Yazar
Osman Aydınlı
Basım Yeri
Diyanet İşleri Başkanlığı -
Diyanet İşleri Başkanlığı
Konu
Diyanet ilmi dergi, 2019-09, Vol.55 (3), p.565-599
Tür
Kitap
Dil
ara,tur
Dijital
Evet
Yazma
Hayır
Kütüphane
Mektup Kütüphanesi
Demirbaş Numarası
ISSN: 1300-8498, DOI: 10.61304/did.552236
Kayıt Numarası
cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_7f555f72fc614ff9a39062b55e7e32db
Lokasyon
DOAJ Directory of Open Access Journals (WRLC)
Notlar
Ehl-i Sünnetin yaşayan iki itikad/kelâm mezhebinden birininimamı kabul edilen, kaleme aldığı birçok eseri ile İslâm toplumu üzerindegünümüze kadar büyük etkiler oluşturan İmam Mâtürîdî, Semerkant’ın Mâtürîdmahallesinde doğmuş ve 333/945 tarihinde yine bu kadim şehirde vefat etmiştir.İmam Mâtürîdî’ninhayatı hakkında maalesefgünümüze fazla bir bilgi ulaşmamıştır. Bununla birlikte bu büyük âliminiçinde doğup büyüdüğü, yetiştiği ve ömrünün tamamını orada geçirdiği ve kadimzamanlardan beri Mâverâünnehir’in başşehri konumunda olan Semerkant’ta o günküilmî ortam ve ilim öğrenme merkezlerini bize ulaşan bir takım ana kaynak vearaştırma eserlerle ortaya koyabiliriz. Nitekim daha Bağdat, Dımaşk ve Kâhiregibi başşehir ve ana merkezlerde medreselerin varlığından bahsedilmezkenSâmânîler döneminde Semerkant ve çevre şehirlerde medrese yapılarının ilkörnekleri görülmekte, İmam Mâtürîdî’nin yaşadığı bu dönemde Semerkant’taDâru’l- Cüzcâniyye, Dâru’l-Iyâziyye, Kusem b. Abbâs gibi medreselerinvarlığından haberdar olmaktayız. Yine bu dönemde Sâmânî hükümdarlarının ilme veâlimlere büyük değer verdiğine, saraylarını ve oluşturdukları zengin saraykütüphanelerini âlimler için ardına kadar açtıklarına şahit olmaktayız. Neticeolarak eski tarihlerden itibaren birçok din ve düşünce yapısının himayegördüğü, dolayısıyla canlı kültürel bir ortamın var olduğu bu şehir, İslâmdöneminde de aynı özelliğini büyük oranda devam ettirmiştir. Her ne kadar şehirdekibu zengin kültürel yapı İslâm inanç ve akidesine ters, bölgede birçok düşünceyapısının ortaya çıkmasına yol açsa daaynı zamanda bu aykırı düşünceler karşısında İslâm’ı ve onun akîdevi yapısınısağlam bir şekilde savunan İmâm Mâtürîdî ve onun yolunu takip eden güçlükelâmcıların bu şehir ve bölgede yetişmesine vesile olmuştur.
Detaylı Başlık
İMÂM MÂTÜRÎDÎ’NİN YETİŞTİĞİ İLMİ ORTAM VE SEMERKANT’TA İLİM MERKEZLERİ