ZEYL-İ HEŞT BEHİŞT/SELİMŞÂH-NÂME (İDRİS-İ BİTLİSÎ)

Name: ZEYL-İ HEŞT BEHİŞT/SELİMŞÂH-NÂME (İDRİS-İ BİTLİSÎ)
Author: İdrîs-i Bitlisî, Ebu'l-Fazl Mehmed Efendi

İsim	ZEYL-İ HEŞT BEHİŞT/SELİMŞÂH-NÂME (İDRİS-İ BİTLİSÎ)
Yazar	İdrîs-i Bitlisî, Ebu'l-Fazl Mehmed Efendi
Basım Tarihi:	09/06/2023
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - Yavuz Sultan Selim dönemi tarihi
Tür	Kitap
Dil	Farsça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	zeyl-i-hest-behist-selimsah-name-idris-i-bitlisi
Tarih	974/1567
Notlar	İdrîs-i Bitlisî’nin Yavuz Sultan Selim’in emriyle padişahın döneminin önemli olaylarını anlattığı eseri. Babasının vefatı sebebiyle eseri Ebu’l-Fazl Mehmed Efendi tamamlamış, bu müdahaleler sebebiyle eserZeyl-i Heşt Behişt(Kâtib Çelebi 1941-1943: 2/2043; Bağdatlı İsmâil Paşa 1955: 2/253) ismiyle ona atfedilmiştir (Demir 2023: 66-67). Eserin İdrîs-i Bitlisî’ye aidiyetini Kırlangıç delilleriyle ortaya koymuştur (İdrîs-i Bidlîsî 2016: 51-52).Selîmşâh-nâme’de İdrîs-i Bitlisî’nin vefatından sonra yazılan tüm bölümler Ebu’l-Fazl Mehmed Efendi’ye aittir. Eserde II. Selim’in vasıflarının ve seciyelerinin anlatıldığı bölüm, saltanat tahtına oturuşunun fezlekesi ile babasının vefat haberinin verilişini anlatan manzumenin yer aldığı bölümün baş kısmı (İdrîs-i Bidlîsî 2016: 79-94); Kanûnî’nin emriyle I. Selim’in kabri üzerine türbe yapılışını anlatan bölüm (İdrîs-i Bidlîsî 2016: 475-479); hâtime kısmında bulunan III. Murad’ın övgüsü (İdrîs-i Bidlîsî 2016, 479-482); müellifin özür ve bağışlama dileğinin yer aldığı bölüm (İdrîs-i Bidlîsî, 2016, 482-485); eserin sonunda yer alan 974/1567 tarihinin yer aldığı “Kitabın Bitiriliş Tarihi Hakkında” başlıklı bölüm de (İdrîs-i Bidlîsî, 2016, 487) Ebu’l-Fazl Mehmed Efendi tarafından yazılmıştır (Demir 2022: 110-111). Arap vilâyetlerinin tahrir defterlerinin tutulmasının anlatıldığı bölüm (İdrîs-i Bidlîsî, 2019, 444-446); eserin iki mukaddimesi (İdrîs-i Bidlîsî, 2016, 108) ile fihristinde yer alan 1515-1516 olaylarında yer alan “Kürdistan emirlerinin, merhum babam Mevlânâ İdris’in kılavuzluğuyla Diyarbekir’de biat etmeleri” (İdrîs-i Bidlîsî, 2016, 109) şeklindeki madde başlığı; Bıyıklı Mehmed Paşa ile Diyarbakır fethinin anlatıldığı manzum fezlekenin sonundaki kısım da (İdrîs-i Bidlîsî 2016: 354-356) Ebülfazl Mehmed Efendi’ye aittir (Demir 2022: 112). Babası ve I. Selim’in dostluğunu ve ilişkisini özetlediği bölümün (İdrîs-i Bidlîsî 2016: 102-107); İdrîs-i Bitlisî ve vezirlerin Tebriz’e gönderilmesinin anlatıldığı bölümün (İdrîs-i Bidlîsî, 2016: 244-246); İdrîs-i Bitlisi’nin Mısır fethinden sonraki olayları anlattığı bölümün başlığı (İdrîs-i Bidlîsî, 2016, 418-420) da Ebu’l-Fazl Mehmed Efendi tarafından yazılmıştır (Demir 2022: 111).Eser hakkında bir doktora (Kırlangıç 1995) ve iki yüksek lisans (Hatunoğlu 1998; Aksoy 2021) çalışması yapılmıştır. Eserin Türkiye’de ve yurt dışında çok sayıda nüshası bulunmaktadır (Demir 2023: 72-73).
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Dr. Özlem Demir
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum-Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Bağdatlı İsmâil Paşa (1951-1955).Hediyyetü’l-‘ârifîn. hzl. İbnülemin Mahmud Kemâl İnal – Avni Aktuç. Ankara: MEB Yay. Demir, Özlem (2022). “İdrîs-i Bitlisî’nin Selîmşâhnâme Adlı Eseri ve İkinci Müellif Olarak Ebülfazl Mehmed Efendi’nin Metne Katkıları Üzerine Bir Değerlendirme”.Bitlis İslamiyat Dergisi4/1: 99-118. Demir, Özlem (2023).Ebu’l-Fazl Mehmed b. İdrîs el-Bitlisî’nin Cerîde-i Âsâr ve Harîde-i Ahbâr’ı. Doktor Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi. İdrîs-i Bidlîsî (2016).Selim Şah-nâme. hzl. Hicabi Kırlangıç. Ankara: Hece Yay. Kâtib Çelebi (1941-1943).Keşfü’z-zunûn.hzl. Şerefettin Yaltkaya - Rifat Bilge. Ankara: MEB Yay.
Atıf Bilgileri	Demir, Özlem. "ZEYL-İ HEŞT BEHİŞT/SELİMŞÂH-NÂME (İDRİS-İ BİTLİSÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/zeyl-i-hest-behist-selimsah-name-idris-i-bitlisi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

