RİSÂLE FÎ TA'N Lİ-MEN HÂLEFE ALİ (K.V) (MÎR HASAN EFENDİ)

Name: RİSÂLE FÎ TA'N Lİ-MEN HÂLEFE ALİ (K.V) (MÎR HASAN EFENDİ)
Author: Mîr Hasan Efendi (d. ?/ö. ?)

İsim	RİSÂLE FÎ TA'N Lİ-MEN HÂLEFE ALİ (K.V) (MÎR HASAN EFENDİ)
Yazar	Mîr Hasan Efendi (d. ?/ö. ?)
Basım Tarihi:	03/08/2022
Konu	Tekke Edebiyatı - dini-itikadi meseleler
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	risale-fi-ta-n-li-men-halefe-ali-k-v-mir-hasan-efendi
Tarih	1308/1889
Notlar	Hamza Nigârî'nin Halîfelerinden Mîr Hasan Efendi tarafından kaleme alınan Ehl-i beyt'i müdafaa Risâlesi. Eserin, "Hz. Ali’ye Muhalefet Eden Kimsenin Eleştirilmesine Dair Risâle” şeklinde tercüme edilmesi mümkündür. Eserin adı “Risâle fî Tani li-Men Hâlife Alî (K.A.V.)” şeklinde yazım hatası ve yanlış bazı ifadelerle kayıt altına alınmıştır. Çünkü eserin orijinalinde Hz. Ali’nin isminden sonra “Radıyallahu Teâlâ Anh” ifadesi yer almaktadır. “Hâlefe” kelimesinin “Hâlife” şeklinde yazılması da hatadır. Kütüphanede sunulan bilgide eserin yazarının adı “Mîr Hasan Nigarî” olarak takdim edilmiştir. Müellifin isminin sonundaki “Nigarî” ifadesi, Hasan Efendi’ye ait bir nisbe değildir. Bu bilginin nakledilmesi, müellifin Hamza Nigarî’nin (öl. 1304 / 1886) halifelerinden olmasından kaynaklanmış olabilir. Bu sunum, eserin Nigarî’ye ait olduğu yönünde bir izlenim vermektedir. Hâlbuki eser, Nigarî’nin değil, onun tavsiyesi üzerine halifesi tarafından kaleme alınmış bir çalışmadır. Kütüphane kayıtlarında eserin Çorumlu Hüseyin Sabri (öl. ?) tarafından istinsah edildiği bilgisine de yer verilmiştir (Mîr Hasan 1889: 79b). Eserin sonunda 1308/1889’da Amasya’da istinsah edildiği belirtilmektedir. Eserin, Nigarî’nin tavsiyesi üzerine Hasan Efendi tarafından kaleme alındığı 79b’de ifade edilmektedir. Risalenin “72a-79b” sayfaları arasında Muaviye b. Ebî Süfyan ile ilgili değerlendirmelere yer verilmiştir. “80a-112b” arasında ise çeşitli hadîs-i şerifler, şerhler, ziyâfet, davet adabı ve fevâid gibi konular işlenmiştir ki bu kısmın eseri istinsah eden kişiye ait olduğu anlaşılmaktadır. (Çınar 2019: 125-128)Mîr Hasan Efendi, risâledeKâdî Beydâvî TefsîriveRûhu’l-Beyân Tefsîri'nden (Mîr Hasan 1886: 72a-72b), Taftazânî’nin (ö.792 / 1390)Tenkîh ve Tavdîhadlı fıkıh usulüne dair eserlerine kendisinin yaptığı şerh olanTelvîh'den (Mîr Hasan 1886: 74a, 79b), Molla Hüsrev’in (ö.885 / 1480) fıkıh usulüne dair eseri olanMir’âtü’l-Usûl'den (Mîr Hasan 1886: 74a) ve Kadı Iyâz’ın (ö.544 / 1149)eş-Şifâadlı çalışmasından nakillerde bulunur. (Mîr Hasan 1886: 75 b). Müellifin bu tavrıyla, büyük ölçüde Sünnî kaynaklardan faydalanarak Muâviye ve taraftarlarının karşısında yer alan düşüncelerini temellendirmeye çalıştığı anlaşılmaktadır. (Çınar 2019: 130). Eser, Mili Kütüphanede 06 Mil Yz A 2291/7 arşiv numarasıyla kayıtlıdır. DVD numarası, 121’dir.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Dr. Fatih Çınar
Alfabesi	Arap
Yapısı	Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Çınar, Fatih (2009).Hamza Nigarî’nin Hayatı, Eserleri ve Tasavvufî Düşüncesi. Sivas: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Çınar, Fatih (2019). “Nakşî-Hâlidî Şeyhi Hamza Nigarî’nin İsteğiyle Yazılan Bir Ehl-i Beyti Müdafaa Risalesi: “Risâle fî ta’n li-men hâlefe Ali Radıyallahu Teâlâ Anh”.Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi.7 / 1, 125-150. Memiş, Abdurrahman (2000).Hâlidî Bağdadî ve Anadolu’da Hâlidîlik. İstanbul: Kitabevi Yayınları. Yıldırım, İbrahim (2012). “Ben”deki Seyyid Nigârî”.I. Uluslararası Hamza Nigârî Sempozyum Bildirileri. ed. Mehmet Rıhtım, Metin Hakverdioğlu. Amasya: Amasya Üniversitesi Yayınları. 129-131. Zülfikar, Nabiyev (2004).Azerbaycan’da Tasavvufî Hareketler. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi.
Atıf Bilgileri	Çınar, Fatih. "RİSÂLE FÎ TA'N Lİ-MEN HÂLEFE ALİ (K.V) (MÎR HASAN EFENDİ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/risale-fi-ta-n-li-men-halefe-ali-k-v-mir-hasan-efendi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

RİSÂLE FÎ TA'N Lİ-MEN HÂLEFE ALİ (K.V) (MÎR HASAN EFENDİ)

Yazar Mîr Hasan Efendi (d. ?/ö. ?)

