Yazar
Ayhan Can
Basım Yeri
Trabzon University -
Trabzon University
Konu
Trabzon ilahiyat dergisi (Online), 2023-06, Vol.10 (1), p.105-134
Tür
Kitap
Dil
ara,eng
Dijital
Evet
Yazma
Hayır
Kütüphane
Mektup Kütüphanesi
Demirbaş Numarası
ISSN: 2651-4559, EISSN: 2651-4567, DOI: 10.33718/tid.1268078
Kayıt Numarası
cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_6f2405bf4c30400b8119a32893bce1ba
Lokasyon
DOAJ (Directory of Open Access Journals)
Notlar
İslâm geleneğinde kullanımı yaygın olan ”أمّا بعد“ (emmâ baՙd/imdi) ve وبعد“” (vebaՙd) ifadesi pekçok müellif tarafından gramer ve anlam yönüyle ele alınmıştır. Klasik yazım geleneğinin bir parçası olması bakımından ilmî metinlere yapılan kimi şerh ve hâşiyelerde, “emmâ baՙd” veya “vebaՙd” ifdeleriyle ilgili olarak bunların irabı, ilk olarak kim tarafından kullanıldığı ve belagat ilmindeki kavramsal karşılığının ne olduğu gibi bilgilere yer verilmiştir. Yapılan araştırmalara göre bahsi geçen konuda birçok müstakil risâlelerin de telif edildiği tespit edilmiştir. Bu eserlerden birisi de bu çalışmanın konusu olan Seyyid Hâzım Ahmed en-Nevşehrî’ye (ö. 1160/1747-48) nispet edilen Vebaՙd adlı eserdir. Risâlenin müellifi hakkında yapılan araştırma neticesinde aynı isim, mahlas ve baba ismine sahip olup aralarında dede-torun münasebeti bulunan iki ayrı Hâzım tespit edilmiştir. Bu durum nedeniyle risâlenin mezkûr müellife aidiyeti hakkında oluşabilecek tereddütleri giderme adına, makalede eserin müellife olan aidiyeti bahsi geniş bir şekilde ele alınmıştır. Muhtevasına bakıldığında müellifin on başlık altında vebaՙd hakkında kısa bilgiler verdiği görülen bu risâle üzerinde yapılan bu tahkik ve değerlendirmeden; risâlenin dede Hâzım՚a ait olduğu, kendi alanında önemli bir yer teşkil etmekle birlikte bu konu özelinde kaleme alınan ilk müstakil risâlelerden birisi olarak sayılabileceği sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca Hâzım, Vebaՙd adlı çalışmasında bu ifadeyi genel hatlarıyla ele alarak kendinden önceki âlimlerin vermiş olduğu bilgileri derlemiş, okuyucunun kolaylıkla ulaşabilmesi için tek bir eserde sunmuştur. Bu araştırmada temel olarak mukayese ve analiz yöntemine başvurulmuş, bahis mevzusu edilen konular hakkında klasik kaynaklardan elden geldiğince faydalanılmaya çalışılmıştır.
Detaylı Başlık
Hâzım Ahmed en-Nevşehrî՚ye Nispet Edilen Vebaՙd Adlı Risâlenin Tahkiki ve Muhteva Açısından Değerlendirilmesi
