Matematik, İhvân-ı Safâ felsefesinin dayandığı aksiyomatik zemin midir?

Name: Matematik, İhvân-ı Safâ felsefesinin dayandığı aksiyomatik zemin midir?
Author: Kılıç,Muhammet Fatih, Koçhan,Metin, Şimşek,Ahmet

İsim	Matematik, İhvân-ı Safâ felsefesinin dayandığı aksiyomatik zemin midir?
Yazar	Kılıç,Muhammet Fatih, Koçhan,Metin, Şimşek,Ahmet
Basım Yeri	Mardin Artuklu Üniversitesi Yayınları - Mardin Artuklu Üniversitesi Yayınları
Konu	Artuklu Akademi, 2017-12, Vol.4 (2), p.77-95
Tür	Kitap
Dil	ara,tur
Dijital	Evet
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Mektup Kütüphanesi
Demirbaş Numarası	ISSN: 2148-3264, EISSN: 2148-3264, EISSN: 2687-427X
Kayıt Numarası	cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_16fb258075c4464c980e3bbadf076000
Lokasyon	DOAJ Directory of Open Access Journals
Notlar	Bu makalenin amacı, IV/X. asırda Basra ve civarında bir felsefe topluğu olarak yaşayan İhvân-ı Safâ’nın sıklıkla başvurduğu matematiği, kendi felsefeleri için tutarlı bir şekilde aksiyomatik zemin olarak kullanıp kullanmadıklarını soruşturmaktır. Bu soruşturmayı gerekli kılan husus, İhvân’ın, Pisagorculuğa dayanarak öne sürdüğü matematiğin bütün ilimlerin temeli olduğuna ilişkin iddiasıdır. Bu iddianın geçerliliğini tespit etmek için İhvân’ın felsefi ilimlerarasında zikrettiği tabiat ve ilahiyat ilimlerinin matematikle olan ilişkisi, bu makalede, birtakım örnekler özerinden analiz edilmektedir. İhvân’ın Tanrı’nın varlığını ispatlamak üzere geliştirdiği teleolojik kanıt ve içerimi, tabiattaki matematiksel hesap, düzen ve dengeden hareket ettiği için matematikten metafiziğe doğru bir seyir takip eder. Bu seyir, İhvân’ın matematiği düşüncelerinin temeline yerleştirdiği izlenimi verir. Fakat Tanrı’nın varlığı, birliği, mevcudatın Tanrı’dan sudûru gibi metafizik meselelerdeki matematik referanslarında İhvân, 0’ı görmezden gelir, 1’i sayı olarak kabul etmez ve sayılar arasında ontolojik bir hiyerarşi kabul eder. Bu tür açıklamalarında İhvân’ın, kendi döneminde kaydedilen matematik sahasındaki gelişmeleri dikkate almadığı, bunun yerine Pisagorcuların etkisi altında kaldığı görülür. Bu nedenle İhvân, matematiği yer yer bağlamından koparır ve onu metafizik doktrinlerden hareketle okumayı sürdürür. Bu ise metafizikten matematiğe doğru bir seyir arz ettiği için matematiğin bütün ilimlerin temeli olduğuna ilişkin İhvân’ın iddiasını büyük ölçüde zaafa uğratır.
Detaylı Başlık	Matematik, İhvân-ı Safâ felsefesinin dayandığı aksiyomatik zemin midir?

Kaynağa git Mektup Kütüphanesi Leitir Library

Aramaya Dön

Mektup Kütüphanesi

Kaynağa git

Matematik, İhvân-ı Safâ felsefesinin dayandığı aksiyomatik zemin midir?

Yazar Kılıç,Muhammet Fatih, Koçhan,Metin, Şimşek,Ahmet

Basım Yeri Mardin Artuklu Üniversitesi Yayınları - Mardin Artuklu Üniversitesi Yayınları

Konu Artuklu Akademi, 2017-12, Vol.4 (2), p.77-95

Tür Kitap

Dil ara,tur

Dijital Evet

Yazma Hayır

Kütüphane Mektup Kütüphanesi

Demirbaş Numarası ISSN: 2148-3264, EISSN: 2148-3264, EISSN: 2687-427X

Kayıt Numarası cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_16fb258075c4464c980e3bbadf076000

Lokasyon DOAJ Directory of Open Access Journals

Notlar Bu makalenin amacı, IV/X. asırda Basra ve civarında bir felsefe topluğu olarak yaşayan İhvân-ı Safâ’nın sıklıkla başvurduğu matematiği, kendi felsefeleri için tutarlı bir şekilde aksiyomatik zemin olarak kullanıp kullanmadıklarını soruşturmaktır. Bu soruşturmayı gerekli kılan husus, İhvân’ın, Pisagorculuğa dayanarak öne sürdüğü matematiğin bütün ilimlerin temeli olduğuna ilişkin iddiasıdır. Bu iddianın geçerliliğini tespit etmek için İhvân’ın felsefi ilimlerarasında zikrettiği tabiat ve ilahiyat ilimlerinin matematikle olan ilişkisi, bu makalede, birtakım örnekler özerinden analiz edilmektedir. İhvân’ın Tanrı’nın varlığını ispatlamak üzere geliştirdiği teleolojik kanıt ve içerimi, tabiattaki matematiksel hesap, düzen ve dengeden hareket ettiği için matematikten metafiziğe doğru bir seyir takip eder. Bu seyir, İhvân’ın matematiği düşüncelerinin temeline yerleştirdiği izlenimi verir. Fakat Tanrı’nın varlığı, birliği, mevcudatın Tanrı’dan sudûru gibi metafizik meselelerdeki matematik referanslarında İhvân, 0’ı görmezden gelir, 1’i sayı olarak kabul etmez ve sayılar arasında ontolojik bir hiyerarşi kabul eder. Bu tür açıklamalarında İhvân’ın, kendi döneminde kaydedilen matematik sahasındaki gelişmeleri dikkate almadığı, bunun yerine Pisagorcuların etkisi altında kaldığı görülür. Bu nedenle İhvân, matematiği yer yer bağlamından koparır ve onu metafizik doktrinlerden hareketle okumayı sürdürür. Bu ise metafizikten matematiğe doğru bir seyir arz ettiği için matematiğin bütün ilimlerin temeli olduğuna ilişkin İhvân’ın iddiasını büyük ölçüde zaafa uğratır.

Detaylı Başlık Matematik, İhvân-ı Safâ felsefesinin dayandığı aksiyomatik zemin midir?