Basım Tarihi 03/08/2022

Konu Tekke Edebiyatı - dini-itikadi meseleler

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası risale-fi-ta-n-li-men-halefe-ali-k-v-mir-hasan-efendi

Tarih 1308/1889

Notlar Hamza Nigârî'nin Halîfelerinden Mîr Hasan Efendi tarafından kaleme alınan Ehl-i beyt'i müdafaa Risâlesi. Eserin, "Hz. Ali’ye Muhalefet Eden Kimsenin Eleştirilmesine Dair Risâle” şeklinde tercüme edilmesi mümkündür. Eserin adı “Risâle fî Tani li-Men Hâlife Alî (K.A.V.)” şeklinde yazım hatası ve yanlış bazı ifadelerle kayıt altına alınmıştır. Çünkü eserin orijinalinde Hz. Ali’nin isminden sonra “Radıyallahu Teâlâ Anh” ifadesi yer almaktadır. “Hâlefe” kelimesinin “Hâlife” şeklinde yazılması da hatadır. Kütüphanede sunulan bilgide eserin yazarının adı “Mîr Hasan Nigarî” olarak takdim edilmiştir. Müellifin isminin sonundaki “Nigarî” ifadesi, Hasan Efendi’ye ait bir nisbe değildir. Bu bilginin nakledilmesi, müellifin Hamza Nigarî’nin (öl. 1304 / 1886) halifelerinden olmasından kaynaklanmış olabilir. Bu sunum, eserin Nigarî’ye ait olduğu yönünde bir izlenim vermektedir. Hâlbuki eser, Nigarî’nin değil, onun tavsiyesi üzerine halifesi tarafından kaleme alınmış bir çalışmadır. Kütüphane kayıtlarında eserin Çorumlu Hüseyin Sabri (öl. ?) tarafından istinsah edildiği bilgisine de yer verilmiştir (Mîr Hasan 1889: 79b). Eserin sonunda 1308/1889’da Amasya’da istinsah edildiği belirtilmektedir. Eserin, Nigarî’nin tavsiyesi üzerine Hasan Efendi tarafından kaleme alındığı 79b’de ifade edilmektedir. Risalenin “72a-79b” sayfaları arasında Muaviye b. Ebî Süfyan ile ilgili değerlendirmelere yer verilmiştir. “80a-112b” arasında ise çeşitli hadîs-i şerifler, şerhler, ziyâfet, davet adabı ve fevâid gibi konular işlenmiştir ki bu kısmın eseri istinsah eden kişiye ait olduğu anlaşılmaktadır. (Çınar 2019: 125-128)Mîr Hasan Efendi, risâledeKâdî Beydâvî TefsîriveRûhu’l-Beyân Tefsîri'nden (Mîr Hasan 1886: 72a-72b), Taftazânî’nin (ö.792 / 1390)Tenkîh ve Tavdîhadlı fıkıh usulüne dair eserlerine kendisinin yaptığı şerh olanTelvîh'den (Mîr Hasan 1886: 74a, 79b), Molla Hüsrev’in (ö.885 / 1480) fıkıh usulüne dair eseri olanMir’âtü’l-Usûl'den (Mîr Hasan 1886: 74a) ve Kadı Iyâz’ın (ö.544 / 1149)eş-Şifâadlı çalışmasından nakillerde bulunur. (Mîr Hasan 1886: 75 b). Müellifin bu tavrıyla, büyük ölçüde Sünnî kaynaklardan faydalanarak Muâviye ve taraftarlarının karşısında yer alan düşüncelerini temellendirmeye çalıştığı anlaşılmaktadır. (Çınar 2019: 130). Eser, Mili Kütüphanede 06 Mil Yz A 2291/7 arşiv numarasıyla kayıtlıdır. DVD numarası, 121’dir.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Dr. Fatih Çınar

Alfabesi Arap

Yapısı Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Çınar, Fatih (2009).Hamza Nigarî’nin Hayatı, Eserleri ve Tasavvufî Düşüncesi. Sivas: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Çınar, Fatih (2019). “Nakşî-Hâlidî Şeyhi Hamza Nigarî’nin İsteğiyle Yazılan Bir Ehl-i Beyti Müdafaa Risalesi: “Risâle fî ta’n li-men hâlefe Ali Radıyallahu Teâlâ Anh”.Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi.7 / 1, 125-150. Memiş, Abdurrahman (2000).Hâlidî Bağdadî ve Anadolu’da Hâlidîlik. İstanbul: Kitabevi Yayınları. Yıldırım, İbrahim (2012). “Ben”deki Seyyid Nigârî”.I. Uluslararası Hamza Nigârî Sempozyum Bildirileri. ed. Mehmet Rıhtım, Metin Hakverdioğlu. Amasya: Amasya Üniversitesi Yayınları. 129-131. Zülfikar, Nabiyev (2004).Azerbaycan’da Tasavvufî Hareketler. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi.

Atıf Bilgileri Çınar, Fatih. "RİSÂLE FÎ TA'N Lİ-MEN HÂLEFE ALİ (K.V) (MÎR HASAN EFENDİ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/risale-fi-ta-n-li-men-halefe-ali-k-v-mir-hasan-efendi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].