ENÎSÜ’L-ÂŞIKÎN / SAD MAKÂM DER ISTILÂH-I SÛFİYYE / RİSÂLE-İ ADED-İ MAKÂMÂT (KÂSIM-I ENVÂR)

Name: ENÎSÜ’L-ÂŞIKÎN / SAD MAKÂM DER ISTILÂH-I SÛFİYYE / RİSÂLE-İ ADED-İ MAKÂMÂT (KÂSIM-I ENVÂR)
Author: Kâsım-ı Envâr, Muîneddîn Alî b. Nâsir b. Hârûn b. Ebü’l-Kâsım Hüseynî (d. 756/1355 - ö. 837/1433)

İsim	ENÎSÜ’L-ÂŞIKÎN / SAD MAKÂM DER ISTILÂH-I SÛFİYYE / RİSÂLE-İ ADED-İ MAKÂMÂT (KÂSIM-I ENVÂR)
Yazar	Kâsım-ı Envâr, Muîneddîn Alî b. Nâsir b. Hârûn b. Ebü’l-Kâsım Hüseynî (d. 756/1355 - ö. 837/1433)
Basım Tarihi:	23/04/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - tasavvufi mesnevi
Tür	Kitap
Dil	Farsça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	enisu-l-asikin-sad-makam-der-istilah-i-sufiyye-risale-i-aded-i-makamat-kasim-i-envar
Tarih	?
Notlar	Türk asıllı İranlı mutasavvıf şair Kâsım-ı Envâr’ın tasavvufi içerikli Farsça mesnevisi.Sâliklerin aşmaları gereken 100 makamı anlatan elli dört beyitlik bir manzumedir (Karaismailoğlu 2001: 542).Adnan Karaismailoğluİslam Ansiklopedisi'ndeki "Kâsım-ı Envâr" maddesinde eserin ismindenEnîsü'l-Âşıkîn(Sad Makam der Istılâh-ı Sûfiyye, Risâle-i Aded-i Makâmât) şeklinde söz eder (2001: 542). Nefîsî'nin hazırladığıKülliyât-ı Kâsım-ı Envâr'daise Enîsü'l-Âşıkînismine rastlanmaz. Burada mesnevinin başlığıSad Makâm Der Istılâh-ı Sûfiyye / Risâle-i Aded-i Makâmâtşeklindedir. Bu noktada Karaismailoğlu'nunEnîsü'l-Âşıkînismini nereden aldığını belirtmediğine de değinmek gerekir.Külliyât-ı Kâsım-ı Envâr'daki başlıklar “Hitâb”, “Aded-i Makâmât Bi-Tarîk-i İcmâl”, “Kısm-ı Bidâyât”, “Kısm-ı Ebvâb”, “Kısm-ı Mu’amelât”, “Kısm-ı Ahlâk”, “Kısm-ı Vusûl”, “Kısm-ı Evdiye (?)”, “Kısm-ı Ahvâl”, “Kısm-ı Vilâyât”, “Kısm-ı Hakâyık”, “Kısm-ı Nihâyât” şeklindedir (Nefîsî 1337: 356-358).Amasya İl Halk Kütüphanesi, 05 Ba 871/2 numarada Kâsım-ı Envâr adınaEnîsü’l-Âşıkînadlı bir yazma mevcuttur. Fakat bu yazmada Kâsım-ı Envâr'a ait bazı eserlerin yanı sıraKitâb-ı Enîsü’l-Âşıkînbaşlıklı bir metin yer almaktadır. Ancak yapılan inceleme sonucunda bu eserinEnîsü'l-Âşıkînadlı mesnevi olmadığıveKitâb-ı Enîsü’l-Âşıkînbaşlığıyla yazılı metnin ise yine Kâsım-ı Envâr'a aitRisâle der Beyân-ı İlmolduğu tespit edilmiştir. Diğer yandan, Amasya İl Halk Kütüphanesindeki nüshadaRisâle fî Adedi’l-Makâmât Alâ-Tarîki’l-İcmâlbaşlığı altındaKülliyât’ta da yer alanSad Makâm Der Istılâh-ı Sûfiyye/Risâle-i Aded-i Makâmâtbaşlıklı mesnevi yer almaktadır (vr. 245b-247b).Eser, Sa’îd Nefîsî tarafındanKülliyât-ı Kâsım-ı Envâr’ın içinde yayımlanmıştır (1337).Şairin biyografisi için bkz. “Kâsım-ı Envâr, Muîneddîn Alî b. Nâsir b. Hârûn b. Ebü’l-Kâsım Hüseynî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Doç. Dr. Hiclal Demir
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum
Niteliği	Telif
Kaynakça	Karaismailoğlu, Adnan (2001). “Kâsım-ı Envâr”.İslâm Ansiklopedisi. C. 24. İstanbul: TDV Yay. 542-543. Kâsım-ı Envâr.Enîsü’l-Âşıkîn. Amasya Beyazıt İl Halk Kütüphanesi. Nu. 05 Ba 871/2. vr. 245b-247b. Nefîsî, Sa’îd (1337).Külliyât-ı Kâsım-ı Envâr. Tahrân: Çâphâne-i Haydarî.
Atıf Bilgileri	Demir, Hiclal. "ENÎSÜ’L-ÂŞIKÎN / SAD MAKÂM DER ISTILÂH-I SÛFİYYE / RİSÂLE-İ ADED-İ MAKÂMÂT (KÂSIM-I ENVÂR)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/enisu-l-asikin-sad-makam-der-istilah-i-sufiyye-risale-i-aded-i-makamat-kasim-i-envar. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