ZEYL-İ HEŞT BEHİŞT/SELİMŞÂH-NÂME (İDRİS-İ BİTLİSÎ)

Yazar İdrîs-i Bitlisî, Ebu'l-Fazl Mehmed Efendi

Basım Tarihi 09/06/2023

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - Yavuz Sultan Selim dönemi tarihi

Tür Kitap

Dil Farsça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası zeyl-i-hest-behist-selimsah-name-idris-i-bitlisi

Tarih 974/1567

Notlar İdrîs-i Bitlisî’nin Yavuz Sultan Selim’in emriyle padişahın döneminin önemli olaylarını anlattığı eseri. Babasının vefatı sebebiyle eseri Ebu’l-Fazl Mehmed Efendi tamamlamış, bu müdahaleler sebebiyle eserZeyl-i Heşt Behişt(Kâtib Çelebi 1941-1943: 2/2043; Bağdatlı İsmâil Paşa 1955: 2/253) ismiyle ona atfedilmiştir (Demir 2023: 66-67). Eserin İdrîs-i Bitlisî’ye aidiyetini Kırlangıç delilleriyle ortaya koymuştur (İdrîs-i Bidlîsî 2016: 51-52).Selîmşâh-nâme’de İdrîs-i Bitlisî’nin vefatından sonra yazılan tüm bölümler Ebu’l-Fazl Mehmed Efendi’ye aittir. Eserde II. Selim’in vasıflarının ve seciyelerinin anlatıldığı bölüm, saltanat tahtına oturuşunun fezlekesi ile babasının vefat haberinin verilişini anlatan manzumenin yer aldığı bölümün baş kısmı (İdrîs-i Bidlîsî 2016: 79-94); Kanûnî’nin emriyle I. Selim’in kabri üzerine türbe yapılışını anlatan bölüm (İdrîs-i Bidlîsî 2016: 475-479); hâtime kısmında bulunan III. Murad’ın övgüsü (İdrîs-i Bidlîsî 2016, 479-482); müellifin özür ve bağışlama dileğinin yer aldığı bölüm (İdrîs-i Bidlîsî, 2016, 482-485); eserin sonunda yer alan 974/1567 tarihinin yer aldığı “Kitabın Bitiriliş Tarihi Hakkında” başlıklı bölüm de (İdrîs-i Bidlîsî, 2016, 487) Ebu’l-Fazl Mehmed Efendi tarafından yazılmıştır (Demir 2022: 110-111). Arap vilâyetlerinin tahrir defterlerinin tutulmasının anlatıldığı bölüm (İdrîs-i Bidlîsî, 2019, 444-446); eserin iki mukaddimesi (İdrîs-i Bidlîsî, 2016, 108) ile fihristinde yer alan 1515-1516 olaylarında yer alan “Kürdistan emirlerinin, merhum babam Mevlânâ İdris’in kılavuzluğuyla Diyarbekir’de biat etmeleri” (İdrîs-i Bidlîsî, 2016, 109) şeklindeki madde başlığı; Bıyıklı Mehmed Paşa ile Diyarbakır fethinin anlatıldığı manzum fezlekenin sonundaki kısım da (İdrîs-i Bidlîsî 2016: 354-356) Ebülfazl Mehmed Efendi’ye aittir (Demir 2022: 112). Babası ve I. Selim’in dostluğunu ve ilişkisini özetlediği bölümün (İdrîs-i Bidlîsî 2016: 102-107); İdrîs-i Bitlisî ve vezirlerin Tebriz’e gönderilmesinin anlatıldığı bölümün (İdrîs-i Bidlîsî, 2016: 244-246); İdrîs-i Bitlisi’nin Mısır fethinden sonraki olayları anlattığı bölümün başlığı (İdrîs-i Bidlîsî, 2016, 418-420) da Ebu’l-Fazl Mehmed Efendi tarafından yazılmıştır (Demir 2022: 111).Eser hakkında bir doktora (Kırlangıç 1995) ve iki yüksek lisans (Hatunoğlu 1998; Aksoy 2021) çalışması yapılmıştır. Eserin Türkiye’de ve yurt dışında çok sayıda nüshası bulunmaktadır (Demir 2023: 72-73).

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Dr. Özlem Demir

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum-Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Bağdatlı İsmâil Paşa (1951-1955).Hediyyetü’l-‘ârifîn. hzl. İbnülemin Mahmud Kemâl İnal – Avni Aktuç. Ankara: MEB Yay. Demir, Özlem (2022). “İdrîs-i Bitlisî’nin Selîmşâhnâme Adlı Eseri ve İkinci Müellif Olarak Ebülfazl Mehmed Efendi’nin Metne Katkıları Üzerine Bir Değerlendirme”.Bitlis İslamiyat Dergisi4/1: 99-118. Demir, Özlem (2023).Ebu’l-Fazl Mehmed b. İdrîs el-Bitlisî’nin Cerîde-i Âsâr ve Harîde-i Ahbâr’ı. Doktor Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi. İdrîs-i Bidlîsî (2016).Selim Şah-nâme. hzl. Hicabi Kırlangıç. Ankara: Hece Yay. Kâtib Çelebi (1941-1943).Keşfü’z-zunûn.hzl. Şerefettin Yaltkaya - Rifat Bilge. Ankara: MEB Yay.

Atıf Bilgileri Demir, Özlem. "ZEYL-İ HEŞT BEHİŞT/SELİMŞÂH-NÂME (İDRİS-İ BİTLİSÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/zeyl-i-hest-behist-selimsah-name-idris-i-bitlisi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].