نسبیت اجتماعی «حق - تکلیف» در گفتمان دینی
| عنوان | نسبیت اجتماعی «حق - تکلیف» در گفتمان دینی |
|---|---|
| نویسنده | سید محمود نقتی |
| محل انتشار | پژوهشکده حوزه و دانشگاه (RIHU) - پژوهشکده حوزه و دانشگاه (RIHU) |
| موضوع | نسبیت اجتماعی مدنی حق - وظیفه ; نسبیت اجتماعی ایدئولوژیک حق - وظیفه ; تابعیت قانونی اسلامی ; گفتمان دینی ; شهروندی سکولار غربی |
| نوع | دوره ای |
| زبان | عربی |
| دیجیتال | بله |
| نسخه خطی | خیر |
| کتابخانه: | کتابخانه های دانشگاه پردو |
| شناسه دارایی کتابخانه | ISSN: 2322-2506, EISSN: 2588-4700 |
| شماره ثبت | cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_71b52b6aa6c2417792d0cdce8061557d |
| یادداشتها | مفهوم حق تکلیف در اصل مفهومی از فلسفه غرب (فلسفه سیاسی اجتماعی، فلسفه اخلاقی - حقوقی) و علوم اجتماعی مدرن (نظریه شهروندی) است. این مفهوم پیچیده بهعنوان نوعی معادله تعادل اجتماعی در تعامل اجتماعی خود-دیگری، صادقانه از این منظر و بهویژه از منظر نظری برتری یافته و عملاً به تکامل انسان مدرن و جایگاه مدنی او و در نتیجه تبدیل سوژه به شهروند منجر شده است. از آنجایی که ادبیات فقهی غیرگفتمانی است، اثری از این مفهوم در آن (اعم از شیعه و سنی) نیست. اما در میان خطوط معارف و متون اسلامی می توان آن را یافت. از مبانی فکری و عقیدتی این معادله اجتماعی در بین مسلمانان نیز می توان استنباط کرد که تکلیف در یک دست و حق به عنوان یک موضوع عقیدتی بر مبنای مشروعیت رعایت آموزه های دینی اسلام در زندگی انسان است. از این رو، در این مقاله سعی شده است با استفاده از تکنیک تحلیل محتوا، مبانی فکری و ایدئولوژیک معادله اجتماعی حق تکلیف از منظر دینی مورد تحلیل قرار گیرد. برای این منظور - و نه مقایسه - لازم دانستیم مروری کوتاه بر برخی ملاحظات نظری و معرفتی معادله ای که در فلسفه غرب و علوم اجتماعی مدرن تجسم یافته و معمولاً در چارچوب نظریه شهروندی تنظیم می شود، داشته باشیم. به همین ترتیب، در ادامه بخش اول این نوشتار لازم است به مبانی فکری و ایدئولوژیک معادله اجتماعی حق تکلیف در گفتمان دینی پرداخته شود. در نهایت لازم بود مستنداتی از گفتمان دینی متعارف در جهان اسلام ارائه شود. از این رو نویسنده مقاله حاضر به تحلیل دو کتاب گرانبهای نهج الفصاحه و نهج البلاغه امام علی علیه السلام می پردازد. منشأ شهروندی دینی (که پدیده ای عجیب در مسلمان معاصر است) را می توان از یافته های استنباط شده این دو کتاب مهم و معتبر یافت، همانطور که دانشمندان غربی پدیده شهروندی سکولار را از فلسفه سیاسی، اجتماعی و اخلاقی استخراج کرده اند. |
| Atıf Kaynağı | DOAJ Directory of Open Access Journals |
| Bir Parçası Olduğu | Islām va ʻulūm-i ijtimāʻī (Online), 1391-04, Vol.4 (7), p.25-65 |
نسخههای دیگر
5
The Social Relativity of “Right - Duty" as Viewed in Religious Discourse
شماره ثبت: 4689755
The Social Relativity of “Right - Duty" as Viewed in Religious Discourse
شماره ثبت: 4859492
The Social Relativity of “Right - Duty" as Viewed in Religious Discourse
شماره ثبت: 5299271
The Social Relativity of “Right - Duty" as Viewed in Religious Discourse
شماره ثبت: 5312301
The Social Relativity of “Right - Duty" as Viewed in Religious Discourse
شماره ثبت: 5392581