekkiyye’sidir. Ardından bir kudsî hadisle zikredilen hususlar ‎delillendirilmeye çalışılır. Sonra “ebdâl” veya “büdelâ”ya niçin bu ‎isim verildiği kelimenin etimolojik kökeni olan “bedel” kelimesinden hareketle izâh ‎edilir. Nihayet tevhîde delâlet eden birkaç âyet iktibâsından sonra “Allah bizleri ‎ve sizleri onların sırlarından faydalandırsın” duası ile risâle tamamlanır.‎Türkiye Kütüphanelerinde nüshası bulunmayan eserin tek nüshası Saraybosna Şarkiyat ‎Enstitüsü Kütüphanesi’ndedir. 1992 yangınından önceki katalogda 904 numarada olan ‎mezkûr risalenin güncel katalogda 83 numarada yer aldığı kütüphane yetkililerince ‎bildirilmiştir.‎Şairin biyografisi için bk. “Ali Dede, Bosnevî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. ‎
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Doç. Dr. Ali Çoban
Alfabesi	Arap
Yapısı	Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Türbe Şeyhi, Şeyh Ali.Risâle fî beyâni ricâli’l-gayb. Saraybosna Şarkiyat Enstitüsü Kütüphanesi, ‎Orijentalni institut iz biblioteke, nr. 83, 110b-111a.‎
Atıf Bilgileri	Çoban, Ali. "RİSÂLE FÎ BEYÂNI RİCÂLİ'L-GAYB".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/risale-fi-beyani-ricali-l-gayb-tees-583. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

RİSÂLE FÎ BEYÂNI RİCÂLİ'L-GAYB

Yazar Alî Dede, Bosnevî (d. ?/? - ö. 1007/1598)

Basım Tarihi 28/02/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - tasavvufi risale

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası risale-fi-beyani-ricali-l-gayb-tees-583

Tarih Tarih yok

Notlar Müellifin ricâlu'l-gayb üzerine kaleme aldığı eseri. Tek varaklık muhtasar eserin ser ‎levhasında: “Türbe şeyhi olarak bilinen Şeyh Ali’nin –rahımehullâh- bu risalesi, ricâl-i ‎gayb hakkındadır” yazılıdır. Tabakât türü eserlerde de bu muhtasar risâle, Ali Dede’nin ‎eserleri arasında genellikle zikredilmez. Bununla birlikte muhtevâsından hareketle Ali ‎Dede’ye ait olduğunda bir süphe söz konusu değildir. Mensur ve Arapça kaleme alınmış ‎risâlenin telif zamanı ve yeri belirtilmemiştir.‎Eserin muhtevâsı şu şekildedir: Besmele, hamdele ve salveleden sonra “kutup” ‎hakkında teorik açıklamalar yapılır. Kutbun, tüm âlem üzerinde halife olup onun da tek ‎kişi yani Hâtem-i Enbiyâ yani Peygamberimiz olduğu ifade edilir. Kendisinden önce ‎gönderilen peygamberlerin ve kendisinin gayb âlemine girmesiyle de evliyânın ona ‎nâiplik ettikleri belirtilir. Sonra tasavvufun meselelerinden rical-i gaybın/gayb ‎erenlerinin sayıları ve bazı özellikleri muhtasar tarzda dile getirilir. Burada ‎müellifin kaynağı; “kutbu’l-evliyâ” ve “hâtemü’l-velâye” gibi sıfatlarla andığı İbnü’l-‎Arabî’ninel-Fütûhâtü’l-Mekkiyye’sidir. Ardından bir kudsî hadisle zikredilen hususlar ‎delillendirilmeye çalışılır. Sonra “ebdâl” veya “büdelâ”ya niçin bu ‎isim verildiği kelimenin etimolojik kökeni olan “bedel” kelimesinden hareketle izâh ‎edilir. Nihayet tevhîde delâlet eden birkaç âyet iktibâsından sonra “Allah bizleri ‎ve sizleri onların sırlarından faydalandırsın” duası ile risâle tamamlanır.‎Türkiye Kütüphanelerinde nüshası bulunmayan eserin tek nüshası Saraybosna Şarkiyat ‎Enstitüsü Kütüphanesi’ndedir. 1992 yangınından önceki katalogda 904 numarada olan ‎mezkûr risalenin güncel katalogda 83 numarada yer aldığı kütüphane yetkililerince ‎bildirilmiştir.‎Şairin biyografisi için bk. “Ali Dede, Bosnevî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. ‎

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Doç. Dr. Ali Çoban

Alfabesi Arap

Yapısı Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Türbe Şeyhi, Şeyh Ali.Risâle fî beyâni ricâli’l-gayb. Saraybosna Şarkiyat Enstitüsü Kütüphanesi, ‎Orijentalni institut iz biblioteke, nr. 83, 110b-111a.‎

Atıf Bilgileri Çoban, Ali. "RİSÂLE FÎ BEYÂNI RİCÂLİ'L-GAYB".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/risale-fi-beyani-ricali-l-gayb-tees-583. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].