Yazar
Kabuli, Mevlânâ Kabuli (ö. 841/1437-38 - ö. 883/1478-79)
Basım Tarihi
15/04/2022
Konu
Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - şiirler
Tür
Kitap
Dil
Farsça
Dijital
Hayır
Yazma
Hayır
Kütüphane
Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası
kulliyat-i-divan-i-kabuli-kabuli-tees-1909
Tarih
880/1475-76
Notlar
Mevlânâ Kabûlî’nin
Türkçe ve Farsça şiirlerinden oluşan eseri. Kabûlî, bu eserini Gıyâs-ı Isfahânî
isimli bir hattata yazdırmış ve 880/1475-76 yılında tamamlayıp Fâtih Sultan
Mehmed’e takdim etmiştir.Çoğunluğu Farsça
şiirlerden oluşanKülliyâtaltı bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde münâcât,
na't, medh-i sultân, işâret be-tîg, işâret be-rezm, işâret be-bezm, işâret
be-devâvîn gibi başlıklara sahip şiirlerin yer aldığı mesnevi nazım şekliyle yazılmış
bir dibace; ikinci bölümde ise kasideler bulunmaktadır. Bu kasidelerden ikisi Türkçedir. Üçüncü bölümde çoğunlukla hezeller olmak üzere birkaç kıta
ve tarih; dördüncü bölümde gazeller, rubailer ve ferdler; ferdlerin bitiminde
ise bir hâtime yer almaktadır. “Gazeliyyât-ı Türkî” başlıklı beşinci bölümde 11
adet Türkçe gazel; altıncı bölümde ise padişaha methiyeler bulunmaktadır (Taş 2007: 137-138).Eserin muhtevasında Fâtih dönemi fetihleri, Ali Kuşçu’nun
Anadolu’ya gelişi, padişah ve şehzade meclisindeki sohbetler, hat, tezhip ve
cilt sanatları gibi pek çok konuda bilgiler yer almaktadır. Bu sebeple kaynaklarda bu eserinhem tarihî hem de edebî açıdan önemli olduğu vurgulanmıştır(Ertaylan 1948: 21-27).Eserin tek nüshası
Süleymaniye Kütüphanesi, Ayasofya Kitaplığı, nu. 3958’de kayıtlıdır. Söz konusu nüsha
İsmail Hikmet Ertaylan tarafından bir tanıtım yazısıyla birlikte tıpkıbasım
olarak yayımlanmıştır (1948). Daha sonra Ertaylan’ın bu baskısı esas alınarak
Tahran’daDîvân-ı Kâbûlî-yi Herevîismiyle neşredilmiştir (Azerî 1386).
Bu neşir de bir makalede değerlendirilmiş ve kitabın bazı eksik yönlerine temas
edilmiştir (Âbâdî 1387).Külliyât'ta yer alan Türkçe şiirler (2 kaside, 11
gazel) üzerine ilk önce bir mezuniyet tezi
(Çobanlı 1950) daha sonra iki makale çalışması yapılmıştır (Kut 2006;
Taş 2007).Şairin biyografisi
için bk. “Kabûlî, Mevlânâ Kabûlî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum
Niteliği
Telif
Kaynakça
Âbâdî, Ferzâd Ziyâyî
Habîb (1387). “Mevârid-i Gayr-i Kâbil-i Kabûl der Dîvân-ı Kabûlî!”.Cihân
Kitâb, (11-12): 26-29.
Âzerî, Yahyâ
Hân-Muhammed (1386).Dîvân-ı Kâbûlî-yi Herevî. Tahran: Bunyâd-i
Mevkûfât-i Doktor Muhammed Efşâr.
Çobanlı, Necla (1949).XV. Yüzyıl Şairlerinden Hâmidi ve Kabûlî’nin Türkçe Şiirleri. Mezuniyet Tezi.
İstanbul: İstanbul Üniversitesi.
Ertaylan, İsmail Hikmet
(1948).Külliyyât-i Dîvân-i Kabulî. İstanbul: MEB Basımevi.
Kayaalp, İsa (2001).
“Kabûlî”.İslâm Ansiklopedisi, C. 24. İstanbul: TDV Yay. 43.
Kut, Günay (2006). “Kabûlî’nin İlk Divanındaki Türkçe Şiirler”.Yazmalara
Adanmış Bir Ömür: Nimet Bayraktar’a Armağan. İstanbul: Türk Kütüphaneciler
Derneği Yay.102-120.
Namoğlu, Elif (2018).Fatih
Dönemi Şairi Kabûlî’nin İkinci Farsça Divanı (Metin-İnceleme). Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.
Taş, Hakan (2007).
“Mevlânâ Kabûlî [1438-1478] ve Dîvân’ındaki Türkçe Şiirleri”.Türk Kültürü
İncelemeleri Dergisi, (16): 135-160.
Atıf Bilgileri
KILIÇ, MUSTAFA. "KÜLLİYÂT-I DÎVÂN-I KABÛLÎ (KABÛLÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/kulliyat-i-divan-i-kabuli-kabuli-tees-1909. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].