ENÎSÜ’L-ÂŞIKÎN / SAD MAKÂM DER ISTILÂH-I SÛFİYYE / RİSÂLE-İ ADED-İ MAKÂMÂT (KÂSIM-I ENVÂR)

Yazar Kâsım-ı Envâr, Muîneddîn Alî b. Nâsir b. Hârûn b. Ebü’l-Kâsım Hüseynî (d. 756/1355 - ö. 837/1433)

Basım Tarihi 23/04/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - tasavvufi mesnevi

Tür Kitap

Dil Farsça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası enisu-l-asikin-sad-makam-der-istilah-i-sufiyye-risale-i-aded-i-makamat-kasim-i-envar

Tarih ?

Notlar Türk asıllı İranlı mutasavvıf şair Kâsım-ı Envâr’ın tasavvufi içerikli Farsça mesnevisi.Sâliklerin aşmaları gereken 100 makamı anlatan elli dört beyitlik bir manzumedir (Karaismailoğlu 2001: 542).Adnan Karaismailoğluİslam Ansiklopedisi'ndeki "Kâsım-ı Envâr" maddesinde eserin ismindenEnîsü'l-Âşıkîn(Sad Makam der Istılâh-ı Sûfiyye, Risâle-i Aded-i Makâmât) şeklinde söz eder (2001: 542). Nefîsî'nin hazırladığıKülliyât-ı Kâsım-ı Envâr'daise Enîsü'l-Âşıkînismine rastlanmaz. Burada mesnevinin başlığıSad Makâm Der Istılâh-ı Sûfiyye / Risâle-i Aded-i Makâmâtşeklindedir. Bu noktada Karaismailoğlu'nunEnîsü'l-Âşıkînismini nereden aldığını belirtmediğine de değinmek gerekir.Külliyât-ı Kâsım-ı Envâr'daki başlıklar “Hitâb”, “Aded-i Makâmât Bi-Tarîk-i İcmâl”, “Kısm-ı Bidâyât”, “Kısm-ı Ebvâb”, “Kısm-ı Mu’amelât”, “Kısm-ı Ahlâk”, “Kısm-ı Vusûl”, “Kısm-ı Evdiye (?)”, “Kısm-ı Ahvâl”, “Kısm-ı Vilâyât”, “Kısm-ı Hakâyık”, “Kısm-ı Nihâyât” şeklindedir (Nefîsî 1337: 356-358).Amasya İl Halk Kütüphanesi, 05 Ba 871/2 numarada Kâsım-ı Envâr adınaEnîsü’l-Âşıkînadlı bir yazma mevcuttur. Fakat bu yazmada Kâsım-ı Envâr'a ait bazı eserlerin yanı sıraKitâb-ı Enîsü’l-Âşıkînbaşlıklı bir metin yer almaktadır. Ancak yapılan inceleme sonucunda bu eserinEnîsü'l-Âşıkînadlı mesnevi olmadığıveKitâb-ı Enîsü’l-Âşıkînbaşlığıyla yazılı metnin ise yine Kâsım-ı Envâr'a aitRisâle der Beyân-ı İlmolduğu tespit edilmiştir. Diğer yandan, Amasya İl Halk Kütüphanesindeki nüshadaRisâle fî Adedi’l-Makâmât Alâ-Tarîki’l-İcmâlbaşlığı altındaKülliyât’ta da yer alanSad Makâm Der Istılâh-ı Sûfiyye/Risâle-i Aded-i Makâmâtbaşlıklı mesnevi yer almaktadır (vr. 245b-247b).Eser, Sa’îd Nefîsî tarafındanKülliyât-ı Kâsım-ı Envâr’ın içinde yayımlanmıştır (1337).Şairin biyografisi için bkz. “Kâsım-ı Envâr, Muîneddîn Alî b. Nâsir b. Hârûn b. Ebü’l-Kâsım Hüseynî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Doç. Dr. Hiclal Demir

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum

Niteliği Telif

Kaynakça Karaismailoğlu, Adnan (2001). “Kâsım-ı Envâr”.İslâm Ansiklopedisi. C. 24. İstanbul: TDV Yay. 542-543. Kâsım-ı Envâr.Enîsü’l-Âşıkîn. Amasya Beyazıt İl Halk Kütüphanesi. Nu. 05 Ba 871/2. vr. 245b-247b. Nefîsî, Sa’îd (1337).Külliyât-ı Kâsım-ı Envâr. Tahrân: Çâphâne-i Haydarî.

Atıf Bilgileri Demir, Hiclal. "ENÎSÜ’L-ÂŞIKÎN / SAD MAKÂM DER ISTILÂH-I SÛFİYYE / RİSÂLE-İ ADED-İ MAKÂMÂT (KÂSIM-I ENVÂR)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/enisu-l-asikin-sad-makam-der-istilah-i-sufiyye-risale-i-aded-i-makamat-kasim-i-envar. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].