Yazar
Muhammed ibn el-Hasan ibn el-Karīm
Basım Tarihi
1451-81 (MS, Gregoryen)
Tür
Kitap
Dil
Arapça
Dijital
Evet
Yazma
Evet
Sayfa Sayısı
1
Fiziksel Boyutlar
202 x 132mm
Kütüphane
Katar Dijital Kütüphanesi
Demirbaş Numarası
Or 5099
Kayıt Numarası
vdc_100110634919.0x000001
Lokasyon
Britanya Kütüphanesi: Doğu El Yazmaları
Tarih
1451-81 (MS, Gregoryen)
Notlar
El-Kātib al-Baghdādī (محمد بن الحسن بن الكريم الكتاب البغدادي, ö. 1239/40) olarak bilinen Muḥammad ibn al-Ḥasan ibn al-Karīm tarafından 623/1226’da derlenen, on bölümden oluşan (أبواب) aşçılık kılavuzu.
Mevcut kopyada eksiklik var
kolofon
Bir el yazması metninin sonundaki bölüm.
, ancak altın mürekkeple yazılmış bir yazıt, bu cildin Osmanlı Sultanı Muḥammad Khān ibn Murād Khān (برسم المتحدة السلطان [...] محمد خان بن مراد خان, f. 2r) için yaptırıldığını belirten siyah kayıtlarla belirtilmiştir; II. Muhammed olarak tanımlanabilir. Fâtih (Fatih, h. 1444-46; 1451-81), II. Murad'ın (h. 1421-44) oğlu.
Kitāb al-ṭabikh
Murad döneminde Muḥammad ibn Mahmūd al-Shirwānī [Şirvani] tarafından yapılan Türkçe tercümesinin (eklemelerle birlikte) ifade ettiği gibi, 15. yüzyılın ortalarından sonlarına kadar Osmanlı sarayında popülerdi, [
Kitabü't-Tabih: Abbasi Bağdat'ından yemekler, tatlılar, çeşniler
(İstanbul: Kitap Yayınevi, 2009)].
Padişah ithafını içeren sayfanın (f. 2r) kenar kısmında metne gönderme yapan bir yazı da bulunmaktadır; iki olaydan biri
Tuğra
Muhammed'in halefi II. Bayezid'in (hükümdarlık dönemi 1481-1512) mührü (yine f. 98v'de bulunur) ve sayfanın alt kısmında [Mekke ve Medine Vakıfları Müfettişinden] (المفتش) bahseden bir kitabe ve oval mühür bulunmaktadır.
Bu özellikler artık bir başka (yeniden kullanılan) yaprak tarafından gizlenmiştir.
vakıf
üstüne yapıştırılmış yazıt. Metni, cildin Sultan ʿUthmān Khān ibn el-Sulṭān Muṣṭafá Khān (عسمان خان ابن السلطان مصطفى خان) tarafından bağışlandığını kaydeder; bu, `Osman [Osman] III (h. 1754-57), II.Muṣṭafá'nın (hükümdarlık dönemi 1695-1703) oğlu ve aynı zamanda III. Osman'ın kendi mührünü içeren mührü de yanında
Tuğra
ve Kur'an 7:43'ten bir alıntı. Kenarlarda altın tozuyla süslü rakamlar, yani envanter numaraları görülüyor.
Metin, her biri ekşi (الحوامض), sade (سواذج), kızarmış ve kuru yemekler (القلايا والنواشف), fırında pişirilen yemekler (المتجنات), balık (السموك), turşu (المخللات), pudingler (الأخبصة), tatlılar (الحلاوات) ve hamur bazlı tatlı yemekler (قطاف).
Başlıyor (f. 2v, satır 2-6):
Elhamdulillah, günlerin yaratıcısı, zamanların yaratıcısı ve yayıncısıdır.
الأنام ومسبّب الأقوط الخليق الحيوان ومنبت
Çölü lütufla yayan ve onlara indirilen bitki
Gökten su aldı, bütün meyvelerin arasından onu çıkardı ve onları yerleştirdi.
Al-Tibat ve Abah türü yiyecek ve içecekler yasak değildir
Bitişler (f.97v, satır 8-f.98r, satır 3):
... sonra karıştırın
Şeker ve sevgi cildi çıkana kadar içinde tutar
Bu, şu andan itibaren çok önemli bir şey.
ومست موسوب ve تعيه كيزان السادتة تحميل تختم كوز كوز
Bu, şu anda en iyi ve en iyi şekilde gerçekleştirilecek bir şey
تم كتاب التبيبيخ
والحمد لله daiمً
Erişim Koşulları
Unrestricted
Bulma Yardımcıları
Ellis, A.G. and Edward Edwards,
A Descriptive List of the Arabic Manuscripts Acquired by the Trustees of the British Museum since 1894
(London: British Museum, 1912), p. 56
Edinme Kaynağı
Purchased from Dikran Khan Kelekian (1868-1951), 11 May 1897
Köken
Unidentified oval stamp in black ink, overlaid with replacement paper (f. 2r, tail margin);
al-Ḥājj Ibrāhīm Ḥanīf (الحاج إبراهيم حنيف), Inspector of Endowments of Mecca and Medina (المفتش بأوقاف الحرمين المحرمين): his seal, without date, and inscription without date, stating that this manuscript was endowed (وقف) by Sulṭān ʿUthmān [Osman] III (عثمان خان ابن السلطان مصطفى خان, r. 1754-57) (f. 2r);
Sulṭān ʿUthmān [Osman] III (عثمان خان ابن السلطان مصطفى خان, r. 1754-57): his
ṭughrā
seal (f. 2r);
Sulṭān Bāyezīd II (r. 1481-1512): his pointed oval seal, without date (ff. 2r and 98v; see Chester Beatty Library Islamic Seals Database no. 2);
Sulṭān Muḥammad Khān ibn Murād Khān (محمد خان بن مراد خان) known as Muḥammad II Fātiḥ (r. 1444-46; 1451-81): dedicatory inscription naming him (f. 2r).
Seçilmiş kaynakça
Editions:
Al-Kātib al-Baghdādī,
Kitāb al-Ṭabīkh
, edited by Dāwūd al-Jalabī (al-Mawṣil: Maṭbaʿat Umm al-Rabīʿīn, 1934); reprint, edited by Fakhrī al-Bārūdī (Bayrūt: Dār al-Kitāb al-Jadīd, 1964)
Translations:
al-Kātib al-Baghdādī,
Kitāb al-ṭabīkh
, translated by A. J. Arberry, 'A Baghdad Cookery-Book', in
Islamic Culture
, 13, 1 and 2 (1939), pp. 21–47, 189–214
al-Kātib al-Baghdādī,
Kitāb al-ṭabīkh
, translated by Charles Perry,
A Baghdad Cookery Book
(Blackawton: Prospect Books, 2005)
al-Kātib al-Baghdādī,
Kitāb al-ṭabīkh
, translated (with additions) by Muḥammad ibn Maḥmūd al-Shirwānī [Şirvani],
Kitabü't-Tabih: Abbasi Bağdat'ından yemekler, tatlılar, çeşniler
(İstanbul: Kitap Yayınevi, 2009)
Studies:
Arberry, A. J. et al.,
Medieval Arab Cookery: Essays and Translations
(Totnes: Prospect Books, 2001)
Zubaida, Sami, 'Review: A Baghdad Cookery Book by Charles Perry', in
Gastronomica
, 7 (2007), pp. 131-32
