Türk-İslâm edebiyatında besmelenâme türü ve besmele içerikli metinlerin tasnifine dair bir deneme

Name: Türk-İslâm edebiyatında besmelenâme türü ve besmele içerikli metinlerin tasnifine dair bir deneme
Author: Bilgin,Emrah, Topaloğlu,Fatih

İsim	Türk-İslâm edebiyatında besmelenâme türü ve besmele içerikli metinlerin tasnifine dair bir deneme
Yazar	Bilgin,Emrah, Topaloğlu,Fatih
Basım Yeri	Trabzon Üniversitesi - Trabzon Üniversitesi
Konu	Literary form
Tür	Kitap
Dil	ara,eng,tur
Dijital	Evet
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Mektup Kütüphanesi
Demirbaş Numarası	ISSN: 2651-4559, EISSN: 2651-4567, DOI: 10.33718/tid.811235
Kayıt Numarası	cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_e42e302d67f04da8b41f4a9bb9d73fba
Lokasyon	DOAJ Directory of Open Access Journals
Notlar	İslâmiyet’in temel ögelerinden olan besmele, işlerin hayırla sona ermesi için mutlaka telaffuz edilmesi gerektiği söylenen ve Allah’ın rahmetinden yardım beklenildiği ifade edilen bir iltica lafzıdır. Kur’ân-ı Kerîm içerisinde Neml Sûresi’nde geçen besmele, edebiyatta da önemli bir yer edinmiş ve besmelenin klasik dönem eserlerinin başında yazılması da bir gelenek hâline gelmiştir. Bu çalışmada öncelikle besmeleye dair bilgi verilmiş, ardından besmelenâmeler konularına ve edebî tarzlara göre tasnif edilmiştir. Muhtevalarına göre besmelenâme türündeki manzumeler üç grupta incelenmiştir. Bunlar besmelenin sırlarının, faziletlerinin ve işe besmele ile başlamanın öneminin anlatıldığı metinlerdir. Ayrıca besmelenâmeler üslup bakımından da tetkik edilmiştir. Bu türdeki şiirlerde tespit edilebilen edebî tarzlar; tavsif, nasihatnâme, tahkiye, hasb-i hâl ve duânâme üsluplarıdır. Tasnifte her bir başlık altında ilgili başlığa dâhil olduğu düşünülen örnek metinler verilmiştir. Sadece besmele ifadesinin yazıldığı eserlerle birlikte -manzum ya da mensur- besmele konulu eserler de yazılmıştır. Konunun tamamıyla besmele, besmele ile işe başlamak ve önemi ya da besmelenin tanım ya da tavsifine ayrıldığı bu türün örnekleri, başlı başına bir tür oluşturabilecek özelliklere sahiptir. Bu vesileyle bazı çalışmalar içerisinde sadece adı geçen bu türün özellikleri, tespit edilen örneklerden faydalanılarak makale içerisinde çıkarılmaya çalışılmıştır.
Detaylı Başlık	Türk-İslâm edebiyatında besmelenâme türü ve besmele içerikli metinlerin tasnifine dair bir deneme

Kaynağa git Mektup Kütüphanesi Leitir Library

Aramaya Dön

Mektup Kütüphanesi

Kaynağa git

Türk-İslâm edebiyatında besmelenâme türü ve besmele içerikli metinlerin tasnifine dair bir deneme

Yazar Bilgin,Emrah, Topaloğlu,Fatih

Basım Yeri Trabzon Üniversitesi - Trabzon Üniversitesi

Konu Literary form

Tür Kitap

Dil ara,eng,tur

Dijital Evet

Yazma Hayır

Kütüphane Mektup Kütüphanesi

Demirbaş Numarası ISSN: 2651-4559, EISSN: 2651-4567, DOI: 10.33718/tid.811235

Kayıt Numarası cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_e42e302d67f04da8b41f4a9bb9d73fba

Lokasyon DOAJ Directory of Open Access Journals

Notlar İslâmiyet’in temel ögelerinden olan besmele, işlerin hayırla sona ermesi için mutlaka telaffuz edilmesi gerektiği söylenen ve Allah’ın rahmetinden yardım beklenildiği ifade edilen bir iltica lafzıdır. Kur’ân-ı Kerîm içerisinde Neml Sûresi’nde geçen besmele, edebiyatta da önemli bir yer edinmiş ve besmelenin klasik dönem eserlerinin başında yazılması da bir gelenek hâline gelmiştir. Bu çalışmada öncelikle besmeleye dair bilgi verilmiş, ardından besmelenâmeler konularına ve edebî tarzlara göre tasnif edilmiştir. Muhtevalarına göre besmelenâme türündeki manzumeler üç grupta incelenmiştir. Bunlar besmelenin sırlarının, faziletlerinin ve işe besmele ile başlamanın öneminin anlatıldığı metinlerdir. Ayrıca besmelenâmeler üslup bakımından da tetkik edilmiştir. Bu türdeki şiirlerde tespit edilebilen edebî tarzlar; tavsif, nasihatnâme, tahkiye, hasb-i hâl ve duânâme üsluplarıdır. Tasnifte her bir başlık altında ilgili başlığa dâhil olduğu düşünülen örnek metinler verilmiştir. Sadece besmele ifadesinin yazıldığı eserlerle birlikte -manzum ya da mensur- besmele konulu eserler de yazılmıştır. Konunun tamamıyla besmele, besmele ile işe başlamak ve önemi ya da besmelenin tanım ya da tavsifine ayrıldığı bu türün örnekleri, başlı başına bir tür oluşturabilecek özelliklere sahiptir. Bu vesileyle bazı çalışmalar içerisinde sadece adı geçen bu türün özellikleri, tespit edilen örneklerden faydalanılarak makale içerisinde çıkarılmaya çalışılmıştır.

Detaylı Başlık Türk-İslâm edebiyatında besmelenâme türü ve besmele içerikli metinlerin tasnifine dair bir deneme